ĐBQH: Nên phân định rõ mức phạt hành chính tối đa 3 tỷ đồng đối với tổ chức

Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Đoàn Tây Ninh) đề nghị phân hóa mức phạt đối với tổ chức theo quy mô, thay vì mặc định mức phạt gấp 2 lần cá nhân (dự thảo đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân và từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng với tổ chức).

Theo đại biểu, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp lớn có sự khác biệt về mức độ vi phạm, tác động xã hội và khả năng tài chính. Việc áp dụng mức phạt quá cao có thể tạo gánh nặng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đại biểu cũng đề nghị chuyển tư duy từ xử phạt sang phòng ngừa vi phạm thông qua tuyên truyền, hướng dẫn, cảnh báo và kiểm tra dựa trên mức độ rủi ro. Đồng thời, nên xem vi phạm lần đầu là tình tiết giảm nhẹ, nhất là đối với các vi phạm kỹ thuật, hành chính.

Liên quan đến biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, đại biểu Nguyễn Đình Xuân đồng tình với việc bổ sung công cụ ngăn chặn trường hợp cố tình trốn tránh nghĩa vụ, nhưng đề nghị phải có căn cứ cụ thể xác định nguy cơ bỏ trốn, bảo đảm tính cần thiết và tương xứng, không áp dụng máy móc đối với người nợ thuế hoặc chưa đóng bảo hiểm xã hội.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Đoàn Thanh Hóa) cho rằng, tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp hạn chế quyền ra nước ngoài của công dân nên phải có căn cứ cụ thể đối với từng trường hợp.

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định người ra quyết định cưỡng chế phải nêu rõ những tình tiết làm căn cứ xác định nguy cơ bỏ trốn trong văn bản đề nghị tạm hoãn xuất cảnh. 

Đồng thời, quyết định tạm hoãn và hủy bỏ tạm hoãn cần được thông báo ngay bằng văn bản cho người bị áp dụng và chuyển kịp thời đến cửa khẩu, tránh tình trạng người dân chỉ biết mình bị tạm hoãn khi đã đến sân bay.

Đối với quy định về giáo dục người chưa thành niên, đại biểu Phan Thị Thùy Linh đề nghị mở rộng điều kiện áp dụng biện pháp giáo dục tại cộng đồng.

Đại biểu nêu trường hợp trẻ 13 tuổi đã nghỉ học nhưng có nơi cư trú ổn định, cha mẹ cam kết quản lý, giáo dục và nhà trường sẵn sàng tiếp nhận trở lại lớp. Tuy nhiên, theo khoản 1 Điều 128 dự thảo, điều kiện áp dụng biện pháp giáo dục tại cộng đồng là trẻ phải đang theo học.

Từ trường hợp trên, đại biểu cho rằng, quy định này có thể khiến trẻ mất cơ hội được giáo dục tại cộng đồng dù đã có sự phối hợp, hỗ trợ của gia đình và nhà trường. 

Cũng góp ý về nội dung này, đại biểu Dương Minh Ánh (Đoàn TP Hà Nội) cho biết, quy định về xử lý vi phạm đối với người chưa thành niên chưa đồng bộ với Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024.

Theo đại biểu, dự thảo Luật vẫn giữ ba biện pháp thay thế gồm nhắc nhở, quản lý tại gia đình và giáo dục tại cộng đồng, trong khi Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 quy định 12 biện pháp xử lý chuyển hướng, trong đó có các biện pháp tư vấn tâm lý, phục vụ cộng đồng, học nghề.

Từ đó, đại biểu Ánh đề nghị bổ sung các biện pháp thay thế tương ứng, rút ngắn thời hạn đưa vào trường giáo dưỡng đối với vi phạm hành chính xuống tối đa 6 tháng. Đồng thời quy định sự tham gia của trợ giúp viên pháp lý và người làm công tác xã hội ngay từ giai đoạn lập hồ sơ. Việc áp dụng biện pháp thay thế cũng cần ưu tiên hòa giải và có sự đồng ý của người chưa thành niên hoặc người đại diện hợp pháp.

Về tạm giữ, xử lý tang vật, phương tiện, đại biểu bày tỏ băn khoăn khi dự thảo Luật giao thẩm quyền tạm giữ cho người lập biên bản vi phạm hành chính và bỏ yêu cầu ra quyết định tạm giữ bằng văn bản. 

Theo đại biểu, cần bảo đảm quyền sở hữu tài sản của công dân, tránh việc tạm giữ tùy nghi hoặc chủ sở hữu không nhận được thông báo.

Do đó, đại biểu đề nghị giữ quy định việc tạm giữ tang vật, phương tiện có giá trị lớn phải do thủ trưởng cơ quan, đơn vị có thẩm quyền quyết định bằng văn bản hoặc lệnh điện tử; đồng thời bổ sung hình thức thông báo qua tài khoản định danh điện tử VNeID của chủ sở hữu.

Trong khi đó, về phân cấp thẩm quyền xử phạt ở cấp xã, đại biểu Nguyễn Đình Xuân cho rằng, cần bảo đảm tương xứng giữa thẩm quyền được giao với năng lực chuyên môn, nhân lực, cơ sở dữ liệu và phương tiện thực hiện. Chính phủ cần có quy định bảo đảm điều kiện để địa phương thực hiện hiệu quả nhiệm vụ được phân cấp.