Đại hội XIV của Đảng: Kết tinh trí tuệ, ý chí tự lực, tự cường của dân tộc

Tiếp tục chương trình làm việc của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, chiều 20/1, các đại biểu thảo luận tại Đoàn về dự thảo các văn kiện trình Đại hội. Với tinh thần trách nhiệm cao, trí tuệ và tâm huyết, các đại biểu tập trung phân tích, đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc vào mục tiêu, phương hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bài học "xoay chuyển tình thế"

Trong khuôn khổ các phiên thảo luận tại Đại hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có trao đổi, tổng kết những kinh nghiệm cốt lõi trong công tác quản lý, điều hành của Chính phủ nhiệm kỳ qua; đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, làm mới những động lực tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới.

Thủ tướng nhấn mạnh, nhiệm vụ sắp tới, phát triển kinh tế vẫn là nhiệm vụ trung tâm, an ninh, quốc phòng, đối ngoại là trọng yếu thường xuyên, văn hóa là nền tảng tinh thần, an sinh xã hội phải có bước tiến đột phá. Tất cả vấn đề đó đòi hỏi Chính phủ nói riêng và cả hệ thống chính trị nói chung phải tập trung các giải pháp.

Đặc biệt vừa qua, Đảng ban hành các nghị quyết hết sức quan trọng về thể chế, khoa học công nghệ, kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, y tế, giáo dục, văn hóa... Thủ tướng cũng nhấn mạnh về mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đây là vấn đề khó, nhưng rất quan trọng để tạo tiềm lực phục vụ cho an ninh quốc phòng, an sinh xã hội, tạo nền tảng phát triển của đất nước.

Thủ tướng nhấn mạnh về sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng và hệ thống chính trị là nhân tố quan trọng nhất giúp đất nước vượt qua những biến động chưa từng có. Thủ tướng nêu rõ, càng trong khó khăn, thử thách, tinh thần đoàn kết càng phải được phát huy mạnh mẽ, bảo đảm sự lãnh đạo xuyên suốt của Đảng.

Từ thực tiễn điều hành, Thủ tướng đúc kết "tầm nhìn phải chiến lược, tư duy phải đột phá, nguồn lực phải bắt nguồn từ nhân dân." Chính phủ đã kiên quyết thay đổi phương thức làm việc, xóa bỏ thực trạng "tổ chức thực hiện là khâu yếu" vốn tồn tại qua nhiều nhiệm kỳ.

Về quản lý, điều hành trong nhiệm kỳ vừa qua, Thủ tướng nhấn mạnh bài học kinh nghiệm "chuyển đổi trạng thái," "xoay chuyển tình thế".

Thủ tướng lấy ví dụ, phân tích về sự thay đổi trạng thái mang tính quyết định trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19. Từ việc chỉ áp dụng các biện pháp mệnh lệnh hành chính, Chính phủ đã linh hoạt chuyển sang kết hợp biện pháp hành chính với biện pháp khoa học, trọng tâm là chiến dịch "ngoại giao vaccine", tiêm phủ vaccine.

"Chúng ta đã đi sau nhưng về trước, từ một nước có tỷ lệ tiêm chủng rất thấp đã vươn lên đứng thứ 5 thế giới", Thủ tướng nhấn mạnh đây là minh chứng cho bản lĩnh và khả năng bám sát thực tiễn để đưa ra giải pháp phù hợp.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng điểm lại những thành tựu về "chuyển đổi trạng thái," "xoay chuyển tình thế" trong ứng phó những tình hình đứt gãy chuỗi cung ứng trước các tác động của địa chính trị thế giới; tác động của chính sách thuế quan; quyết liệt trong công tác khắc phục hậu quả bão lũ và đẩy mạnh đầu tư công nhằm dẫn dắt đầu tư tư nhân, tạo động lực tăng trưởng bền vững.

Thủ tướng nhấn mạnh niềm tin của nhân dân, doanh nghiệp và bạn bè quốc tế chính là nền tảng để chúng ta thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội.

Hướng tới giai đoạn 2026 - 2030, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh mục tiêu quyết tâm đạt tăng trưởng hai con số. Để làm được điều này, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, làm mới những động lực tăng trưởng và thúc đẩy triển khai các dự án lớn với tư duy đột phá để tiếp tục đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Tự lực, tự cường là động lực vươn lên độc lập, tự chủ

Phát biểu tại phiên thảo luận, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính nhấn mạnh tinh thần "tự lực, tự cường" là tư tưởng chủ đạo để đất nước tự vươn lên, giảm thiểu sự phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài. Phó Thủ tướng nêu rõ, trên cơ sở thành tựu 40 năm đổi mới, Đảng ta hoàn thiện hệ thống lý luận, tạo nền tảng vững chắc để tiếp tục phát triển.

Nhấn mạnh khát vọng tăng trưởng kinh tế hai con số, Phó Thủ tướng cho rằng, đây là mục tiêu lớn, đòi hỏi sự quyết tâm cao độ của toàn hệ thống chính trị.

Về báo cáo chính trị, Phó Thủ tướng cho biết, kỳ Đại hội này, yêu cầu các văn kiện phải được trình bày cô đọng, khả thi, đặc biệt là phải kèm theo Chương trình hành động cụ thể. Chương trình hành động cần xác định rõ chủ thể thực hiện, nguồn lực huy động và đích đến cuối cùng để đảm bảo tính thực tiễn.

Trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, Phó Thủ tướng lưu ý việc quán triệt sâu sắc những chủ trương, xác định rõ đối tác, đối tượng dựa trên lợi ích quốc gia dân tộc. Đồng thời, cần đẩy mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng theo hướng lưỡng dụng, vừa phục vụ phát triển kinh tế, vừa sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống.

Đồng quan điểm về khát vọng tăng trưởng, đại biểu Trần Nam Hưng (Đoàn Đảng bộ thành phố Đà Nẵng) cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần định lượng cụ thể các chỉ tiêu trong văn kiện như thu nhập bình quân đầu người, chỉ số phát triển con người (HDI) và xác định tầm nhìn rõ nét cho giai đoạn 20 năm tới, hướng tới cột mốc năm 2045.

Đặc biệt, đại biểu Trần Nam Hưng kiến nghị nâng tầm chiến lược nông nghiệp thành động lực tăng trưởng mới. Theo đại biểu, dù khu vực nông thôn chiếm gần 70% dân số và luôn là "bệ đỡ" kinh tế nhưng mức đầu tư hiện chưa tương xứng. Đại biểu đề xuất trong 10 năm tới phải tăng gấp đôi mức đầu tư cho nông nghiệp, trong đó đầu tư công phải chiếm 25 - 30% để dẫn dắt, đồng thời có cơ chế đủ mạnh thu hút vốn FDI và đẩy mạnh đổi mới sáng tạo trong sản xuất nông nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Doãn Toản (Đoàn Đảng bộ thành phố Hà Nội) bày tỏ nhất trí cao với mục tiêu GDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030, song lưu ý tăng trưởng phải gắn liền với kiểm soát lạm phát, tránh tình trạng dòng tiền chỉ tập trung vào bất động sản mà không đi vào sản xuất.

Đại biểu đề xuất cần có cơ chế kích cầu tiêu dùng, ưu tiên sản phẩm nội địa và phát triển du lịch chất lượng cao để tạo việc làm, đồng thời nhấn mạnh việc tháo gỡ "điểm nghẽn của điểm nghẽn" là thể chế để đưa nghị quyết vào cuộc sống.

Cũng đóng góp ý kiến sâu về nội hàm tăng trưởng, đại biểu Nguyễn Kỳ Phùng (Đoàn Đảng bộ TP.HCM) cho rằng, cần làm nổi bật hơn chất lượng tăng trưởng thông qua các chỉ số về năng suất lao động, đóng góp của khoa học công nghệ và kinh tế xanh.

Đại biểu thẳng thắn chỉ ra nền kinh tế vẫn còn phụ thuộc nhiều vào gia công, lắp ráp và năng lực doanh nghiệp nội địa còn yếu. Đại biểu đề xuất tách kinh tế số thành một nội dung độc lập, xác định đây là động lực tăng trưởng mới gắn liền với dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI), Chính phủ số và xã hội số.

Đại biểu Nguyễn Kỳ Phùng cũng bày tỏ quan tâm đặc biệt đến an ninh nguồn nước và môi trường biển. Với chiều dài đất nước hơn 3.260 km bờ biển, đại biểu kiến nghị quan tâm nội dung bảo vệ tài nguyên môi trường biển quốc gia và có chương trình hành động chủ động ứng phó với tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực đột phá

Đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn kiện, đại biểu Phan Anh Sơn (Đoàn Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc) đánh giá cao sự khoa học, ngắn gọn và những điểm mới mang tính đột phá của các báo cáo, nhất là các mục tiêu về y tế, khoa học công nghệ và phát triển bền vững.

Đại biểu nhấn mạnh quan điểm chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ dựa vào tài nguyên sang dựa vào tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để phù hợp với xu thế Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Phân tích về bối cảnh quốc tế, đại biểu Phan Anh Sơn cho rằng, thế giới đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt giữa các trung tâm quyền lực, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ lõi và không gian mạng. Do đó, việc xác định đúng đắn chiến lược phát triển dựa trên sức mạnh tri thức và tăng cường năng lực tự chủ, tự cường là hướng đi đúng đắn của Đảng.

Đại biểu cũng kiến nghị cần nâng cao vị thế, uy tín đất nước thông qua việc phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, bảo đảm bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Phát huy vai trò chủ thể của nhân dân

Thảo luận về vai trò của nhân dân, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc (Đoàn Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc) khẳng định bài học "dân là gốc" xuyên suốt 40 năm đổi mới cần được cụ thể hóa hơn nữa trong khái niệm "nhân dân là chủ thể".

Theo đại biểu, văn kiện lần này đã nhìn thẳng vào những tồn tại, hạn chế trong việc phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc và đề ra nhiều định hướng quan trọng để khẳng định vai trò của nhân dân trong giai đoạn tới.

Về chương trình hành động, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc bày tỏ sự đồng tình và đề nghị cần có lộ trình thực hiện kỹ lưỡng, đặc biệt là các đề án chiến lược về đại đoàn kết dân tộc, nhằm đảm bảo các nhiệm vụ được triển khai hiệu quả, thực chất.

Nhiều ý kiến thảo luận tại Đoàn thống nhất rằng, dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV đã kết tinh được trí tuệ, ý chí và nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân. Đây là những cơ sở chính trị quan trọng để toàn dân tộc vững vàng bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.