Đào hầm, bắc cầu trên tuyến cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột

Thi công trong điều kiện khắc nghiệt

Những ngày cuối năm, trên công trường dự án thành phần 2, cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, không khí thi công vẫn sôi động giữa đại ngàn. Tại các cửa hầm và cầu lớn, tiếng khoan đá, tiếng máy xúc, trạm trộn bê tông hòa vào nhau tạo nên nhịp thi công khẩn trương.

Dự án thành phần 2 dài khoảng 37,5km, đi qua địa bàn hai tỉnh Khánh Hòa và Đắk Lắk, do Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư. Đây là đoạn tuyến có điều kiện thi công khó khăn nhất trong 3 dự án thành phần của toàn tuyến.

Bên trong hầm Phượng Hoàng, ánh đèn hắt lên những vòm đá còn lởm chởm. Công nhân chia thành từng tổ để khoan nổ mìn, xúc dọn đất đá, phun bê tông gia cố, cắm neo, lắp khung thép. Không khí đặc quánh bởi bụi đá, độ ẩm, tiếng động cơ dội vào vách hầm chát chúa.

Ông Ngô Hữu Khoa, Giám đốc Ban điều hành gói thầu XL01 (Tập đoàn Đèo Cả) cho biết, hầm Phượng Hoàng cùng cầu cửa Tây hầm và cầu Cư San 9 hiện là "đường găng" của toàn dự án.

Theo ông Khoa, khó khăn lớn nhất tại hầm là điều kiện địa chất - thủy văn phức tạp, đặc biệt tình trạng nước ngầm kéo dài với lưu lượng khoảng 0,7m³/phút. Nhà thầu đã bố trí khoảng 30 máy bơm hoạt động liên tục. Tuy nhiên, trong hầm lúc nào cũng như "mưa rơi".

"Phun bê tông vỏ hầm nhiều lần không bám dính, dù đã tăng phụ gia kết dính nhưng chỉ khắc phục được phần nào. Có vị trí phải chờ xử lý, có chỗ chấp nhận để nước chảy nhằm tiếp tục tiến gương", ông Khoa nói và cho biết thêm do vướng giải phóng mặt bằng phía Khánh Hòa, nhà thầu buộc phải tổ chức thi công từ phía Đắk Lắk, khiến nước ngầm dồn ngược vào hầm, làm tăng áp lực xử lý kỹ thuật.

Rời hầm Phượng Hoàng, công trường cầu hiện ra giữa thung lũng sâu. Những trụ cầu cao hàng chục mét vươn lên giữa núi rừng, cẩu tháp quay liên tục, công nhân treo mình trên cao để thi công nối thêm trụ cầu, bên dưới xe bồn bê tông nối đuôi.

Theo tư vấn giám sát thường trú Hồ Đình Long (Công ty Tư vấn giám sát Thăng Long, gói XL02), đơn vị đang giám sát các nhà thầu Phương Thành, Hòa Hiệp và Thái Yên thi công nhiều cầu trên tuyến. Trong đó, cầu Km46+830 là hạng mục trọng điểm với 12 nhịp nhánh phải và 7 nhịp nhánh trái.

Ông Long cho biết, khó khăn lớn nhất ngay từ đầu là đường tiếp cận công trường vô cùng hiểm trở, việc đưa thiết bị, vật liệu vào thi công gặp nhiều trở ngại. Nguồn vật liệu, đặc biệt là cát, nhiều thời điểm khan hiếm, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đúc dầm.

"Hai năm qua, mưa kéo dài khiến nhiều thời điểm công trường phải tạm dừng. Nhà thầu muốn đẩy nhanh cũng không thể làm được vì điều kiện khách quan không cho phép", ông Long nói.

Một vướng mắc khác là mặt bằng bãi đúc dầm gần như không có. Hai bên chủ yếu là đất rừng, thủ tục thu hồi đất kéo dài, không thể bố trí bãi đúc tập trung. Phương án đúc tại đầu cầu lại chật hẹp, khiến tiến độ bị kéo chậm.

"Riêng gói XL02, các cầu chính đều là đường găng tiến độ. Chậm đúc dầm, chậm tiếp cận mặt bằng sẽ ảnh hưởng dây chuyền toàn bộ gói thầu", ông Long nhấn mạnh.

Nhận diện khó khăn, lập lại đường găng

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Xây dựng, Dự án thành phần 2 thi công trong điều kiện địa hình đặc biệt phức tạp, chủ yếu xuyên rừng núi, với khối lượng lớn hạng mục đào hầm, xây dựng cầu vượt núi.

Không chỉ khó ở kết cấu công trình, tuyến đường vận chuyển vật liệu vào công trường cũng là "bài toán" nan giải. Đến nay, hệ thống đường công vụ dẫn vào các mũi thi công chủ yếu là lối mở tạm, mặt cắt hẹp, uốn lượn theo sườn đồi, nhiều đoạn dốc đứng, cua gấp.

Mặt đường chủ yếu là đất cấp phối; trời nắng bụi mù, gặp mưa trơn trượt, lầy lội. Xe tải chở vật liệu phải di chuyển từng chiếc, hạn chế tải trọng; nhiều vị trí buộc phải dừng chờ để tránh nhau, ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ thi công.

Đại diện Công ty Hồng Đạt, đơn vị chuyên vận chuyển vật liệu cho cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột cho biết, việc đưa cát, đá, xi măng vào các vị trí cầu, hầm gặp rất nhiều trở ngại do đường công vụ nhỏ hẹp, độ dốc lớn.

"Có ngày mưa, xe không thể lên dốc, phải điều thêm máy ủi hỗ trợ kéo. Mỗi chuyến hàng vì thế mất thêm nhiều thời gian, chi phí tăng nhưng khối lượng giao nhận không đảm bảo như kế hoạch", đại diện công ty chia sẻ.

Theo đơn vị vận chuyển, việc di chuyển thiết bị siêu trường, siêu trọng vào các vị trí thi công cầu, hầm càng phức tạp hơn, buộc phải tổ chức điều tiết, gia cố tạm từng đoạn đường. Đường tiếp cận khó khăn khiến chuỗi cung ứng vật liệu bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công các hạng mục "đường găng" của dự án.

Ông Phạm Văn Trình, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đường sắt cho biết, trước đây, do mưa kéo dài, nhiều thời điểm công trường phải tạm dừng, lực lượng thi công tập trung khắc phục hậu quả sau mưa lũ, ảnh hưởng đáng kể tiến độ.

Đến nay, khó khăn cơ bản được nhận diện, nguồn vật tư, vật liệu được đảm bảo. Điểm găng lớn nhất hiện nay vẫn là hầm Phượng Hoàng. Tuy nhiên, việc thi công phải tuân thủ nghiêm yêu cầu kỹ thuật, không đốt cháy giai đoạn.

Ban phấn đấu đến 19/5 thông tuyến một hầm; đối với các cầu tại Km46, 44, 62 và 64 sẽ thông một đơn nguyên cầu vào 19/5 và hoàn thành toàn bộ dự án trước 30/6 theo chỉ đạo.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng, chủ đầu tư yêu cầu các nhà thầu rà soát, lập lại đường găng tiến độ, huy động thêm thiết bị, nhân lực, tổ chức thi công 3 ca liên tục tại các vị trí thuận lợi, quyết tâm thông xe kỹ thuật dự án thành phần 2 trước 19/5/2026.