Đột phá hạ tầng giao thông đưa Cà Mau vươn mình phát triển

Những con đường cao tốc đang mở lối, những công trình hạ tầng chiến lược đang hình thành không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, mà còn mở ra một không gian phát triển mới cho tỉnh địa đầu cực Nam của Tổ quốc. 

Điển hình là cao tốc Cần Thơ – Cà Mau đã thông xe hôm 19/12, cao tốc Cà Mau – Đất Mũi, Cảng hàng không Cà Mau, đường giao thông ra đảo Hòn Khoai, cảng Hòn Khoai đang rốt ráo thi công. Đây là những công trình động lực mang tính kết nối vùng, giúp cho tỉnh địa đầu cực Nam của Tổ quốc vươn mình bứt phá.

Minh bạch, kịp thời tạo niềm tin trong nhân dân

Một buổi chiều đầu năm 2026, trên mảnh đất từng gắn bó cả đời với ruộng lúa và vuông tôm, ông Nguyễn Văn Văn (ấp Bến Gỗ, xã Hồ Thị Kỷ) đứng lặng nhìn những cọc mốc giải phóng mặt bằng của dự án cao tốc Cà Mau – Đất Mũi được cắm lên. 

Vài năm nữa, nơi đây sẽ rất khác, sẽ là một con đường rộng lớn, thênh thang, cuộc sống người dân sẽ thay đổi.

Ít ai biết, phía sau sự bình thản ấy là cả một quá trình trăn trở, đắn đo của người nông dân đã quen "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời".

"Khi chính quyền địa phương đến nhà triển khai quyết định thu hồi đất làm đường cao tốc, nói không lo là không thật. Đất là cần câu cơm, là mồ hôi nước mắt của nhiều thế hệ ông cha. Có người phải dời nhà, có người mất đất sản xuất, di dời chỗ ở, thay đổi cả nếp sinh hoạt hằng ngày", ông Văn bộc bạch.

Những tâm tư ấy không phải cá biệt. Ở vùng đất xa xôi cuối trời Nam ấy, nơi mỗi thửa đất đều thấm đẫm công sức khai phá của bao thế hệ đi trước, việc thu hồi đất cho các dự án giao thông trọng điểm là một thử thách không nhỏ đối với chính quyền và người dân.

Điều khiến ông Văn và nhiều hộ dân yên tâm, đồng thuận chủ trương chính là cách làm "đi vào lòng dân" của chính quyền địa phương. Từ việc xác định giá đất cụ thể, công khai phương án bồi thường, tổ chức lấy ý kiến nhân dân, đến việc giải thích cặn kẽ từng thắc mắc và chi trả tiền bồi thường kịp thời, đúng đối tượng. Tất cả đều được thực hiện rõ ràng, minh bạch.

Không chỉ là những văn bản hành chính khô khan, cán bộ xã, huyện còn trực tiếp đến từng hộ dân, lắng nghe và chia sẻ. Có những buổi làm việc kéo dài đến tối muộn, những ngày cuối tuần hay cả lúc trời mưa, cán bộ vẫn gõ cửa từng nhà để vận động, thuyết phục bằng lý lẽ, trách nhiệm và cả tình cảm như người thân trong gia đình.

Nằm vắt chân trên võng sau vườn nhà, ông Nguyễn Ngọc Ẩn (ấp Vịnh Nước Sôi, xã Đất Mũi) chia sẻ, cái được lớn nhất không chỉ là tiền bồi thường, mà là niềm tin của người dân với Đảng và Nhà nước. Thấy cán bộ xuống tận nhà, giải thích cho dân hiểu, làm cho dân thấy, dân tin, bà con sao không ủng hộ cho được.

"Cán bộ nói chuyện rất nhỏ nhẹ, vui vẻ, giải thích rõ ràng, công khai, minh bạch, có hôm đi vận động, kiểm kê gặp trời mưa phải mặc áo mưa, đi lại đường đất trơn trượt, nhìn họ làm nhiệt tình, làm vì trách nhiệm nên tôi thấy rất thương, rất quý và đồng thuận bàn giao ngay, vì mục tiêu chung và vì tương lai phát triển của con cháu sau này", ông Ẩn bộc bạch.

Nhấp ngụm trà nóng giữa tiết trời se se lạnh, mang không khí mùa xuân đang về, ông Ẩn bộc bạch, số tiền bồi thường cho gia đình ông khoảng một tỷ đồng, với số tiền này, ông dự định dùng một ít để sửa chữa căn nhà cũ cho khang trang, sắm thêm ít đồ dùng để đón cái Tết ấm cúng. Số tiền còn lại gửi tiết kiệm ngân hàng để lấy lãi hàng tháng, trang trải phần nào cuộc sống của gia đình.

Chính từ sự đồng thuận của người dân, công tác giải phóng mặt bằng cho dự án cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, dù triển khai theo lệnh khẩn cấp với khối lượng công việc lớn và thời gian gấp rút, vẫn hoàn thành đúng tiến độ, bàn giao 100% mặt bằng sạch cho đơn vị thi công.

Từ chủ trương đến khởi công chưa đầy một năm

Không chỉ riêng tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, những năm qua, Trung ương và tỉnh Cà Mau đã ưu tiên nguồn lực đầu tư hàng loạt dự án giao thông mang tính chiến lược, như: cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, nâng cấp mở rộng Cảng hàng không Cà Mau, xây dựng cảng lưỡng dụng Hòn Khoai và tuyến đường giao thông kết nối ra đảo Hòn Khoai.

Mỗi công trình không chỉ đơn thuần là một dự án xây dựng, mà là một "mạch máu" mới cho sự phát triển của vùng đất nơi địa đầu cực Nam của Tổ quốc, để "mai mốt Cà Mau em lớn, tuy út mà sửa soạn đẹp hơn".

