Đại biểu đề nghị quản lý chặt không gian lấn biển, bảo đảm hiệu quả quỹ đất hình thành

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Trần Thế Anh (đoàn Ninh Bình) cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đất đai nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực đất đai và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo đại biểu, Nghị quyết số 20-NQ/TW xác định mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh; Nghị quyết số 21-NQ/TW đặt yêu cầu quản lý, khai thác hiệu quả không gian lấn biển như một nguồn lực phát triển mới. Hồ sơ dự án Luật cũng xác định cần bổ sung chế độ sử dụng đất hình thành từ hoạt động lấn biển.

Từ đó, đại biểu Trần Thế Anh cho rằng, Luật không chỉ cần quy định việc lấn biển được thực hiện như thế nào, mà còn phải quản lý không gian trước khi lấn biển, các tác động phát sinh và quỹ đất sau khi hình thành.

Từ thực tế, nhất là ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, đại biểu Nguyễn Việt Thắng (An Giang) cho rằng, việc lấn biển có ảnh hưởng đến phạm vi của ba khu vực gồm đất bãi bồi ven biển, đất có mặt nước ven biển và khu vực biển.

Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về việc thực hiện các dự án đối với đất bãi bồi ven biển, đất có mặt nước ven biển và khu vực biển. 

Bên cạnh việc làm rõ không gian và phạm vi lấn biển, đại biểu Trần Thế Anh đề nghị quan tâm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân chịu tác động trực tiếp.

Theo đại biểu, khu vực dự kiến lấn biển có thể đang có hoạt động nuôi trồng, khai thác thủy sản hoặc những hoạt động sản xuất hợp pháp, ổn định khác.

Trong khi đó, Chương VI của Dự thảo chủ yếu điều chỉnh bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Vì vậy, cần làm rõ trường hợp không thu hồi quyền sử dụng đất nhưng hoạt động lấn biển lại tác động trực tiếp đến sản xuất và sinh kế hợp pháp.

Đại biểu đề nghị quyền, tài sản và lợi ích hợp pháp đã được xác lập phải được bảo đảm theo pháp luật. Đối với hoạt động sản xuất, nuôi trồng, khai thác thủy sản hợp pháp, ổn định bị tác động trực tiếp nhưng không thuộc trường hợp thu hồi quyền sử dụng đất, cần có cơ chế hỗ trợ phục hồi hoặc chuyển đổi sinh kế phù hợp.

Theo đại biểu, đây không phải là mở rộng đối tượng bồi thường mà là làm rõ trách nhiệm xử lý tác động; tiêu chí và mức độ hỗ trợ có thể giao Chính phủ quy định cụ thể.

Bên cạnh các ý kiến về lấn biển, đại biểu Lý Tiết Hạnh (đoàn Gia Lai) góp ý về sử dụng không gian ngầm. Theo đại biểu, việc quản lý, sử dụng, khai thác không gian ngầm là một nhu cầu tất yếu. Tuy nhiên, việc khai thác không gian ngầm trong điều kiện địa hình, địa chất, địa chính trị của nước ta hiện nay cần phải được đặc biệt quan tâm, chú trọng.

Đại biểu kiến nghị tiếp tục rà soát, bổ sung các điều luật thể hiện nguyên tắc quản lý dựa trên cơ sở đánh giá đầy đủ về điều kiện tự nhiên, địa chất, thủy văn, phù hợp với các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch đã được phê duyệt; ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại và có các quy chuẩn, tiêu chuẩn nghiêm ngặt trong quy hoạch, xây dựng và khai thác công trình ngầm.

Đối với việc sử dụng đất xây dựng công trình ngầm, đại biểu đề nghị ưu tiên các công trình có tính lưỡng dụng, vừa phục vụ dân sinh, vừa có thể phục vụ quốc phòng, an ninh trong trường hợp cần thiết.