Tại hội thảo “Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số” ngày 29/7, các chuyên gia và doanh nghiệp cho rằng chuyển đổi số và xanh hóa đang tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG).
Thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá và quy mô sản xuất, doanh nghiệp ngày càng phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm môi trường và khả năng phục vụ khách hàng trên nhiều kênh bán hàng.
Hội thảo "Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số" ngày 29/7.
Bán lẻ đa kênh trở thành động lực tăng trưởng
Theo thông tin được nêu tại hội thảo, thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5% so với năm trước và chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh thu dịch vụ tiêu dùng.
Sự phát triển của thương mại điện tử đang làm thay đổi hành vi mua sắm. Người tiêu dùng có thể tìm hiểu sản phẩm trên mạng xã hội, xem livestream, đặt hàng qua sàn thương mại điện tử nhưng nhận hàng hoặc trải nghiệm tại cửa hàng.
Bà Lê Thị Việt Hà, Phó trưởng phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương, cho rằng thương mại điện tử và bán lẻ đa kênh đã trở thành một trong những động lực tăng trưởng của ngành.
Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải kết nối các kênh bán hàng, quản trị dữ liệu tập trung, đồng bộ thông tin sản phẩm, tồn kho và đơn hàng. Logistics, thanh toán điện tử và khả năng bảo vệ dữ liệu khách hàng cũng trở thành những mắt xích quan trọng.
Các sàn thương mại điện tử và nền tảng nội dung đang cạnh tranh mạnh trong lĩnh vực FMCG. Tuy nhiên, sự gia tăng của bán hàng qua mạng xã hội, livestream và tiếp thị liên kết cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, chất lượng nội dung quảng cáo và trách nhiệm của người bán.
Công nghệ hỗ trợ xanh hóa chuỗi cung ứng
Chuyển đổi số không chỉ diễn ra ở khâu bán hàng mà còn được sử dụng để quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất sản phẩm và theo dõi tiêu thụ năng lượng.
Bà Lê Thị Hoài Thương, Giám đốc Đối ngoại Nestlé Việt Nam, cho biết chương trình NESCAFÉ Plan đang phối hợp với hơn 23.000 hộ trồng cà phê tại Tây Nguyên áp dụng một số phương pháp canh tác tái sinh.
Theo số liệu doanh nghiệp cung cấp, chương trình giúp giảm khoảng 20% lượng phân bón hóa học và tiết kiệm 40–60% lượng nước tưới. Tuy nhiên, hiệu quả của các mô hình này cần tiếp tục được đánh giá qua chất lượng nông sản, thu nhập thực tế của nông hộ và khả năng duy trì lâu dài.
Trong lĩnh vực bán lẻ, ông Lê Sỹ Hiển, Giám đốc Vận hành miền Bắc MM Mega Market Việt Nam, cho biết doanh nghiệp đang sử dụng các nền tảng số để quản lý khách hàng, đơn hàng và một phần chuỗi cung ứng nông sản.
Theo doanh nghiệp, mô hình quản lý dữ liệu vùng trồng đang kết nối với hơn 10.000 hộ nông dân; sản phẩm đưa vào hệ thống được gắn mã truy xuất nguồn gốc. Chuỗi bán lẻ này cũng triển khai điện mặt trời áp mái tại một số trung tâm và giảm sử dụng túi nhựa dùng một lần tại quầy thu ngân.
Các trường hợp trên cho thấy công nghệ có thể hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và đo lường một số chỉ tiêu môi trường. Tuy nhiên, số hóa không tự động tạo ra chuỗi cung ứng xanh nếu dữ liệu thiếu chính xác, tiêu chí đánh giá không thống nhất hoặc kết quả chỉ dựa trên báo cáo của doanh nghiệp.
Cần dữ liệu minh bạch và hành lang pháp lý đồng bộ
Quá trình chuyển đổi của ngành FMCG cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện chính sách đối với thương mại điện tử, bảo vệ người tiêu dùng, quản lý dữ liệu và truy xuất nguồn gốc hàng hóa.
Bà Lê Thị Việt Hà cho biết Luật Thương mại điện tử năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 cùng các văn bản hướng dẫn sẽ tạo cơ sở pháp lý mới cho hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.
Các quy định mới cần làm rõ trách nhiệm của sàn thương mại điện tử, người bán, người livestream và các chủ thể tham gia tiếp thị liên kết; đồng thời tăng khả năng kiểm soát hàng giả, quảng cáo sai lệch và vi phạm dữ liệu cá nhân.
Đối với chuyển đổi xanh, vấn đề không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp công bố mục tiêu giảm phát thải, mà ở khả năng đo lường, kiểm chứng và công khai kết quả. Những tuyên bố về bao bì tái chế, giảm khí thải hoặc nông nghiệp bền vững cần có tiêu chí và dữ liệu đủ tin cậy để tránh tình trạng “xanh hóa” hình ảnh nhiều hơn hoạt động thực tế.
Chuyển đổi số và xanh hóa đang tạo cơ hội để doanh nghiệp FMCG mở rộng thị trường, tối ưu vận hành và nâng cao chất lượng chuỗi cung ứng. Nhưng hiệu quả của quá trình này phụ thuộc vào năng lực đầu tư của doanh nghiệp, tính minh bạch của dữ liệu và khả năng phối hợp giữa cơ quan quản lý, nền tảng số, nhà sản xuất và hệ thống phân phối.
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận