Chủ tịch Quốc hội: Giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô là vấn đề tiên quyết

Tiếp tục Kỳ họp thứ hai, sáng 18/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về: tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển KT-XH năm 2027 và một số nội dung khác.

Tạo đột phá trong huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực

Thảo luận tại Tổ 2 (Đoàn TP.HCM), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá bức tranh KT-XH 9 tháng đầu năm có nhiều điểm sáng, hết sức đáng mừng. Trong đó, tăng trưởng GDP cả nước đạt 9,01%; các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, xây dựng hệ thống chính trị và công tác đối ngoại đều được tăng cường.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị cần nhìn thẳng vào những tồn tại, hạn chế, từ đó mong muốn các đại biểu Quốc hội tiếp tục phát huy trí tuệ, đóng góp những giải pháp thiết thực để đất nước hoàn thành các chỉ tiêu đề ra.

Chủ tịch Quốc hội nêu 7 vấn đề tồn tại cần quan tâm, trong đó một số nền tảng tăng trưởng chưa thực sự vững chắc, thiếu bền vững; áp lực lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô còn lớn; đầu tư tư nhân chưa có sự bứt phá, hiệu quả sử dụng nguồn lực còn hạn chế; doanh nghiệp và hộ kinh doanh còn gặp nhiều khó khăn…

Từ những vấn đề trên, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung vào một số định hướng lớn trong thời gian tới. Trong đó, vấn đề số một, tiên quyết là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Hai là, tạo đột phá trong huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Vấn đề đặt ra không chỉ là có vốn hay không, mà còn ở khả năng giải ngân, sử dụng vốn đúng mục tiêu và tạo ra hiệu quả thực chất. Ba là, đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu. Bốn là, ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược và bảo đảm an ninh năng lượng. Năm là, tạo đột phá mạnh mẽ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2027.

Trong năm 2027, Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải phân bổ và điều chuyển vốn đầu tư công theo kết quả đầu ra. Dứt khoát phải điều chỉnh vốn linh hoạt, nơi nào thực hiện tốt thì được điều chuyển, bổ sung vốn; nơi nào chậm trễ, không hoàn thành nhiệm vụ thì phải mạnh dạn phê bình, thu hồi vốn. 

Việc đánh giá cán bộ cần gắn với các chỉ số kết quả công việc (KPI), bảo đảm tiêu chí rõ ràng, thực chất. Cùng với đó, đưa các trung tâm tài chính tại TP.HCM và Đà Nẵng vào hoạt động thực chất. Phải mạnh dạn thay thế ngay cán bộ đùn đẩy, né tránh và phải chuyển trọng tâm phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sang tạo ra sản phẩm cụ thể. 

Chủ tịch Quốc hội đề nghị công tác điều hành cần bám sát diễn biến thị trường, cân đối vốn và tài chính; theo dõi chặt chẽ thanh khoản hệ thống ngân hàng, phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ, đồng thời thường xuyên cập nhật diễn biến tỷ giá để có phương án xử lý phù hợp.

Tăng trưởng hai con số nhưng phải phát triển bền vững

Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang chia sẻ, mục tiêu tăng trưởng hai con số là áp lực rất lớn đối với thành phố, trong bối cảnh quy mô kinh tế thành phố chiếm khoảng 23,4% GDP cả nước. "Nếu thành phố hụt 1% tăng trưởng thì 33 tỉnh, thành còn lại, bình quân mỗi địa phương phải gánh thêm khoảng 0,25 điểm phần trăm mới bù đắp được phần hụt của TP.HCM. Ngược lại, nếu thành phố đóng góp thêm được 1% tăng trưởng thì kết quả cũng rất đáng kể, bởi 1% của quy mô kinh tế thành phố tương đương khoảng 30.000 tỷ đồng, hơn 1 tỷ USD", ông Quang phân tích.

Theo ông Trần Lưu Quang, những con số này cho thấy mục tiêu tăng trưởng của TP.HCM không chỉ có ý nghĩa đối với riêng thành phố, mà còn tác động đáng kể đến kết quả chung của cả nước.

"Tôi muốn chia sẻ điều này để thấy rằng, nếu không có sự nỗ lực, cố gắng của từng người, đặc biệt là các đại biểu ngồi đây, thì mục tiêu này thực sự là một thách thức", ông Trần Lưu Quang nói.

Bí thư Thành ủy TP.HCM cũng nhắc lại cảnh báo của Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi về khả năng 4 địa phương có động lực phát triển mạnh nhất cả nước đạt chỉ tiêu tăng trưởng hai con số. "Nếu TP.HCM không đạt mục tiêu thì chỉ tiêu của cả nước cũng sẽ gặp khó khăn", ông Quang nói.

Đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong mối tương quan với yêu cầu phát triển lâu dài, ông Trần Lưu Quang khẳng định điều quan trọng hơn đối với TP.HCM là bảo đảm tính bền vững.

Theo ông Quang, mục tiêu hiện nay là tăng trưởng hai con số, nhưng với TP.HCM, còn khẳng định một điều quan trọng hơn: Phải phát triển bền vững. Không thể phát triển theo kiểu ăn xổi ở thì, không thể bằng mọi giá để đạt tăng trưởng hai con số. "Nếu trong trường hợp không đạt được mục tiêu, chúng ta sẽ xin lỗi mọi người và tiếp tục nỗ lực trong năm sau", ông Quang cho hay.

Bí thư Thành ủy TP.HCM nhấn mạnh, thành phố phải chuẩn bị nguồn lực cho năm 2027 và những năm tiếp theo. Tinh thần chung là phải chắt chiu nguồn lực, chắt chiu từng yếu tố có thể đóng góp vào tăng trưởng hai con số. 

Trong khi đó, thảo luận tại Tổ 8 (gồm Đoàn tỉnh Sơn La và TP Cần Thơ), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho rằng, việc năm 2027 tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số đi kèm lạm phát mục tiêu khoảng 4,5% là phù hợp với lý thuyết và thực tiễn. Tăng trưởng kinh tế ở mức cao đòi hỏi mức lạm phát tương ứng chứ không thể kéo xuống quá thấp như 1-2%. Yêu cầu đặt ra là tăng trưởng cao nhưng phải đi đôi với bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tăng cường công tác phân tích, dự báo và cập nhật thường xuyên diễn biến lạm phát để có giải pháp ứng phó phù hợp. 

Đồng tình với báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, kiên định ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết và là nền tảng vững chắc để nền kinh tế tăng trưởng cao và bền vững.