Từ những bước chân lội bùn mở đất ngày xưa, đến những tuyến cao tốc vươn dài đến tận Đất Mũi xa xôi hôm nay, tỉnh Cà Mau đang từng bước chuyển mình. Và trong hành trình ấy, hạ tầng giao thông chính là đòn bẩy, còn sự đồng thuận của người dân là sức mạnh bền bỉ đưa vùng đất cực Nam Tổ quốc tiến về phía trước.

Chia sẻ tại buổi tổng kết công tác cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, Cảng hàng không Cà Mau, đường giao thông ra đảo Hòn Khoai, cảng Hòn Khoai, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải nhớ lại, khi có chủ trương làm các dự án trọng điểm quốc gia, tỉnh chưa biết nguồn vốn từ đâu để bố trí cho công trình này, chưa biết giao cho ai làm chủ đầu tư dự án vì ý kiến của các Bộ khác nhau, cũng như cơ chế nào để thực hiện nhanh nhất.

Tuy nhiên, sau đó Trung ương giao thực hiện công trình theo lệnh khẩn cấp và giao cho Bộ Quốc phòng thực hiện. Đồng thời, đồng ý hỗ trợ tỉnh hơn 50% nguồn vốn. 

Sau đó, tỉnh đã cân đối lại các nguồn vốn để giải phóng mặt bằng dự án, tỉnh thành lập Ban Chỉ đạo dự án, tổ chức họp định kỳ hàng tháng, tích cực phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương xúc tiến thực hiện dự án một cách nhanh nhất.

"Tôi chưa thấy công trình nào từ chủ trương đến chuẩn bị và triển khai thi công nhanh như vậy. Tháng 11/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm đến thăm và dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc của tỉnh, có đi khảo sát và chủ trương. Từ đó, cụ thể hóa ra, đến ngày 19/8/2025 khởi công dự án chưa đầy một năm", ông Hải nhớ lại.

Một công trình được xem là kỷ lục của tỉnh Cà Mau, khi thực hiện dự án bồi thường, giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Cà Mau, khó khăn nhất là vướng khu đất nghĩa trang.

"Nhưng vui mừng khi thành lập xã mới, các đồng chí lãnh đạo xã đã quyết tâm, vận động linh hoạt, sáng tạo thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng, tạo thuận lợi để Cà Mau cất cánh. Đây là vinh dự tự hào và tạo niềm tin trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy và trong nhân dân", ông Hải nói.

Cơ hội bứt phá, vươn mình

Ông Lâm Văn Bi, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Cà Mau cho biết thêm, khi cao tốc hoàn thành, khoảng cách giữa Cà Mau với các trung tâm kinh tế lớn, như: Cần Thơ, TP.HCM sẽ được rút ngắn, chi phí logistics giảm, hàng hóa nông sản, thủy sản được vận chuyển nhanh hơn, thuận lợi hơn. Khi cảng biển, sân bay được nâng cấp, hứa hẹn Cà Mau sẽ vươn ra "biển lớn", kết nối với quốc tế.

Hơn ai hết, những người dân bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các dự án hiểu rằng, con đường cao tốc đi qua không chỉ "đi qua đất của dân", mà đi qua tương lai của cả vùng đất. Đó là tương lai để con cháu họ đi lại thuận tiện hơn, để Đất Mũi không còn là "điểm cuối" trên bản đồ giao thông, mà trở thành điểm địa đầu, điểm kết nối phát triển.

"Hiện nay, tỉnh đang chủ trương kêu gọi đầu tư vào các khu, cụm công nghiệp để ăn theo cao tốc, cảng biển và sân bay như: Đầu tư kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Hòa Trung, kết cấu hạ tầng các phân khu khu kinh tế Năm Căn, hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp Láng Trâm…", ông Bi cho biết thêm.

Chia sẻ về tiềm năng khi xây dựng cảng lưỡng dụng Hòn Khoai, một trong những dự án chiến lược của vùng địa đầu cực Nam của Tổ quốc, bà Võ Thị Thu Hương, Phó giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Chi nhánh Đồng bằng sông Cửu Long (VCCI ĐBSCL) chia sẻ, cảng Hòn Khoai nằm ở cực Nam Tổ quốc, có khả năng tiếp nhận tàu 150.000 DWT. 

Khi hoàn thiện, đây sẽ là cảng nước sâu đầu tiên của ĐBSCL, mở ra "cửa ngõ xuất khẩu trực tiếp ra biển lớn", giảm tải cho hệ thống cảng TP.HCM. Dự án không chỉ mang ý nghĩa kinh tế - thương mại, mà còn khẳng định vị thế chiến lược của Việt Nam ở vùng biển phía Nam", bà Hương nhấn mạnh.

Cảng Hòn Khoai không chỉ là cửa ngõ hàng hải, mà còn là trung tâm tiếp chuyển, cung ứng dịch vụ hàng hải, tạo nguồn thu lớn và giảm áp lực hàng hóa cho hệ thống cảng TP.HCM và vùng Đông Nam Bộ.

Để khai thác hiệu quả dự án, bà Võ Thị Thu Hương đề xuất tỉnh Cà Mau cần chủ động thu hút đầu tư tư nhân và vốn FDI vào hạ tầng logistics phục vụ xuất nhập khẩu như kho lạnh, kho bãi và dịch vụ container. 

Bên cạnh đó, cần phát triển khối doanh nghiệp nội vùng, nâng cao năng lực quản trị, chuyển đổi số, liên kết theo chuỗi ngành hàng; tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi để ĐBSCL vừa là thị trường tiêu dùng hấp dẫn, vừa là trung tâm sản xuất - xuất khẩu bền vững gắn với cảng Hòn Khoai.