Định hướng quy hoạch Đà Nẵng là thành phố đa cực, đa trung tâm

Đa cực - đa trung tâm, giao thông giữ vai trò xương sống

Ngày 20/1, UBND TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến của cơ quan tổ chức, chuyên gia về nhiệm vụ quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2045, tầm nhìn đến 2075.

Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Quang Nam, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho hay, quan điểm quy hoạch chung thành phố là cấu trúc không gian phải đa cực, đa trung tâm; giao thông công cộng và đường sắt là khung định hình của phát triển đô thị, ven biển, ven sông là khu đô thị sinh thái.

Theo ông Nam, biến đổi khí hậu, vùng lũ được xem là yếu tố kỹ thuật phải tổ chức theo hướng thích nghi. Đồng thời, phân vai khu vực đông, tây, nam, bắc phải rõ ràng, đảm bảo Đà Nẵng là lõi đô thị cao cấp, tài chính, trung tâm đổi mới sáng tạo; Chu Lai (Quảng Nam cũ) là công nghiệp, sân bay. Miền núi phía Tây Đà Nẵng là khu sinh thái bản địa và đảm bảo an ninh quốc phòng, môi trường.

Cũng theo ông Nam, biến đổi khí hậu và vùng lũ được xem là yếu tố kỹ thuật bắt buộc phải tính đến trong tổ chức không gian. Quy hoạch cần xây dựng các kịch bản linh hoạt, có thể điều chỉnh theo từng giai đoạn phát triển, thay vì áp dụng cứng nhắc cho toàn bộ tương lai.

Theo ông Tô Văn Hùng, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy UBND TP Đà Nẵng, thành phố tiếp cận cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm nhưng phải rõ là cực nào, trung tâm nào.

Ông Hùng rằng, cần xác định trung tâm hành chính theo tầm nhìn 50-100 năm, và trung tâm hành chính không đơn thuần là một trụ sở làm việc mà phải tiếp cận đô thị hành chính hiện đại.

Các cực phát triển được định hình gồm: Cực tài chính - dịch vụ chất lượng cao tại trung tâm Đà Nẵng hiện hữu; cực đổi mới sáng tạo, công nghệ cao tại khu vực tây bắc như Hòa Vang, Cẩm Lệ, Ngũ Hành Sơn, gắn với Làng Đại học Đà Nẵng; cực logistics, cảng biển và công nghiệp hậu cần tại Liên Chiểu, Kỳ Hà và hành lang kết nối Tây Nguyên; cực du lịch sinh thái - văn hóa biển từ Đà Nẵng đến Hội An, Thăng Bình; cùng các đô thị vệ tinh tại khu vực giáp ranh.

Để các cực phát triển này vận hành hiệu quả, hạ tầng kết nối phải được xác định là trục xương sống, trong đó các trục giao thông ngang - dọc, giao thông công cộng liên cực giữ vai trò quyết định, đi kèm với cơ chế quản trị thống nhất, không chia cắt theo địa giới hành chính.

Ông Nguyễn Cửu Loan, Phó Chủ tịch Kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch PTĐT Đà Nẵng cho rằng, Đà Nẵng mới cần xác lập tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, theo hướng: Trở thành đô thị đa trung tâm, tích hợp vùng - sinh thái - công nghệ, là cực tăng trưởng kinh tế - văn hóa - xã hội của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, có khả năng cạnh tranh toàn cầu và thích ứng cao với biến đổi khí hậu.

Tầm nhìn này bao gồm ba cấu phần chiến lược, gồm: Không gian đô thị đa trung tâm theo trục biển - đồng bằng - miền núi; Tăng cường liên kết vùng - nội vùng và kết nối quốc tế; Cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Theo ông Loan, để hiện thực hóa tầm nhìn và chiến lược tổng thể, thành phố cần triển khai các định hướng tổ chức không gian. Cụ thể: phát triển mô hình TOD (mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng) tại các điểm nút giao thông chiến lược; Tái cấu trúc lõi đô thị cũ và phát triển các trung tâm mới.

Quy hoạch không gian là cốt lõi, hạ tầng làm nền tảng

Ở góc độ chuyên gia, ông Nguyễn Đỗ Dũng (Công ty Tư vấn quốc tế ENCITY) cho rằng Đà Nẵng có lợi thế lớn về mở rộng không gian phát triển thông qua các hành lang sông và không gian biển. Các tuyến sông Hàn, Cổ Cò, Trường Giang chạy song song với bờ biển đã tạo ra mặt tiền mặt nước hiếm có, mở rộng dư địa phát triển đô thị. Sau sáp nhập, Đà Nẵng cũng mở khóa tiềm năng kinh tế biển với cụm cảng Đà Nẵng - Chu Lai có quy mô lớn và tốc độ tăng trưởng nhanh.

Theo ông Dũng, hành lang sinh thái của Đà Nẵng trải rộng từ núi rừng đến cửa biển, từ nông thôn đến đô thị. Vì vậy, thiết kế đô thị cần lấy thiên nhiên làm điểm nhấn, kiến trúc dựa trên đặc trưng văn hóa và điều kiện khí hậu địa phương.

Ông Tô Văn Hùng cho rằng, quy hoạch Đà Nẵng cần đồng thời giải quyết các vấn đề tồn tại như ngập úng, ùn tắc giao thông ở khu trung tâm cũ, sạt lở miền núi, tổ chức lại dân cư - đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số - và tái cấu trúc không gian đô thị. Theo đó, thành phố nên được phân thành hai vùng lớn: vùng đông là đồng bằng ven biển, vùng tây là trung du, miền núi.

PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng nhận định, việc hợp nhất Đà Nẵng - Quảng Nam không chỉ là cộng gộp địa giới hành chính mà là cơ hội để tái định vị Đà Nẵng trở thành "đô thị biển quốc tế", giữ vai trò hạt nhân phát triển của miền Trung và cửa ngõ giao thương của khu vực ASEAN.

Theo ông Tuấn, quy hoạch chung cần xác định đúng trọng tâm, lấy quy hoạch không gian làm cốt lõi thay vì thiên về quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Đồ án cần có đột phá về các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật với tầm nhìn dài hạn; lồng ghép yếu tố văn hóa trong giải pháp quy hoạch; khai thác hiệu quả quỹ đất ven biển phía nam sông Thu Bồn; đồng thời tích hợp đầy đủ các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai.