Cục trưởng C07: Nguy cơ ô nhiễm môi trường phải được phát hiện sớm hơn, rõ trách nhiệm hơn

Tại Tổ 1 (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội), thiếu tướng Dương Đức Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (C07- Bộ Công an) bày tỏ đồng tình với việc sửa đổi, bổ sung luật hiện hành.

Theo đại biểu, việc sửa đổi phải đạt được mục tiêu giảm thủ tục hành chính, gắn với việc giám sát hiệu quả, gắn phân quyền và rõ trách nhiệm. Nguy cơ ô nhiễm phải được phát hiện sớm hơn, trách nhiệm bảo vệ người dân phải được thực hiện hiệu quả, minh bạch hơn.

Theo đại biểu, môi trường là một trong những vấn đề rất nóng, nên vấn đề nhiều người quan tâm là sau khi sửa Luật, người dân có được hưởng môi trường tốt hơn để bảo vệ sức khỏe? Thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp giảm được những gì?

Đi vào cụ thể, đại biểu Hải góp ý về giảm tiền kiểm. Theo ông Hải, tiền kiểm phải đi cùng với năng lực phát triển và ngăn chặn nguy cơ ô nhiễm từ sớm. Do vậy, giảm tiền kiểm thì phải xác lập được về việc phát hiện và ngăn chặn và xử lý từ sớm, từ xa.

Trong dự thảo có những bổ sung đáng ghi nhận như xác lập hoạt động giám sát nguy cơ ô nhiễm, suy thoái, sự cố môi trường, quy định trách nhiệm giám sát của cơ quan thẩm định, cấp phép, tạo nền tảng quản lý bằng dữ liệu....

Cho rằng đây là hướng đi rất đúng song đại biểu cũng đề nghị phải vận dụng làm sao để thông suốt trong cả quá trình quản trị, quản lý, bởi trong lĩnh vực môi trường thì hậu kiểm phải đủ khả năng để phòng ngừa thiệt hại. 

"Ví dụ như một nguồn nước bị ô nhiễm và đã phát tán các chất độc hại, thì việc xử lý phạt, chế tài có nặng bao nhiêu, cũng không giải quyết vấn đề gì. Đặc biệt là rất khó phục hồi môi trường cũng như sinh kế, điều kiện sinh hoạt của người dân", đại biểu Hải nói.

Khi cắt giảm thủ tục hành chính, đại biểu cũng cho rằng, cơ quan quản lý phải tính đến việc ai sẽ là người thực hiện các bước tiếp theo? Ai xác minh, ai giám sát, ai quyết định các giải pháp, biện pháp phòng ngừa, đôn đốc, theo dõi việc khắc phục?

Vì vậy, đại biểu đề nghị quan tâm ba nội dung. Trong đó, cần đảm bảo việc phân loại dự án phản ánh đầy đủ rủi ro thực tế.n 

Việc phân quyền theo địa giới cần đi đôi với cơ chế xác định trách nhiệm, phạm vi tác động của ô nhiễm. 

Dự thảo quy định theo hướng, chủ tịch UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm về việc để xảy ra ô nhiễm thuộc trách nhiệm quản lý, nhưng có ngoại lệ đối với nguyên nhân ô nhiễm liên tỉnh. Chính vì vậy, cách diễn đạt cần rõ hơn để tránh cách hiểu khi nguồn ô nhiễm ngoài địa bàn thì địa phương không có trách nhiệm gì.

Theo đại biểu, nếu nguồn ô nhiễm có thể đến từ nơi khác, người dân sống trên địa bàn bị ảnh hưởng thì chính quyền vẫn phải theo dõi, cảnh báo, bảo vệ người dân và phối hợp với các cơ quan để xử lý. 

"Ví dụ đối với Hà Nội, chất lượng không khí và nước trên các lưu vực sông liên quan trực tiếp đến nhiều địa phương. Một địa phương rất khó giải quyết trọn vẹn nếu như thiếu giải pháp hành động đồng bộ", ông Hải nói và đề nghị phân biệt trách nhiệm đối với việc để xảy ra ô nhiễm với trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ bảo vệ người dân. 

Đồng thời, cần cụ thể hóa hiệu lực điều phối trên cơ sở các cơ chế hiện có, cơ quan nào chủ trì, khi bất đồng thì ai giải quyết, quyết định thực hiện như thế nào và chậm thực hiện thì phải giải quyết và giải trình ra sao. Chỉ khi rõ trách nhiệm, việc thực thi mới hiệu quả. 

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết: "Là bác sĩ tim mạch, tôi thấy cứ mỗi đợt Hà Nội ô nhiễm không khí thì số lượng bệnh nhân nhập viện rất đông, đặc biệt là bệnh nhân mắc các bệnh lý về đường hô hấp", ông Hiếu nói.

Đại biểu Hiếu đánh giá cao việc dự thảo bổ sung quy định về dự toán ô nhiễm không khí, kiểm kê khí thải và vùng phát thải thấp. Đồng thời, đề nghị bổ sung hai nội dung: một là khi công bố chỉ số chất lượng không khí phải kèm theo khuyến cáo sức khỏe cụ thể cho từng nhóm người dân. 

Bên cạnh đó, phải có sự liên thông dữ liệu môi trường với dữ liệu y tế như số ca nhập viện do bệnh hô hấp, tim mạch... để đánh giá tác động thực sự của ô nhiễm lên sức khỏe và làm căn cứ cho việc hoạch định chính sách.

Còn đại biểu Nguyễn Thị Tuyến, Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ, đề nghị sửa Luật lần này phải giải quyết căn cơ những điểm nghẽn đang tồn tại trong thực tiễn, bởi hiện còn những khoảng cách giữa quy định pháp luật và hiệu quả bảo vệ môi trường thực tế. 

Bà Tuyến nhấn mạnh tình trạng ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn như Hà Nội, ô nhiễm các lưu vực sông, nước thải chưa được xử lý đạt hiệu quả; chất thải tại các cụm, các khu công nghiệp, làng nghề và việc thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt vẫn là những vấn đề tác động trực tiếp tới đời sống của nhân dân.

"Vừa qua, HĐND thành phố Hà Nội đã tổ chức phiên chất vấn về ô nhiễm môi trường, xử lý chất thải rắn, cho thấy đây là vấn đề rất nóng, và đây cũng không phải là vấn đề riêng của Hà Nội", bà Tuyến nói.