Diện mạo mới trên cung đường lịch sử ở Ba Tơ

Giờ đây, con đường ấy mang trong mình sứ mệnh mới, là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của cả vùng.

Những địa danh nhắc nhớ ký ức hào hùng

Những ngày thu tháng Tám, QL24 hiện ra giữa làn sương mỏng, như tô thêm vẻ đẹp cho vùng đất Ba Tơ anh hùng. 81 năm trước, chính quyền và nhân dân nơi đây đã làm nên một cuộc khởi nghĩa có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Dọc dài QL24, men theo bên dưới những triền đồi phủ màu xanh của rừng, từ điểm nối với TL624 đến cầu sông Liên là những di tích lịch sử như: Chòi canh suối Loa, Đồn Ba Tơ, Lò gạch Nước Năng, Bãi Hang Én…

Nguyên Bí thư Huyện ủy Ba Tơ Phạm Viết Nho cho biết, mỗi di tích, mỗi tượng đài đều khắc ghi một cột mốc của cuộc khởi nghĩa, là minh chứng rõ nét cho khí thế hào hùng của mùa thu lịch sử năm xưa.

Ngày đó, QL24 chỉ là một lối đi nhỏ nằm khuất dưới tán rừng già, bám theo bờ sông Liên. Các chiến sĩ cách mạng đã tận dụng địa hình, địa thế hiểm trở để xây dựng căn cứ dọc đường.

Mỗi căn cứ đảm nhận một nhiệm vụ, mang một ý nghĩa riêng: Lò gạch Nước Năng là nơi hội họp, in ấn tài liệu và nuôi giấu cán bộ; Sân vận động Ba Tơ là nơi Đội du kích Ba Tơ cùng quần chúng nhân dân mít tinh tuyên bố xóa bỏ chính quyền thực dân phong kiến, thành lập chính quyền cách mạng. Hay Bãi Hang Én, nơi đội du kích Ba Tơ tuyên thệ "Hy sinh vì Tổ quốc"…

Di tích Chòi canh suối Loa nằm ngay bên mép đường, phía sau là dòng sông Liên cuồn cuộn. Tại đây, ngày 10/3/1945, sau khi nhận tin Nhật đảo chính Pháp, Tỉnh ủy Quảng Ngãi đã tổ chức cuộc họp khẩn cấp để quyết định phát động khởi nghĩa giành chính quyền.

Ngay sau khi phát động, giữa thung lũng Trường An, tiếng trống, tiếng mõ nổi lên, chấn động cả một vùng núi rừng. Đến trưa 11/3/1945, đoàn quân khởi nghĩa cùng quần chúng nhân dân tiến về đánh chiếm đồn Ba Tơ, giải phóng châu lỵ Ba Tơ.

Diện mạo đổi thay

Lật từng trang sử cũ, ngắm nhìn những hiện vật gắn với cuộc Khởi nghĩa Ba Tơ, đôi mắt ông Nho như lắng lại.

Khởi nghĩa Ba Tơ là cuộc khởi nghĩa từng phần đầu tiên trong cả nước nổ ra và giành thắng lợi, tạo tiền đề cho phong trào đấu tranh cách mạng của tỉnh Quảng Ngãi phát triển mạnh mẽ, tiến tới tổng khởi nghĩa giành thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, tác động to lớn đến phong trào cách mạng của các tỉnh Nam Trung kỳ.

"Nhiều thành viên của đội du kích Ba Tơ về sau trở thành tướng lĩnh của Quân đội nhân dân Việt Nam như các ông Phạm Kiệt, Nguyễn Đôn, Trần Quý Hai, Võ Thứ...", ông Nho cho hay.

Ngày nay, thong dong trên cung đường nối biển với đại ngàn là hình ảnh những khu dân cư hiện đại, những xóm làng ngày càng trù phú mọc lên hai bên đường. Những đoàn xe chở nông, lâm sản ngược núi, hướng về cảng biển Dung Quất.

Ở chiều ngược lại, từng đoàn xe chở khách vượt qua những cung đường đèo dốc, tìm về các địa chỉ đỏ, đến khu du lịch Măng Đen và xa hơn là cửa khẩu Bờ Y. QL24 đang trở thành trục kết nối nhiều không gian kinh tế.

Hạ tầng giao thông, đường sá, cầu cống cùng các công trình y tế, giáo dục… được đầu tư bài bản đang làm thay đổi diện mạo vùng đất từng là cái nôi cách mạng của Khu V.

Những nhà máy, xí nghiệp và các công trình hạ tầng kết nối đang tạo thêm sức bật mới. Bình minh vừa hé rạng, những đoàn công nhân đã vội vã lướt đi trên QL24 để đến Cụm công nghiệp Ba Động làm việc.

Đặc biệt, khu vực quảng trường cùng quần thể di tích, nghĩa trang liệt sĩ được tu sửa, nâng cấp đã trở thành những nét chấm phá ấn tượng trong bức tranh đầy sức sống của vùng đất này.

Tiếp nối khát vọng vươn lên

Chủ tịch UBND xã Ba Tơ Đinh Trọng Thành cho rằng, điều đặc biệt ở QL24 không chỉ nằm ở việc đi lại thuận tiện hơn, mà con đường ấy từng ghi dấu những bước chân mở đường của những chiến sĩ cách mạng kiên trung. Họ mở đường bằng ý chí, bằng lòng dân và bằng một khát vọng cao cả. Nay, QL24 lại đang chở trên mình khát vọng của cả vùng đất.

"Hơn 80 năm trước, con đường đã từng chở khát vọng tự do, độc lập. Ngày nay, sứ mệnh của con đường đã thay đổi. QL24 cần được nhìn ở tầm vóc lớn hơn, vượt lên trên chức năng giao thông", ông Thành nói và cho rằng, với chiều dài gần 200km, nối từ biển đến biên giới, QL24 chính là sợi dây kết nối, đưa Ba Tơ trở thành mắt xích quan trọng trên tuyến vận tải liên vùng. 

Vì thế, cần sớm đầu tư, nâng cấp và hoàn thiện các đoạn tuyến còn lại để phương tiện lưu thông thuận lợi.

Khi đường thông, dòng hàng hóa, dòng khách và dòng vốn sẽ cùng chuyển động trên một hành lang. Khi đó, QL24 sẽ không còn đơn thuần là tuyến đường "đi qua" Ba Tơ mà trở thành một điểm kết nối trong không gian phát triển mới của Quảng Ngãi, Tây Nguyên và rộng hơn là hành lang liên kết khu vực.

"Đó cũng là cách lịch sử tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay, không chỉ nằm trong những địa danh, di tích hay ký ức, mà còn được tiếp nối bằng những công trình tạo dựng tương lai, khát vọng vươn lên của Ba Tơ và của đất nước", ông Thành chia sẻ.