Cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành gặp vướng, lãnh đạo TP.HCM chốt hạn xử lý

Chiều 9/11, ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cùng đoàn công tác các sở, ngành đã làm việc với Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông Bình Dương và chính quyền các địa phương liên quan về tiến độ giải phóng mặt bằng dự án thành phần 1 cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành.

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án, sau hơn một năm triển khai, công tác giải phóng mặt bằng đoạn qua tỉnh Bình Dương (cũ) đã đạt một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, đến đầu tháng 1/2026, toàn dự án mới bàn giao được hơn 53% diện tích mặt bằng, trong khi vẫn còn hàng trăm trường hợp vướng mắc chưa được xử lý dứt điểm.

Tuyến cao tốc trên đi qua địa bàn 4 huyện cũ của tỉnh Bình Dương gồm Tân Uyên, Bắc Tân Uyên, Phú Giáo và Bàu Bàng, với tổng chiều dài khoảng 45,7km. Dự án cần thu hồi khoảng 327,23ha đất, ảnh hưởng đến 1.613 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức.

Tổng mức đầu tư cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là 8.283,2 tỷ đồng. Riêng kế hoạch vốn năm 2025 được bố trí 8.000 tỷ đồng, gồm 4.000 tỷ đồng ngân sách địa phương và 4.000 tỷ đồng vốn Trung ương. Đến ngày 6/1/2026, tổng vốn đã giải ngân đạt hơn 4.390 tỷ đồng, tương đương 54% kế hoạch.

Đến nay, công tác ban hành thông báo thu hồi đất đã hoàn thành 100%. Việc đo đạc đạt 1.609/1.613 trường hợp (99,8%), kiểm đếm đạt 1.592/1.613 trường hợp (98,7%). Tuy nhiên, vẫn còn 4 trường hợp chưa đo đạc và 21 trường hợp chưa kiểm đếm do vướng xác định ranh đất, phải lồng ghép giữa bản đồ thiết kế và hiện trạng sử dụng đất.

Mặc dù 4/4 địa phương đã ban hành đơn giá bồi thường đất, tiến độ phê duyệt phương án vẫn chậm. Đến nay, mới có 1.196 trường hợp được phê duyệt, với tổng kinh phí hơn 4.654,9 tỷ đồng. Trong khi đó, còn 417 trường hợp chưa được phê duyệt phương án, với số tiền dự kiến khoảng 2.724,6 tỷ đồng, chiếm gần 37% tổng kinh phí bồi thường. Đây được xác định là “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay.

Công tác chi trả bồi thường đã thực hiện cho 907 trường hợp, với số tiền hơn 3.738 tỷ đồng (đạt 80,3% so với số tiền đã phê duyệt). Hiện còn 289 trường hợp, tương ứng khoảng 916,6 tỷ đồng, đang tiếp tục triển khai chi trả.

Tính đến đầu tháng 1/2026, toàn dự án đã bàn giao được 172,41ha mặt bằng. Một số địa phương có tiến độ khả quan như phường Chánh Phú Hòa và xã Bàu Bàng đã hoàn thành phê duyệt phương án và bàn giao 100% mặt bằng. Xã An Long đã bàn giao 100,98ha trên tổng số 128,37ha cần thu hồi; phường Tân Hiệp cũng đã bàn giao hơn 100ha phục vụ thi công.

Ngược lại, nhiều địa bàn có số hộ bị ảnh hưởng lớn vẫn gặp khó khăn. Phường Vĩnh Tân có 429 hộ dân và 30 hồ sơ mộ bị ảnh hưởng, diện tích thu hồi hơn 61ha nhưng mới bàn giao được gần 19ha. Xã Phước Hòa dù đã phê duyệt phương án cho 342/348 trường hợp nhưng mới bàn giao được 21,75ha trên tổng số hơn 47ha cần thu hồi.

Theo Ban Quản lý dự án, nguyên nhân chính khiến tiến độ giải phóng mặt bằng chưa đạt kỳ vọng là do việc bàn giao ranh giải phóng mặt bằng ngoài thực địa chậm khoảng 4 tháng so với kế hoạch, kéo theo sự chậm trễ trong đo đạc, kiểm đếm và lập hồ sơ bồi thường. Bên cạnh đó, nhiều trường hợp vướng mắc pháp lý đất đai, phải xác định lại ranh thửa đất, khiến việc phê duyệt phương án kéo dài.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Hoàng Nguyên Dinh nhấn mạnh một số khâu liên quan đến Trung tâm phát triển quỹ đất và hội đồng bồi thường còn thiếu sự chỉ đạo quyết liệt, trách nhiệm chưa cao. Ông yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn tất toàn bộ phương án bồi thường, chậm nhất trước ngày 20/1 gửi về các địa phương; đến ngày 30/1, các địa phương phải có phương án xử lý rõ ràng và báo cáo UBND TP.HCM sau ngày 31/1 để làm cơ sở đánh giá trách nhiệm cán bộ.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cũng yêu cầu đẩy nhanh giải ngân, phê duyệt phương án bồi thường nhằm tạo điều kiện để người dân sớm ổn định đời sống, nhất là trong thời điểm cận tết Nguyên đán.

Đồng thời, ông giao Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng theo sát, đôn đốc công tác giải phóng mặt bằng; yêu cầu các địa phương khẩn trương bàn giao các khu đất công ích và áp dụng biện pháp cưỡng chế theo đúng quy định đối với các trường hợp không chấp hành khi đã có phương án được phê duyệt.