Công an Quảng Ngãi cảnh báo người dân về nguy cơ sạt lở núi, lũ quét

Bất thường từ lòng núi "báo trước" thiên tai ập xuống 

Những năm gần đây, khi vào mùa mưa, trên địa bàn các xã khu vực miền núi Quảng Ngãi luôn xảy ra tình trạng sạt lở núi gây ách tắc giao thông, hư hỏng tài sản và tính mạng người dân. Vì thế, việc nêu cao cảnh giác để tránh xảy ra thiệt hại, nhất là về người phải được đề cao.

Thực tế cho thấy, trước mỗi vụ sạt lở, thiên nhiên thường để lại nhiều dấu hiệu cảnh báo. Điều đáng tiếc là không phải ai cũng nhận biết được, hoặc có người nhận ra nhưng vẫn nấn ná vì tiếc tài sản.

Người dân miền núi Quảng Ngãi hẳn chưa quên trận "lũ bùn" kinh hoàng ở xã Sơn Tây cuối năm 2020. Sau ba tiếng nổ lớn phát ra từ sườn núi, hàng chục nghìn mét khối đất đá bất ngờ đổ ập xuống, cuốn theo bùn đỏ vùi lấp ruộng bậc thang, chia cắt đường Trường Sơn Đông và cô lập nhiều thôn bản.

Rất may, nhờ phát hiện dấu hiệu bất thường và tổ chức sơ tán trước đó, 86 hộ dân trong vùng nguy hiểm đã được đưa đến nơi an toàn nên không xảy ra thiệt hại về người. Cùng thời điểm, nhiều điểm sạt lở lớn cũng xuất hiện tại Sơn Tây Thượng khiến hàng trăm hộ dân phải di dời khẩn cấp và giao thông tê liệt nhiều ngày.

Gần nhất, vào mùa mưa năm 2025, mưa lớn làm sạt ta luy phía sau Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Sơn Long, buộc toàn bộ học sinh và giáo viên phải sơ tán khẩn cấp để bảo đảm an toàn. 

Hay tình trạng nền đường QL24 đoạn qua đèo Vi Ô Lăk và khu vực xã Măng Đen cũng thường xuyên bị sạt lở, sụt lún, ảnh hưởng đến hoạt động giao thông trên tuyến.

Theo Công an tỉnh Quảng Ngãi, phần lớn trước khi các vụ sạt lở xảy ra, các ngọn núi, vùng đất xung quanh thường xuất hiện các dấu hiệu báo trước. Cụ thể, khu vực sườn đồi, mái taluy, nền đường hoặc tường nhà xuất hiện những vết nứt mới; cửa nhà tự nhiên khó đóng mở do nền móng dịch chuyển. Cây cối, cột điện, hàng rào hoặc nhà cửa bỗng nghiêng bất thường cũng có thể là dấu hiệu đất đang trượt...

Ngoài ra, nếu nước khe suối quanh khu vực đang sinh sống bất ngờ chuyển sang màu đục, dâng nhanh hoặc xuất hiện nhiều dòng nước rò rỉ từ sườn dốc; mặt đất có hiện tượng phồng lên hoặc sụt lún. Đặc biệt, người dân nghe tiếng nứt gãy, tiếng đất đá va đập hay tiếng nước chảy ngầm trong lòng đất... đó chính là các dấu hiệu báo trước của một đợt sạt lở.

"Đây là tín hiệu nguy hiểm được thiên nhiên dự báo sớm. Có sự vụ sạt lở diễn ra ngay sau đó chứ không kéo dài sau nhiều giờ đồng hồ. Vì thế, yêu cầu lớn nhất là người dân phải cấp tốc rời đi", lãnh đạo Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh Quảng Ngãi khuyến cáo.

Đừng đánh đổi mạng sống vì sợ mất tài sản

Để đảm bảo an toàn cho nhân dân, tỉnh Quảng Ngãi ngoài thường xuyên tổ chức kiểm tra, đưa ra cảnh báo, địa phương còn phân bổ kinh phí thi công kè gia cố, xây dựng các khu tái định cư di dời người dân đến nơi ở mới an toàn. 

Song, theo thống kê, trên địa bàn các xã miền núi tỉnh Quảng Ngãi có 372 điểm có nguy cơ sạt lở đất, lũ quét, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 5.630 hộ dân, tập trung chủ yếu tại các xã miền núi phía Tây. Vì thế, người dân nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở cao cần nêu cao cảnh giác.

Theo lãnh đạo Công an tỉnh Quảng Ngãi, ngay khi phát hiện một trong các dấu hiệu của sạt lở, người dân cần nhanh chóng báo cho chính quyền địa phương, trưởng thôn hoặc lực lượng công an nơi gần nhất. Đồng thời, chủ động đưa các thành viên trong gia đình rời khỏi khu vực nguy hiểm, tránh xa sườn núi, ta luy dương, khe suối và những nơi có nguy cơ sạt lở.

Thực tế cho thấy, trong nhiều vụ sạt lở trên cả nước, nguyên nhân dẫn đến thương vong không chỉ do thiên tai xảy ra bất ngờ mà còn vì một số người quay trở lại lấy xe máy, vật nuôi, tiền bạc hoặc giấy tờ. Chỉ vài phút chần chừ cũng có thể khiến cơ hội thoát thân không còn.

"Điều quan trọng nhất là tuyệt đối không nán lại để thu dọn tài sản khi đất đá đã có dấu hiệu dịch chuyển. Để đảm bảo an toàn, người dân cần khẩn trương nhanh chóng rời khỏi khu vực. Tuyệt đối không được nán lại để di dời tài sản hay bất kỳ một lý do nào khác ngoài tính mạng con người. Tài sản có thể làm lại, nhưng tính mạng con người thì không", Công an tỉnh Quảng Ngãi khuyến cáo.

Bên cạnh đó, Công an Quảng Ngãi cũng đề nghị các gia đình nên chuẩn bị sẵn túi đồ khẩn cấp gồm giấy tờ tùy thân, đèn pin, pin dự phòng, thuốc men, nước uống, thực phẩm khô và một số vật dụng thiết yếu để có thể di chuyển ngay khi có yêu cầu sơ tán.

Song song với đó, người dân tuyệt đối không ngủ lại tại các lán, chòi tạm trên nương rẫy trong những ngày mưa lớn. Những công trình tạm bằng tre, gỗ thường được dựng sát sườn núi hoặc ven suối, rất dễ bị đất đá vùi lấp hoặc lũ cuốn khi xảy ra thiên tai, trong khi lực lượng cứu hộ khó tiếp cận kịp thời.