Đại hội Thể thao toàn quốc 2026: Nền tảng để vươn tầm châu lục

Kiểm chứng thực chất trình độ

Theo kế hoạch, đại hội diễn ra từ ngày 14/11-12/12/2026, với TP.HCM là địa phương đăng cai chính, phối hợp cùng các địa phương liên quan tổ chức thi đấu. Sự kiện quy tụ 36 đoàn thể thao, gồm 34 tỉnh, thành phố và hai ngành Công an, Quân đội, tranh tài ở 48 môn với 973 nội dung. Dự kiến khoảng 12.000 cán bộ, huấn luyện viên, vận động viên cùng 2.000 trọng tài tham gia.

Quy mô này không chỉ phản ánh sự phát triển của phong trào thể thao trên cả nước mà còn đặt ra yêu cầu đánh giá thực chất trình độ chuyên môn, hiệu quả tuyển chọn và đào tạo vận động viên trong suốt chu kỳ bốn năm. Đây cũng là cơ sở để ngành thể thao xác định những môn trọng điểm, phát hiện nhân tố triển vọng và chuẩn bị lực lượng hướng tới các đấu trường quốc tế.

Trao đổi với Báo Xây dựng, bà Lê Thị Hoàng Yến, Phó cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam cho biết, đại hội lần này diễn ra trong bối cảnh các địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, đổi mới tổ chức bộ máy và phương thức quản lý. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là tổ chức thành công sự kiện mà còn phải bảo đảm tính liên tục trong quản lý, đào tạo và sử dụng vận động viên, duy trì hệ thống huấn luyện, thi đấu tại cơ sở.

Theo bà Yến, chương trình thi đấu được xây dựng theo hướng kết hợp các môn Olympic, ASIAD, SEA Games với những môn thể thao thế mạnh, mang bản sắc Việt Nam. Cách tiếp cận này vừa tạo điều kiện đánh giá trình độ thể thao thành tích cao, vừa khuyến khích phát triển các môn thể thao mới và bảo tồn những môn thể thao dân tộc.

Phân tích thành tích không chỉ dựa vào huy chương

Đáng chú ý, bà Yến nhấn mạnh, chất lượng thể thao của một địa phương không nên chỉ được đánh giá qua tổng số huy chương hay thứ hạng trên bảng tổng sắp. Điều quan trọng hơn là phân tích chất lượng thành tích, tính ổn định, độ tuổi vận động viên, triển vọng phát triển và khả năng đáp ứng yêu cầu chuyên môn quốc tế.

Thực tế, sự khác biệt về điều kiện kinh tế, cơ sở vật chất, đội ngũ huấn luyện viên và khả năng tiếp cận các chương trình tập huấn chất lượng cao có thể tạo ra khoảng cách đáng kể giữa các địa phương.

Những trung tâm thể thao có truyền thống và nguồn lực đầu tư ổn định thường có điều kiện thuận lợi hơn trong xây dựng lực lượng, trong khi các địa phương còn khó khăn phải cân nhắc lựa chọn môn thế mạnh để tập trung phát triển.

Điều này đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức đánh giá thành tích, tránh chạy theo số lượng huy chương trước mắt mà xem nhẹ chất lượng đào tạo dài hạn. Một địa phương phát hiện được nhiều vận động viên trẻ triển vọng, duy trì hệ thống đào tạo ổn định và đóng góp lực lượng cho đội tuyển quốc gia cũng cần được nhìn nhận tương xứng.

Bà Yến cho biết, trên cơ sở kết quả đại hội, Cục Thể dục thể thao Việt Nam sẽ phối hợp với các liên đoàn, hiệp hội thể thao quốc gia và địa phương phân tích thành tích theo từng môn, nhóm nội dung và tuyến vận động viên.

Việc tuyển chọn nhân tố triển vọng không chỉ căn cứ kết quả một giải đấu mà còn xem xét quá trình tiến bộ, tố chất thể lực, tâm lý thi đấu và khả năng phát triển lâu dài.

Đầu tư trọng điểm, tránh lãng phí

Bên cạnh chất lượng đào tạo, hiệu quả đầu tư cơ sở vật chất là vấn đề được đặc biệt quan tâm tại Đại hội Thể thao toàn quốc 2026. Trong điều kiện nguồn lực giữa các địa phương còn chênh lệch, việc tận dụng công trình hiện có, nâng cấp hạ tầng phù hợp và xây dựng phương án khai thác lâu dài được xem là giải pháp quan trọng để tránh lãng phí, nâng cao hiệu quả đầu tư.

Ông Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng Ban Tổ chức nhấn mạnh tiêu chí tổ chức đại hội năm nay: "An toàn - Trang trọng - Chuyên nghiệp - Tiết kiệm - Hiệu quả".

Đánh giá cao sự chủ động của TP.HCM, Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương kỳ vọng đại hội không chỉ là nơi tranh tài, đánh giá trình độ thể thao thành tích cao mà còn góp phần thúc đẩy phong trào thể dục thể thao quần chúng, phát hiện và bồi dưỡng tài năng mới cho thể thao Việt Nam.

Với vai trò địa phương đăng cai chính, TP.HCM đã tập trung rà soát, sửa chữa và nâng cấp nhiều công trình thể thao trọng điểm. Sân vận động Thống Nhất hoàn thành các hạng mục phục vụ môn điền kinh; Nhà thi đấu Phú Thọ cùng các địa điểm khác được hoàn thiện điều kiện tổ chức. Công tác chuẩn bị trang thiết bị chuyên môn, nhân lực và hậu cần cũng được triển khai đồng bộ.

Bà Lê Thị Hoàng Yến cho rằng, mỗi công trình được đầu tư, nâng cấp cần trở thành thiết chế thể thao có khả năng hoạt động lâu dài, phục vụ đồng thời ba mục tiêu: Phát triển thể thao quần chúng, đào tạo vận động viên và nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác tài sản công.

Theo đó, các sân vận động, nhà thi đấu, bể bơi cần được khai thác thường xuyên cho hoạt động huấn luyện, thi đấu, phát hiện tài năng trẻ, mở rộng khả năng tiếp cận của người dân, trường học và câu lạc bộ. Việc huy động nguồn lực xã hội hóa phải gắn với trách nhiệm quản lý, bảo đảm chức năng công cộng của công trình.

Đối với thể thao thành tích cao, bà Yến nhấn mạnh yêu cầu đầu tư tập trung cho những môn có khả năng cạnh tranh huy chương tại SEA Games, ASIAD và Olympic.

Cùng với nâng cao chất lượng huấn luyện viên, cần tăng cường hợp tác quốc tế, ứng dụng khoa học thể thao, chú trọng dinh dưỡng, phục hồi chức năng và xây dựng chương trình huấn luyện phù hợp với từng vận động viên.