Đại học Kiến trúc Hà Nội hiến kế giải bài toán phát triển đô thị

Đưa nghiên cứu khoa học vào thực tiễn phát triển đô thị

Phát biểu khai mạc hội nghị, PGS.TS Vũ Ngọc Anh, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, bày tỏ vui mừng được đón tiếp đoàn công tác của hai sở đến thăm và làm việc với nhà trường, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của việc tăng cường phối hợp trong triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đề xuất giải pháp phục vụ phát triển đô thị Thủ đô.

Theo PGS.TS Vũ Ngọc Anh, là một trong những cơ sở đào tạo nguồn nhân lực hàng đầu của Bộ Xây dựng trong các lĩnh vực kiến trúc, xây dựng, quy hoạch và hạ tầng đô thị, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội có tiềm lực đáng kể về đào tạo và nghiên cứu khoa học. Hiện trường có quy mô khoảng 16.000 sinh viên, riêng năm nay tuyển sinh hơn 3.500 sinh viên, đạt 101% chỉ tiêu. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ đạt gần 40%.

Cùng với việc nâng cao chất lượng đào tạo, nhà trường chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, hiện có 5 phòng thí nghiệm phục vụ nghiên cứu trong các lĩnh vực như xây dựng, vật liệu xây dựng, địa kỹ thuật và môi trường. Đây là nền tảng để đội ngũ giảng viên, nhà khoa học phát huy chuyên môn, tham gia giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển đô thị Hà Nội.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đánh giá: Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong các lĩnh vực khoa học, xây dựng và kiến trúc, có nhiều tiềm năng đóng góp vào các nhiệm vụ nghiên cứu phục vụ thành phố.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Hà Nội đang dành nguồn lực đáng kể cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Trong năm qua, ngân sách thành phố bố trí hơn 9.000 tỷ đồng cho các lĩnh vực này, tạo điều kiện triển khai những nhiệm vụ quan trọng, đồng thời mở ra cơ hội để các trường đại học, viện nghiên cứu phát triển công nghệ mới và tham gia giải quyết các bài toán cấp thiết của Thủ đô.

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh: Yêu cầu quan trọng đối với hoạt động nghiên cứu hiện nay không chỉ là tạo ra kết quả khoa học mà còn phải xác định rõ khả năng ứng dụng, đối tượng thụ hưởng và hiệu quả thực tế. Sản phẩm nghiên cứu cần phục vụ công tác quản lý nhà nước, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp hoặc được phát triển thành sản phẩm có khả năng thương mại hóa.

Vì vậy, việc kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần được đẩy mạnh, hướng tới làm chủ các công nghệ chiến lược, hình thành những sản phẩm có giá trị ứng dụng. Đây cũng là cơ sở để hoạt động nghiên cứu khoa học gắn chặt hơn với yêu cầu đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với các đề xuất nghiên cứu, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp rà soát, đánh giá sơ bộ mức độ phù hợp với yêu cầu thực tiễn và định hướng của thành phố trước khi đưa vào quy trình xem xét, thẩm định, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Cơ chế tiếp nhận đề xuất được thực hiện thường xuyên trong năm, không giới hạn theo từng đợt, nhằm kịp thời nắm bắt và giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Tại hội nghị, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cũng gợi mở nhiều hướng nghiên cứu có thể phối hợp với nhà trường triển khai. Ông Đỗ Việt Hải, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết: Trong số 16 đề xuất nghiên cứu do trường gửi đến, có nhiều nội dung gắn với nhu cầu thực tế của thành phố, đáng chú ý là đề xuất phát triển đường sắt đô thị, khai thác tạm thời các khu đất bỏ trống chưa triển khai dự án để làm bãi đỗ xe, nhà ở tạm cư và các giải pháp phát triển đô thị.

Đây đều là những vấn đề cần được nghiên cứu từ góc độ khoa học, kỹ thuật và quản lý để có cơ sở đề xuất phương án phù hợp. Những bài toán cấp thiết của thành phố có thể được định hướng đến các trường đại học, viện nghiên cứu; trên cơ sở đó, các nhà khoa học chủ động xây dựng đề xuất, phối hợp với các sở, ngành để triển khai.

Gợi mở các hướng nghiên cứu về hạ tầng, môi trường và quản lý đô thị

Bên cạnh đường sắt đô thị và khai thác hiệu quả quỹ đất, lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội đề cập đến tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực xử lý, tái chế bùn thải và tái chế vật liệu xây dựng. 

Với những hướng nghiên cứu mà nhà trường đang triển khai, Sở Khoa học và Công nghệ có thể hỗ trợ kết nối với doanh nghiệp, tạo điều kiện để kết quả nghiên cứu được thử nghiệm, ứng dụng tại các dự án phù hợp.

Một hướng nghiên cứu khác được gợi mở là xây dựng mô hình container chứa rác, trạm trung chuyển rác thải theo dạng mô-đun, kết hợp ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tổ chức thu gom và quản lý rác thải đô thị. Đây là giải pháp có tiềm năng góp phần nâng cao hiệu quả thu gom, hướng tới phương thức quản lý rác thải thông minh.

Đáng chú ý, đề xuất nghiên cứu xây dựng hệ thống cảnh báo sớm nguy cơ chậm giải ngân vốn đầu tư công cũng được đánh giá là hướng đi thiết thực. Nếu được nghiên cứu, hoàn thiện và ứng dụng hiệu quả, hệ thống có thể trở thành công cụ hỗ trợ nhận diện, đánh giá rủi ro, giúp cơ quan quản lý chủ động hơn trong theo dõi tiến độ và tổ chức thực hiện các dự án.

Đối với định hướng phát triển đường sắt đô thị đến năm 2045, ông Đỗ Việt Hải cho rằng vẫn còn nhiều dư địa để thành phố phối hợp với các trường đại học nghiên cứu những vấn đề chuyên sâu, từ kết cấu nhà ga điển hình hai tầng, ba tầng đến giải pháp kiến trúc nhà ga phù hợp với yêu cầu phát triển trong tương lai.

Thông qua hội nghị, các bên hướng tới tăng cường phối hợp xác định những nhiệm vụ nghiên cứu trọng tâm, phát huy thế mạnh của đội ngũ chuyên gia, giảng viên và nhà khoa học, đồng thời kết nối với doanh nghiệp để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Qua đó, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được kỳ vọng đóng góp thiết thực hơn cho công tác quản lý, đầu tư xây dựng và phát triển đô thị Hà Nội.