EVN cần 166.000 tỷ đồng mỗi năm để bảo đảm điện cho tăng trưởng hai con số

Chỉ 13 nước duy trì được trạng thái ổn định về năng lượng, trong đó có Việt Nam

Ngày 10/11, tại Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia 2026 do Báo Công thương tổ chức, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Việt Sơn cho biết, năm 2026, hệ thống năng lượng Việt Nam đối mặt với những thách thức lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Căng thẳng địa chính trị khiến eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng 6 tháng, giá dầu Brent có thời điểm lên 118,35 USD/thùng. Trong nước, nắng nóng lịch sử cùng hiện tượng El Niño đẩy nhu cầu điện lên mức kỷ lục, trong khi sản lượng thủy điện cả năm giảm khoảng 18,5 tỷ kWh so với năm 2025.

Dù vậy, hệ thống điện quốc gia vẫn bảo đảm cung ứng điện, vượt qua ba đợt nắng nóng cực đoan mà không phải cắt điện luân phiên. Công suất cực đại lập kỷ lục 57.537 MW ngày 24/6/2026. Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu 9 tháng tăng 9,4%, ước cả năm đạt 356,2 tỷ kWh, tăng trên 10%.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn, trong 177 quốc gia được khảo sát, tính đến ngày 9/11/2026, có 102 nước, tương đương 57,6%, gặp khó khăn về năng lượng. Chỉ 13 nước duy trì được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.

Tuy nhiên, áp lực cung ứng điện những năm tới được dự báo tiếp tục gia tăng. Thứ trưởng nhận định năm 2027 sẽ khó khăn, năm 2028 còn khó khăn hơn khi nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao của năm 2026, trong khi các nguồn điện nền mới chưa kịp đưa vào vận hành.

Ông Nguyễn Tài Anh, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, điện thương phẩm 10 tháng năm 2026 tăng 9,84%, lần đầu tiên xấp xỉ tốc độ tăng trưởng GDP. Trong đó, nhóm thương mại, dịch vụ tăng 13,8%; quản lý và tiêu dùng dân cư tăng 9,91%; công nghiệp, xây dựng tăng 8,84%.

Riêng tháng 5 và tháng 6, phụ tải miền Bắc tăng lần lượt 14,7% và 17,5%. Công suất cực đại miền Bắc đạt 30.279 MW, tăng 14,3%, tiệm cận giới hạn vận hành an toàn về ổn định điện áp.

Trước áp lực này, EVN đã chủ động bảo đảm nhiên liệu, nâng cao khả dụng các tổ máy, tăng nhập khẩu điện, lắp đặt tụ bù và hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), đồng thời phối hợp với NSMO trong điều hành hệ thống.

"Đến thời điểm này, có thể khẳng định hệ thống điện quốc gia sẽ bảo đảm cung ứng đủ điện cho cả năm 2026, hoàn thành nhiệm vụ Chính phủ và Bộ Công thương giao", ông Tài Anh nhấn mạnh.

Cần 830.000 tỷ đồng đầu tư nguồn và lưới điện

Để đáp ứng nhu cầu điện giai đoạn 2026-2030, EVN dự kiến đầu tư khoảng 830.000 tỷ đồng, bình quân 166.000 tỷ đồng mỗi năm. Đây là quy mô đầu tư lớn nhất từ trước đến nay của Tập đoàn.

Trước đó, tổng vốn đầu tư giai đoạn 2021-2025 đạt 492.483 tỷ đồng, bằng 102,8% kế hoạch. Riêng 9 tháng năm 2026, giá trị đầu tư đạt 86.960 tỷ đồng, bằng 70,4% kế hoạch; EVN phấn đấu hoàn thành mục tiêu 123.560 tỷ đồng trong cả năm.

Hiện EVN đang thực hiện thủ tục đầu tư 22 dự án nguồn điện với tổng công suất 9.710 MW thuộc Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, gồm điện gió ngoài khơi Bắc Bộ, điện mặt trời nổi và các nguồn điện linh hoạt.

Đối với dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, công suất 2.400 MW, EVN đang hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư theo Nghị quyết 44/2026/QH16 của Quốc hội, đồng thời phối hợp đàm phán hiệp định tín dụng liên Chính phủ.

Bên cạnh phát triển nguồn điện, EVN đẩy mạnh đầu tư hệ thống BESS nhằm hỗ trợ cung ứng điện trong giờ cao điểm, đặc biệt tại miền Bắc.

Theo kế hoạch, tổng công suất BESS lũy kế tại miền Bắc phấn đấu đạt 805 MW/1.610 MWh trong quý I/2027. Tập đoàn dự kiến đầu tư thêm khoảng 930 MW trong năm 2027, gồm 550 MW tại Thái Bình, 300 MW tại Mông Dương 1 và các hệ thống phân tán tại Hà Nội, nâng tổng quy mô lên khoảng 1.734 MW vào cuối năm.

Kiến nghị tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư điện

Trước dự báo cung ứng điện năm 2027 tiếp tục khó khăn, EVN kiến nghị đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Theo đó, giai đoạn 2026-2030, các dự án do nhà đầu tư ngoài EVN thực hiện cần đưa vào vận hành khoảng 85.000 MW. Tập đoàn đề xuất tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ và kiên quyết thay thế chủ đầu tư đối với các dự án chậm triển khai kéo dài.

Về nguồn vốn, EVN kiến nghị cho phép các khoản vay đầu tư dự án điện trọng điểm quốc gia không tính vào giới hạn cấp tín dụng theo Luật Các tổ chức tín dụng; đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng xanh, trái phiếu và nguồn vốn quốc tế.

Tập đoàn cũng đề xuất cơ chế giá truyền tải điện hợp lý nhằm thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư lưới điện theo Luật Điện lực năm 2024, qua đó giảm áp lực vốn cho EVN và Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT).