Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng: Chấm dứt tình trạng bị động trong chống úng ngập

Tham dự cuộc họp có Thành ủy viên, Phó chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan của thành phố. Cuộc họp được tổ chức trực tuyến đến điểm cầu trụ sở UBND 12 phường của thành phố.

Hạ tầng thoát nước của Hà Nội mới đáp ứng 20% quy hoạch

Tại cuộc họp, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long báo cáo về tiến độ và kết quả triển khai 10 công trình xây dựng khẩn cấp để giải quyết tình trạng ngập úng trên địa bàn thành phố. Đến ngày 3/8, Hà Nội đã cơ bản đưa vào vận hành các hạng mục chính của 10 công trình xây dựng khẩn cấp nhằm giải quyết tình trạng ngập úng trên địa bàn.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp về công tác thoát nước, chống ngập và tiến độ các dự án đầu tư công khẩn cấp.

Cụ thể, 5 hồ điều hòa (Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương) và 5 dự án hệ thống thoát nước (cải tạo hạ lưu Kim Ngưu; cải tạo kênh Thụy Phương kết nối sông Tô Lịch; cải tạo trạm bơm và hệ thống thoát nước khu vực Đại lộ Thăng Long; xử lý úng ngập khu vực Ngoại Giao Đoàn - Resco Ecohome - Tây Hồ Tây; bổ sung trạm bơm điều tiết mực nước khu vực sông Tô Lịch). Các chủ đầu tư và nhà thầu đang tập trung thi công, hoàn thiện các hạng mục còn lại để sớm hoàn thành toàn bộ dự án.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thành phố vẫn còn một số điểm ngập cục bộ do hệ thống thoát nước chưa đồng bộ, ảnh hưởng của các dự án đang thi công hoặc địa hình trũng thấp. UBND thành phố đã yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương khắc phục, hoàn thiện các công trình, đồng thời tăng cường vận hành hệ thống, duy tu, nạo vét và tổ chức ứng trực 100% lực lượng trong mùa mưa bão.

Phát biểu làm rõ các nội dung liên quan, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết, hiện hệ thống hạ tầng thoát nước của Hà Nội mới đáp ứng chưa đến 20% quy hoạch. Thành phố mới hoàn thiện khoảng 77km tuyến cống trục chính, trong khi hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm và mạng lưới thoát nước vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ. Đây là thực trạng khiến Hà Nội phải triển khai 10 dự án chống ngập khẩn cấp gồm 5 dự án hệ thống và 5 hồ điều hòa.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, điểm nổi bật của các dự án là góp phần nâng đáng kể năng lực điều tiết nước. Riêng 5 hồ điều hòa mới bổ sung khoảng 3,4 triệu m³ dung tích chứa nước; cùng với việc hạ mực nước các hồ hiện có thông qua hệ thống trạm bơm, tổng dung tích điều hòa của toàn thành phố tăng thêm khoảng 4,8 triệu m³. Nhờ đó, trước mỗi trận mưa, các hồ được hạ mực nước đệm để tăng khả năng tiếp nhận nước mưa, góp phần nâng năng lực điều tiết của hệ thống thêm khoảng 15-20%.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu chủ động ứng phó, không để ngập mới xử lý.

Về hiệu quả chống ngập, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, sau đợt mưa lớn do hoàn lưu bão năm 2025, Hà Nội ghi nhận 220 điểm úng ngập, trong đó có 160 điểm thuộc 35 phường. Các dự án khẩn cấp tác động trực tiếp đến khoảng 120 điểm ngập và bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt. Nhiều khu vực trước đây thường xuyên ngập sâu, kéo dài như Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn, Resco Ecohome, Ciputra, Võ Chí Công, Mỹ Đình... nay cơ bản không còn ngập hoặc chỉ ngập cục bộ trong thời gian ngắn; thời gian ngập, độ sâu ngập và phạm vi ngập đều giảm đáng kể.

Ông Nguyễn Phi Thường cho rằng, người dân kỳ vọng nguồn vốn đầu tư khoảng 5.600 tỷ đồng có thể giải quyết triệt để tình trạng ngập úng của thành phố là điều dễ hiểu, nhưng trên thực tế các dự án khẩn cấp mới chỉ giải quyết một phần vấn đề. Hệ thống thoát nước hiện nay mới đáp ứng khoảng 20% quy hoạch được phê duyệt từ năm 2013, trong khi yêu cầu thực tế đã thay đổi do tốc độ đô thị hóa và tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu.

Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Thành phố đã tính toán nâng tiêu chuẩn thiết kế hệ thống thoát nước theo các kịch bản biến đổi khí hậu, đồng thời nghiên cứu các giải pháp mới như hồ ngầm, bể chứa nước, mô hình "thành phố bọt biển" và kết hợp hạ tầng xanh - hạ tầng xám nhằm nâng cao khả năng chống ngập trong dài hạn.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng, giải pháp căn cơ vẫn là đẩy nhanh các công trình đầu mối theo quy hoạch, đặc biệt là cụm công trình Liên Mạc với trạm bơm công suất 170m³/giây - một trong những cửa xả chiến lược của hệ thống thoát nước Hà Nội. Thành phố đã báo cáo Thành ủy, UBND thành phố và đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ các dự án này. Vì mỗi công trình trạm bơm, hồ điều hòa hay tuyến tiêu thoát nước được hoàn thành sẽ góp phần giảm thêm các điểm ngập, từng bước nâng cao năng lực chống ngập cho Thủ đô.

Năng lực tiêu thoát nước đã được cải thiện rõ rệt

Phát biểu tại cuộc họp, Phó chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng cho biết, đến nay hệ thống thoát nước của Hà Nội mới đáp ứng khoảng 18,7-20% quy hoạch được phê duyệt năm 2013. Sau khi hoàn thành 10 công trình chống ngập khẩn cấp, năng lực tiêu thoát nước của Thành phố đã được cải thiện rõ rệt. Vì vậy, cần công khai số liệu, đánh giá cụ thể hiệu quả đầu tư để người dân thấy rõ những chuyển biến sau khi các dự án được đưa vào vận hành.

Phó chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, chống ngập phải được tổ chức theo lưu vực, không xử lý cục bộ từng điểm. Thành phố cần điều hành đồng bộ toàn hệ thống, hoàn thiện quy hoạch cao độ nền, xác định rõ trách nhiệm quản lý từ hệ thống trục chính đến ngõ, xóm; đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư khu đô thị khẩn trương bàn giao hạ tầng thoát nước theo đúng cam kết.

Theo Phó chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng, sau khi hoàn thành 10 công trình chống ngập khẩn cấp, năng lực tiêu thoát nước của Thành phố đã được cải thiện rõ rệt.

Phó chủ tịch Trương Việt Dũng cũng yêu cầu xây dựng kịch bản ứng phó ở mức cao nhất trong các tháng cao điểm mùa mưa; siết chặt công tác vận hành, duy tu hệ thống, tăng cường phương tiện bơm cơ động và kết nối dữ liệu thoát nước với hệ thống điều hành giao thông, camera AI để phát hiện, xử lý kịp thời các điểm ngập.

Bên cạnh đó, Phó chủ tịch UBND thành phố đề nghị các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ xử lý các điểm ngập còn tồn tại như Khai Sơn, Cổ Linh, Quang Trung, Văn Minh, Lương Thế Vinh... giao rõ trách nhiệm, thời hạn hoàn thành cho từng đơn vị. Đồng thời nhấn mạnh cần đổi mới công tác truyền thông, công khai kết quả đầu tư, tiến độ xử lý các điểm ngập và chủ động cung cấp thông tin trên báo chí, mạng xã hội để người dân hiểu, đồng hành với thành phố trong triển khai các giải pháp chống úng ngập.

Chủ động rà soát các điểm có nguy cơ ngập, sẵn sàng xử lý

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, chống úng ngập là một trong 5 nhiệm vụ trọng tâm mà Thành ủy, HĐND và UBND thành phố tập trung chỉ đạo quyết liệt thời gian qua. Thành phố đã dành nguồn lực đầu tư rất lớn cho lĩnh vực này và triển khai nhiều công trình với tiến độ khẩn trương. Chỉ trong khoảng 6 tháng, hàng loạt dự án chống ngập đã được triển khai, đưa vào vận hành, góp phần nâng cao năng lực tiêu thoát nước của Thủ đô.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, qua các đợt mưa lớn từ đầu mùa mưa năm 2026, nhiều công trình chống ngập đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần giảm thời gian ngập, giảm độ sâu ngập và bảo vệ nhiều khu vực từng là "điểm nóng" về úng ngập.

Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường báo cáo tại cuộc họp.

Tuy nhiên, tình trạng ngập cục bộ vẫn còn xảy ra ở một số nơi, kể cả tại khu vực nội đô, cho thấy hệ thống thoát nước vẫn chưa thực sự đồng bộ. Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa, triển khai các dự án xây dựng và diễn biến thời tiết cực đoan cũng làm phát sinh thêm nhiều điểm ngập mới.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu chấm dứt tình trạng bị động trong công tác phòng, chống úng ngập. Trong đó, chính quyền cơ sở phải chủ động rà soát các điểm có nguy cơ ngập, chuẩn bị đầy đủ phương tiện, thiết bị, trạm bơm lưu động và lực lượng ứng trực để sẵn sàng xử lý ngay khi xảy ra mưa lớn, không chờ đến khi có chỉ đạo mới triển khai.

Nhấn mạnh kỳ vọng rất lớn của người dân đối với các dự án chống ngập, Chủ tịch UBND thành phố cho rằng, các cơ quan chức năng phải nâng cao trách nhiệm, không để xảy ra tình trạng đầu tư lớn nhưng hiệu quả chưa được truyền thông, giải thích đầy đủ. Thành phố sẽ công khai kết quả đầu tư theo từng dự án, xác định rõ khu vực nào đã được khắc phục, khu vực nào còn tiếp tục đầu tư và lộ trình hoàn thành để người dân giám sát.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thành toàn bộ các công trình đang triển khai, đồng thời đẩy nhanh tiến độ 12 dự án thoát nước trọng điểm đã được bố trí vốn và hoàn tất các thủ tục đầu tư. Đối với những dự án không còn vướng mắc về mặt bằng, các chủ đầu tư phải tập trung thi công, không để chậm tiến độ.

Chủ tịch UBND thành phố cũng yêu cầu sớm hoàn thiện Đề án tổng thể xử lý úng ngập gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trình Thành phố trong tháng 9. Đề án phải xác định rõ lộ trình đầu tư, phân vùng chống ngập, công khai các mục tiêu, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, từng dự án để người dân và báo chí theo dõi, giám sát.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND thành phố đề nghị Sở Xây dựng tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện quy hoạch thoát nước theo hướng tách bạch hệ thống thoát nước mưa và hệ thống thu gom, xử lý nước thải, bảo đảm đầu tư đồng bộ, nâng cao hiệu quả vận hành, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Chủ tịch UBND thành phố cũng yêu cầu rà soát lại toàn bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn thiết kế hệ thống thoát nước. Đặc biệt, đối với định hướng xây dựng "thành phố bọt biển", đề nghị Sở Xây dựng sớm cụ thể hóa thành các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn xây dựng và giải pháp ứng dụng trong các dự án phát triển đô thị.

Đối với các hồ điều hòa đã hoàn thành, Chủ tịch UBND thành phố giao chính quyền địa phương khẩn trương đề xuất phương án đầu tư, hoàn thiện hạ tầng và cảnh quan xung quanh hồ để vừa bảo vệ công trình, ngăn chặn tình trạng đổ rác, lấn chiếm, vừa phát huy hiệu quả sử dụng.

Chủ tịch Vũ Đại Thắng cũng đề nghị tích hợp hệ thống camera AI của Công an Thành phố với hệ thống giám sát thoát nước để phát hiện sớm các điểm ngập, hỗ trợ điều hành, xử lý kịp thời ngay khi xảy ra mưa lớn, thay vì chỉ tiếp nhận thông tin phản ánh từ người dân.

"Các Sở, ngành, địa phương triển khai nghiêm các nhiệm vụ được giao, phối hợp chặt chẽ trong công tác vận hành hệ thống thoát nước và phòng, chống úng ngập, phấn đấu giảm thiểu tối đa ảnh hưởng của mưa bão, bảo đảm đời sống và sinh hoạt của người dân trong mùa mưa năm 2026", Chủ tịch Vũ Đại Thắng yêu cầu.