Dolly Parton trước khi qua đời: Từ tuổi thơ nghèo khó đến biểu tượng âm nhạc thế giới

Dolly Parton qua đời ở tuổi 80

Ngày 25/8 (giờ địa phương), Marcel Pariseau, đại diện truyền thông của "huyền thoại nhạc đồng quê" Dolly Parton, nói với CNN và People rằng bà qua đời sau một "thời gian ngắn chống chọi với bệnh ung thư".

"Dolly đã rời cõi đời hôm nay tại Trung tâm Ung thư Vanderbilt-Ingram, bên cạnh những người thân yêu", Pariseau cho biết trong một tuyên bố.

Sau khi thông tin được chia sẻ, nhiều chính trị gia, đồng nghiệp của Parton cũng bày tỏ tiếc thương trên mạng xã hội.

Trên nền tảng Truth Social ngày 25/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài chia buồn cùng gia đình, người hâm mộ danh ca Dolly Parton, sau thông tin bà qua đời vì bệnh ung thư.

Trong bài đăng, ông Donald Trump vinh danh nghệ sĩ là một trong những giọng ca đồng quê vĩ đại, cho rằng cái chết của bà là "sự mất mát của hàng triệu người". "Hãy yên nghỉ nhé, Dolly. Cả thế giới yêu mến bà", ông viết.

Theo trang web của chính phủ Mỹ, Tổng thống Trump ra lệnh hạ cờ xuống nửa cột tại Nhà Trắng và trên mọi tòa nhà, khu đất công cộng, đồn quân sự, trạm hải quân, các tàu hải quân khắp nước Mỹ, những vùng lãnh thổ từ ngày 25/8 (giờ địa phương) đến hoàng hôn ngày 1/9. 

Quyết định này cũng áp dụng cho tất cả đại sứ quán, cơ quan đại diện ngoại giao, văn phòng lãnh sự và các cơ sở khác của Mỹ tại nước ngoài.

Ca sĩ Beyoncé cũng gửi lời tri ân đến Dolly Parton, đồng thời gọi bà là "thước đo" và cảm ơn những cống hiến của bà đối với thế giới.

"Dolly, bà chính là thước đo. Là ngôi sao dẫn đường. Táo bạo và xuất chúng. Tài năng và kiên định. Bà đã dạy rất nhiều người những bài học về cách trở thành chính mình một cách độc đáo. Cháu biết ơn nghệ thuật, trái tim, lòng hào phóng, sự hài hước và tinh thần kinh doanh của bạn. Cháu vinh dự và trân trọng khi có cơ hội được làm việc cùng bà.

Cảm ơn bà vì những ảnh hưởng sâu sắc đối với thế giới. Bà là một thiên thần đã khiến thế giới này trở nên hạnh phúc hơn nhờ nghệ thuật đầy niềm vui của mình. Bà thực sự là người có một không hai. Hãy yên nghỉ".

Taylor Swift cũng chia sẻ lời tri ân xúc động dành cho Dolly Parton.

"Thật khó tưởng tượng về một thế giới không có Dolly sẽ như thế nào. Nhưng nhờ cách bà tận tâm dành cả cuộc đời để giúp đỡ người khác, di sản của bà sẽ còn mãi.

Dolly là món quà không ngừng trao đi. Bà là người để chúng ta ngưỡng mộ, đồng thời khuyến khích mỗi người được là chính mình. Bà truyền tải những bài học về cuộc sống một cách nhẹ nhàng, chân thành và hài hước. Bà giữ lại sự bí ẩn trong một số khía cạnh của cuộc đời, nhưng luôn cởi mở ở những điều quan trọng.

Bà vừa duyên dáng vừa mạnh mẽ. Bà có một trái tim nhân hậu trước khó khăn của người khác, nhưng cũng rất kiên định trong việc bảo vệ giá trị của mình với tư cách một nghệ sĩ.

Cháu, cũng như những người hâm mộ khác, biết ơn bà vì tất cả. Biết ơn những giai điệu, ca từ bà viết, hàng triệu cuốn sách bà trao tặng trẻ em trên khắp thế giới và những điều bà làm để những cô bé như cháu có thể lớn lên với giấc mơ nghệ thuật.

Dolly, cháu sẽ luôn nhớ tới bà", nữ ca sĩ bày tỏ.

Henry Winkler, người từng làm đạo diễn cho A Smoky Mountain Christmas (1986) – bộ phim có Dolly Parton tham gia – viết trên X: "Thật là một ngày buồn đối với nước Mỹ, thật là một ngày buồn đối với thế giới". Ông gọi nữ ca sĩ là "một báu vật trên Trái Đất".

