Đinh Viết Tường: “Trại buôn người” là cột mốc thay đổi cuộc đời tôi

Dùng tổn thương để thắp lửa sinh tồn

Sau khi "Trại buôn người" ra rạp, Đinh Viết Tường có đọc những bình luận của khán giả về nhân vật Nhân không?

Những ngày qua, tôi dành rất nhiều thời gian để đọc từng phản hồi của khán giả. Lời nhận xét khiến tôi xúc động nhất là của một vị khán giả lớn tuổi: "Tôi không thấy một diễn viên đang cố đóng vai người có Tics, tôi chỉ thấy một người con đang vắt cạn sức lực để bảo vệ mẹ mình".

Dòng bình luận ấy khiến tôi nhận ra rằng, điều chạm đến trái tim người xem cuối cùng không phải là kỹ thuật hay sự độc lạ của nhân vật, mà là tình mẫu tử và bản năng sinh tồn chân thật.

Nhân là vai diễn đầu tiên của anh nhưng có nhiều cảnh tâm lý và bạo lực khá nặng. Trong quá trình quay, phân cảnh nào khiến anh nhớ nhất?

Đó là phân đoạn Nhân phải chứng kiến mẹ mình (NSND Như Quỳnh đóng) bị đe dọa và hành hạ trong sào huyệt của tập đoàn buôn người. Lúc đó, sự bất lực, sợ hãi cùng nỗi đau đớn bị đẩy lên đỉnh điểm.

Khi đạo diễn Toni Dương Bảo Anh hô "cut", tôi vẫn ngồi gục ở góc phim trường, cơ thể liên tục co giật vì hiệu ứng Tics bộc phát do tâm lý quá căng thẳng. Tôi mất gần một giờ ngồi một mình trong bóng tối mới có thể thoát ra khỏi sự nghẹn ứ và hoảng loạn của Nhân.

Việc Nhân có những điểm rất gần với anh vừa là lợi thế, nhưng vừa dễ trở thành phiên bản "Đinh Viết Tường trên màn ảnh". Anh đã làm gì để Nhân có câu chuyện và số phận riêng?

Tôi luôn tự nhắc nhở bản thân: Tics hay tình yêu dành cho mẹ chỉ là điểm xuất phát chung. Đinh Viết Tường ở ngoài đời sống trong sự yêu thương và an toàn của gia đình, còn Nhân là một nạn nhân bị đẩy vào ranh giới sinh tử, bị vắt cạn niềm tin.

Tôi phải xây dựng cho Nhân một ánh mắt dè chừng, một dáng đi co rúm của con người luôn sống trong nỗi sợ bị bắt nạt. Tôi không mang bản thân lên phim, mà dùng những tổn thương từng có của mình để thắp lên ngọn lửa sinh tồn cho Nhân.

Nhân cũng có những điều khiến tôi chưa từng nghĩ mình có thể làm được. Đó là những cảnh quay bộc phát sự kháng cự bạo lực. Trước đây, tôi là người rất rụt rè, luôn chọn cách thu mình lại.

Khi đọc kịch bản những đoạn Nhân phải vùng lên đối đầu sinh tử, tôi từng nghĩ sẽ rất khó thể hiện. Nhưng khi bấm máy, năng lượng bên trong bùng nổ mạnh mẽ ngoài tưởng tượng. Trải nghiệm đó giúp tôi nhận ra rằng giới hạn của con người vốn do chính mình tự dựng lên, điện ảnh đã khai phá một phần sức mạnh mà tôi chưa từng biết tới.

Cánh cửa mở ra từ sự đặc biệt

Khi đảm nhiệm nhân vật này, thử thách lớn nhất đối với anh là gì?

Thể hiện Tics là thử thách về mặt thể xác, tốn rất nhiều sức lực để kiểm soát cơ mặt và cử động. Nhưng việc đi sâu vào nội tâm của một người luôn bị coi thường, coi là "mối nợ" hay "phế thải" mới là thử thách rút cạn năng lượng của tôi nhất. Diễn sự tổn thương sao cho không ủy mị mà vẫn để lại cảm xúc trong lòng khán giả là điều tôi phải trăn trở.

Thực tế, một trong những mối quan hệ quan trọng nhất của Nhân trong phim là với mẹ - nhân vật do NSND Như Quỳnh đảm nhận. Đây cũng là những cảnh để lại nhiều cảm xúc khi tôi tìm thấy sự tương đồng với mối quan hệ của mình ngoài đời.

Với tôi, "U Như Quỳnh" không chỉ là một tượng đài nghệ thuật mà thực sự là một người mẹ trên trường quay.

Nhớ nhất là những đêm quay muộn từ 3h sáng ở bối cảnh khắc nghiệt, thấy tôi run vì lạnh và áp lực, u nắm chặt tay tôi bảo: "Con cứ đau thật, cứ run thật, u sẽ nâng cảm xúc cho con". Sự dịu dàng và thái độ làm việc miệt mài của u đã xóa tan mọi rào cản thế hệ, giúp tôi gọi một tiếng "mẹ" trên phim tự nhiên như chính hơi thở của mình.

Sau khi phim ra mắt, nhiều người biết đến anh trước hết từ câu chuyện về Tics và vai Nhân. Có lúc nào anh sợ mình sẽ bị nhớ đến chỉ vì câu chuyện ấy, thay vì được nhìn nhận như một diễn viên?

Nếu nói không lo lắng là nói dối. Nhưng tôi nhìn nhận hội chứng Tics như một cánh cửa đặc biệt đưa tôi đến với điện ảnh. Cánh cửa có thể mở ra nhờ sự đặc biệt, nhưng việc tôi có thể đi xa hay đứng vững trong ngôi nhà nghệ thuật đó hay không hoàn toàn phụ thuộc vào thực lực và sự lao động nghiêm túc.

Tôi tin khán giả sẽ nhớ đến một Đinh Viết Tường biến hóa trong tương lai chứ không chỉ dừng lại ở một câu chuyện cá nhân. Tôi mong khán giả thương Nhân một, nhưng sẽ mở lòng với những con người khác biệt ngoài đời thực gấp mười lần. Nhân chỉ là một đại diện cho rất nhiều số phận yếu thế, bị gạt ra ngoài lề xã hội vì những khiếm khuyết cơ thể hay hoàn cảnh sống.

Nếu sau khi rời rạp, khán giả nhìn một người khiếm khuyết bằng sự cảm thông thay vì sự thương hại hay ánh mắt dò xét, thì đó mới là thành công lớn nhất của tôi và ê kíp.

Khao khát có thêm cơ hội

Anh từng thừa nhận rất sợ ánh mắt của người khác, nhưng công việc diễn viên lại đặt anh trước sự quan sát của rất nhiều khán giả. Nghề diễn đã giúp anh vượt qua nỗi sợ ấy, hay anh phải vượt qua nỗi sợ rồi mới có thể đứng trước máy quay?

Đó là một quá trình song hành và chữa lành lẫn nhau. Tôi từng rụt rè để đi vào set quay, đối diện với ống kính. Chính khi đứng trước máy quay, tôi nhận ra ánh mắt của mọi người không còn là sự phán xét, mà là sự lắng nghe. Nghề diễn cho tôi một lý do chính đáng để hiện diện, biến nỗi sợ hãi ngày xưa thành chất liệu nghệ thuật đầy tự hào.

Nếu ai đó đang mặc cảm vì khác biệt của bản thân và chưa dám bước ra khỏi vùng an toàn, tôi muốn gửi gắm rằng: "Sự khác biệt không phải là khuyết điểm, đó là vết sẹo định danh tạo nên phiên bản duy nhất của bạn".

Đừng giấu đi vết sẹo đó, hãy biến nó thành sức mạnh. Thế giới ngoài kia có thể nhiều áp lực, nhưng khi bạn dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn, bạn sẽ thấy khả năng của mình rộng lớn hơn nỗi sợ rất nhiều.

Nếu không có "Trại buôn người", anh nghĩ mình có đủ tự tin để chủ động bước vào điện ảnh hay không?

Nếu không có "Trại buôn người", có thể tôi vẫn sẽ quanh quẩn trong những hoài nghi và mất nhiều thời gian hơn để tìm thấy chính mình. Bộ phim là cột mốc thay đổi cuộc đời tôi. Điều giữ tôi lại với nghề chính là "ma lực" của việc được sống nhiều cuộc đời, được đại diện cho những tiếng nói chưa được cất lên trong xã hội.

Không chỉ vai Nhân, tôi rất sẵn sàng nếu được trao cơ hội ở một dạng vai hoàn toàn khác. Tôi không muốn đóng khung mình trong các vai nạn nhân hay đáng thương.

Tôi thực sự khao khát được thử sức với một vai phản diện có chiều sâu tâm lý phức tạp - một con người bị biến chất bởi hoàn cảnh, hoặc một nhân vật sắc sảo, lạnh lùng. Đó sẽ là cơ hội tuyệt vời để tôi khẳng định sự đa dạng trong diễn xuất của mình với công chúng.

Cảm ơn anh!