Đề xuất công khai giá đối với một số nhóm thiết bị y tế

Văn Duẩn

- 15/09/2026, 13:56

Bộ Y tế đề xuất quản lý thiết bị y tế theo hướng công khai giá đối với một số nhóm thiết bị y tế; chủ sở hữu số lưu hành phải công khai giá nhập khẩu và giá bán của từng lần giao dịch trên thị trường Việt Nam.

Bộ Tư pháp vừa tiến hành thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Dự kiến, dự án luật sẽ được trình Quốc hội khóa XVI xem xét, cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2027.

Đối với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, theo tờ trình của Bộ Y tế gửi Hội đồng thẩm định, do đặc điểm giá thiết bị y tế không chỉ gồm giá mua từ nhà sản xuất mà còn chịu tác động của nhiều yếu tố. Vì vậy, chênh lệch giữa giá nhập khẩu và giá bán không thể mặc nhiên coi là lợi nhuận; đồng thời giá mua ban đầu thấp chưa chắc phản ánh chi phí thực tế thấp. Giải pháp phù hợp là quản lý có trọng tâm, dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro; kết hợp pháp luật về giá, đấu thầu và quản lý chuyên ngành.

Thiết bị y tế là cấu phần trọng yếu quyết định chất lượng dịch vụ y tế, hiệu quả kinh tế y tế và an ninh y tế quốc gia. Theo thống kê năm 2021, quy mô thị trường thiết bị y tế Việt Nam đạt khoảng 1,522 tỷ USD và dự báo tăng lên 2,86 tỷ USD vào năm 2028. Tuy nhiên, hiện có trên 90% thiết bị y tế sử dụng tại các cơ sở y tế, đặc biệt là thiết bị công nghệ cao, phải nhập khẩu; tỷ lệ thiết bị y tế sản xuất trong nước chỉ chiếm 14,5% số mặt hàng và 10,1% giá trị trúng thầu (giai đoạn 2020-2023).

Trên cơ sở ý kiến của các Bộ, Bộ Y tế đề xuất thực hiện đồng thời nhiều giải giải pháp để quản lý. Theo đó, quy định tại Điều 113 Luật Khám bệnh, chữa bệnh các nội dung sau để kiểm soát giá, giảm khâu trung gian và số hóa toàn diện hoạt động quản lý thiết bị y tế.

Một là, thực hiện quản lý thiết bị y tế theo toàn bộ vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng gồm sản xuất, nhập khẩu, lưu hành, kinh doanh, quản lý, sử dụng và thanh lý, hủy bỏ. Theo đó, dự kiến thực hiện việc gắn mã định danh để kiểm soát quá trình lưu thông trên thị trường và là cơ sở cho việc áp dụng biện pháp công khai giá bán.

Hai là, xây dựng cơ sở dữ liệu về thiết bị y tế phục vụ công tác quản lý nhà nước, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, liên thông, dùng chung và chia sẻ; dữ liệu về giá thiết bị y tế, trong đó có giá trên thị trường thế giới và trong nước; định danh, truy xuất nguồn gốc; thông tin của tổ chức, cá nhân kinh doanh thiết bị y tế; hệ thống cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; hiệu chuẩn an toàn, tính năng thiết bị y tế.

Chủ động thực hiện các biện pháp xử lý trong trường hợp chênh lệch giá bán vượt quá biên độ do cơ quan có thẩm quyền quy định; tổ chức thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm theo quy định.

Căn cứ quy định Luật Giá và các văn bản hướng dẫn Luật Giá, đề xuất áp dụng biện pháp công khai giá đối với một số nhóm thiết bị (trước mắt đề xuất áp dụng với các thiết bị y tế có ít nhà cung cấp). Chủ sở hữu số lưu hành phải công khai giá nhập khẩu và giá bán của từng lần giao dịch trên thị trường Việt Nam trên cơ sở dữ liệu quốc gia, trong đó giá nhập khẩu sẽ được phân quyền cho các cơ quan quản lý nhà nước cùng khai thác còn các loại giá khác sẽ được công khai để tất cả các cơ sở, tổ chức, cá nhân biết và tham khảo khi mua sắm.

Công khai các cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế, trong đó bao gồm quy định về số tầng phân phối đối với một số nhóm thiết bị y tế.

Căn cứ quy định của Luật Đấu thầu, đề xuất bổ sung quy định giao Bộ Y tế ban hành danh mục thiết bị y tế đấu thầu tập trung, đàm phán giá và hướng dẫn, tổ chức thực hiện để đẩy mạnh hoạt động mua sắm tập trung, hạn chế các khâu trung gian trong mua sắm. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, phố biến giáo dục pháp luật về mua sắm, đấu thầu.

Dự luật quy định cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm xây dựng cơ sở dữ liệu về thiết bị y tế phục vụ công tác quản lý nhà nước, bảo đảm thống nhất, liên thông, dùng chung và chia sẻ, gồm các thông tin dữ liệu về: giá thiết bị y tế trong nước; định danh, truy xuất nguồn gốc; thông tin của tổ chức, cá nhân kinh doanh thiết bị y tế; hệ thống cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế.

Bộ trưởng Bộ Y tế được giao ban hành danh mục thiết bị y tế, nội dung thông tin phải công khai trực tuyến và lộ trình thực hiện quy định.

Trước đó, vào chiều 14/9, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh chủ trì Hội đồng thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Góp ý tại Hội đồng thẩm định về Luật Khám bệnh, chữa bệnh, đại diện Hội Thiết bị y tế Việt Nam đề nghị cần có lộ trình phù hợp vì có nhiều công việc phải triển khai như dữ liệu về giá. Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) đề nghị bỏ yêu cầu công khai giá nhập khẩu đối với thiết bị y tế vì giá vốn nhập khẩu là bí mật thương mại của doanh nghiệp.

Các đại biểu khác đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nêu rõ nội hàm việc quản lý thiết bị y tế theo toàn bộ vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng gồm sản xuất, nhập khẩu, lưu hành, kinh doanh, quản lý, sử dụng và thanh lý, hủy bỏ; cần quy định rõ lộ trình triển khai thực hiện quản lý thiết bị y tế theo toàn bộ vòng đời sản phẩm.