"Tôi chắc chắn sẽ nhớ tiếng cười, những câu chuyện vui và con người bà ấy. Hãy yên nghỉ và hoàn toàn thanh thản, người bạn của tôi", ca sĩ Dionne Warwick viết trên X.

Ca sĩ Reba McEntire cảm ơn người bạn lâu năm "vì tất cả những điều tuyệt vời bạn đã làm cho chúng tôi ở cõi đời này".

"Bạn đã trao đi tình yêu, âm nhạc và rất nhiều điều bằng trái tim rộng lớn của mình. "Tôi sẽ không bao giờ quên lần đầu tiên gặp bạn và cũng không bao giờ quên cuộc trò chuyện cuối cùng của chúng ta. Tôi sẽ luôn cất giữ cuộc trò chuyện ấy bằng tình yêu trong tim", McEntire viết.

Henry Winkler, đạo diễn phim "A smoky mountain Christmas" (1986) có Dolly Parton tham gia viết trên X: "Thật là một ngày buồn đối với nước Mỹ, thật là một ngày buồn đối với thế giới". Ông gọi nữ ca sĩ là "một báu vật trên trái đất".

Huyền thoại có một không hai của nhạc đồng quê

Theo tạp chí Times, Dolly Rebecca Parton sinh năm 1946 tại Pittman Center, bang Tennessee, trong một căn nhà gỗ cách Knoxville, Tennessee khoảng một giờ lái xe, trên đỉnh dãy núi Smoky. Cha mẹ bà đã trả tiền cho bác sĩ đến nhà đỡ đẻ bằng một bao bột ngô. 

Bà là con thứ tư trong số 12 người con của gia đình. Theo như lời bà kể lúc sinh thời, mẹ của bà "lúc nào cũng có một đứa con bên mình", bọn trẻ ngủ chung 3-4 người một giường. Tiện nghi hiện đại duy nhất của họ là một chiếc radio chạy bằng pin. 

Ngôi nhà thời thơ ấu của bà không có hệ thống ống nước trong nhà, điện hay nước máy. Sau này, khi cuộc sống tốt hơn, bà ví nó như việc chuyển từ "thời kỳ đen tối sang thời kỳ ánh sáng".

Parton chưa bao giờ quên những năm tháng thiếu thốn ấy và không ngại kể lại câu chuyện truyền cảm hứng về cuộc đời mình. Trong đó có ca khúc nổi tiếng "Coat of many colors", lấy cảm hứng từ một mùa thu lạnh giá ở Tennessee khi bà còn nhỏ.

"Tôi nhớ một hộp vải vụn mà ai đó đã cho chúng tôi, và cách mẹ tôi tận dụng những mảnh vải ấy. Mẹ khâu những mảnh vải lại với nhau, từng mảnh đều được khâu bằng tình yêu. Mẹ may cho tôi chiếc áo nhiều màu, và tôi đã vô cùng tự hào", bà bộc bạch trong ca khúc.

Bà lớn lên giữa những hàng thông, bướm, suối và rêu xanh mướt. Trong lúc cha bận rộn ở đồng ruộng từ sáng sớm đến tối muộn, bà lớn lên cùng tiếng hát của mẹ, qua những bài dân ca Ireland và xứ Wales. 

Năm 5 tuổi, bà có sáng tác đầu tay mang tên "Little Tiny Tasseltop", về một con búp bê làm từ bắp ngô. 

Năm 8 tuổi, chú Bill Owens của bà, người viết nhạc và biểu diễn khắp vùng Đông Tennessee bắt đầu dạy bà chơi guitar. Hai chú cháu cùng nhau hát tại các buổi khai trương siêu thị, các cuộc mít tinh, hội chợ và các cuộc thi tài năng. 

Năm 10 tuổi, người chú sắp xếp cho bà xuất hiện trên chương trình "Cas Walker show". Năm 11 tuổi, Parton có bài hát đầu tiên được thu âm là "Puppy Love", đồng sáng tác với Owens, được phát trên đài phát thanh. Khi mới 13 tuổi, bà đã được xuất hiện tại chương trình "Grand Ole Opry".

Sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 1964, bà chuyển tới Nashville, bắt đầu sự nghiệp nhạc sĩ hơn là ca sĩ. Một năm sau, bà ký hợp đồng với một hãng thu âm, được định hướng phát triển với dòng nhạc pop nhưng không thành công. 

Tên tuổi bắt đầu vang xa khi bà chuyển hướng sang nhạc đồng quê, liên tục có nhiều bản hit. Năm 1967, bà phát hành album đầu tay "Hello, I'm Dolly", cùng lúc thăng tiến hơn nhờ những màn song ca với ca sĩ, MC truyền hình Porter Wagoner. 

Trong thời gian hợp tác với Wagoner, bà đã viết nhiều bài hát nổi tiếng như: "The coat of many colors", "Joshua", "Jolene", "I will always love you".

Bốn năm sau, bà ra mắt bài hát "Joshua", lần đầu đứng đầu bảng xếp hạng âm nhạc. Đến nay, "I will always love you" và "Joshua" được xem như những nhạc phẩm hay nhất thế kỷ 20, gắn liền với tên tuổi Parton.

Qua nhiều năm, âm nhạc của Parton đã dịch chuyển từ những bài hát đau buồn, day dứt đến những bản nhạc ca ngợi sức mạnh nữ quyền như "Light of a clear blue morning"...

Hình ảnh mái tóc vàng, trang phục đính đá lấp lánh và phong cách sân khấu rực rỡ cũng trở thành dấu ấn riêng của Dolly Parton. Tuy nhiên, bà từng nhiều lần nhấn mạnh rằng vẻ ngoài chỉ là một phần hình ảnh và mong công chúng chú ý đến tài năng âm nhạc nhiều hơn.

Tạp chí Variety đánh giá Dolly Parton là một trong những ngôi sao nữ đầu tiên tự tay sáng tác phần lớn các bản hit cho chính mình, sở hữu tài năng viết nhạc hiếm có đối thủ.

Bên cạnh âm nhạc, Dolly Parton còn hoạt động trong điện ảnh và truyền hình. Bà ra mắt màn ảnh rộng năm 1980 với "9 to 5", đóng cùng Jane Fonda và Lily Tomlin. 

Trong sự nghiệp lừng lẫy kéo dài gần 70 năm, bà có 25 đĩa đơn đứng đầu bảng xếp hạng nhạc đồng quê Mỹ, 47 album thuộc top 10 nhạc đồng quê của Billboard. Bà đã bán hơn 100 triệu bản thu, thuộc nhóm những nghệ sĩ ăn khách nhất thế giới.

Ngoài ra, bà còn được trao 10 giải Grammy, 2 đề cử Oscar, giải Emmy và được xướng tên tại Đại sảnh Danh vọng Nhạc đồng quê lẫn Đại sảnh Danh vọng Rock & Roll. 

Ngoài nghệ thuật, Dolly Parton dành nhiều năm cho các hoạt động xã hội. Năm 2020, bà quyên góp 1 triệu USD cho nghiên cứu vaccine tại Đại học Vanderbilt, trở thành một trong những nhà tài trợ ban đầu cho quá trình phát triển vaccine Moderna. 

Bà cũng điều hành chương trình thúc đẩy đọc sách cho trẻ mẫu giáo tại Mỹ và nhiều quốc gia, đồng thời trao học bổng cho học sinh tại quê nhà Tennessee.

Về đời tư, Dolly Parton có cuộc hôn nhân dài 60 năm kín tiếng với doanh nhân Carl Dean, cả hai không có con.

Những năm cuối đời, nghệ sĩ vẫn lên sân khấu, thường xuyên cập nhật mạng xã hội. Tháng 5, bà từng hủy bỏ chương trình diễn định kỳ vì vấn đề sức khỏe, không nói rõ bệnh tình. Trên Instagram sau đó, bà cho biết đang uống thuốc, thực hiện các phương pháp điều trị một cách hiệu quả, đang cải thiện qua từng ngày. 

Ngày 21/8, Parton chia sẻ với People rằng bà đang dành thời gian giải quyết một số vấn đề sức khỏe mà trước đó đã không chú ý đúng mức vì mải chăm sóc người chồng quá cố, Carl Thomas Dean.

Trong thông điệp gửi người hâm mộ, nữ nghệ sĩ vẫn giữ giọng điệu hài hước quen thuộc, thậm chí tự nhận mình có thể trở thành "Nữ hoàng AI (trí tuệ nhân tạo) trên mạng xã hội".

Parton khi đó khẳng định dù đang trong quá trình hồi phục, bà vẫn muốn tiếp tục làm việc và theo đuổi những kế hoạch còn dang dở. Theo Page Six, khi xuất hiện tại một sự kiện hồi tháng 6, bà vẫn tỏ ra vui vẻ và tràn đầy năng lượng.

Trước khi qua đời, Dolly vẫn có hàng loạt dự án. Bà đang chuẩn bị cho vở nhạc kịch Dolly: A True Original Musical dự kiến lên Broadway vào mùa đông năm nay. Trang web chính thức của nữ nghệ sĩ cũng đăng thông tin về các dự án mới chỉ vài ngày trước khi bà qua đời.