Gần 2 năm nay, Khánh Hòa không có tàu cá vi phạm khai thác ở vùng biển nước ngoài

Tàu không đủ điều kiện không cho xuất bến 

Tại cảng cá Hòn Rớ, phường Nam Nha Trang (Khánh Hòa), hoạt động kiểm tra, kiểm soát tàu cá được các lực lượng chức năng duy trì thường xuyên. Trước khi xuất bến, tàu cá phải bảo đảm các điều kiện theo quy định, trong đó việc chấp hành các quy định về giám sát hành trình và hồ sơ tàu được đặc biệt chú trọng.

Tại khu vực cảng, lực lượng Bộ đội Biên phòng phối hợp với các đơn vị chức năng kiểm tra, hướng dẫn ngư dân thực hiện các quy định trong quá trình khai thác trên biển. Những trường hợp chưa đủ điều kiện được rà soát, xử lý trước khi tàu rời cảng.

Ông Dương Tèo, ngư dân ở phường Nam Nha Trang chia sẻ, quá trình làm thủ tục và chuẩn bị cho mỗi chuyến biển, ngư dân được Ban Quản lý cảng cá Hòn Rớ, Chi cục Thủy sản, Kiểm ngư, Bộ đội Biên phòng hướng dẫn các quy định liên quan.

Theo ông Tèo, ngư dân ngày càng ý thức rõ hơn việc phải chấp hành các quy định khi khai thác trên biển, nhất là không xâm phạm vùng biển nước ngoài và thực hiện đúng các yêu cầu về giám sát hành trình. "Chúng tôi được các cơ quan chức năng hướng dẫn đầy đủ, khi ra khơi đều xác định phải chấp hành đúng quy định, khai thác đúng phạm vi cho phép", ông Tèo nói.

Thượng úy Chu Đình Tài, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Hòn Rớ cho biết, đơn vị thường xuyên phối hợp với Trạm Kiểm ngư Nha Trang và các lực lượng liên quan tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành các quy định về khai thác thủy sản.

Cùng với tuyên truyền, lực lượng Bộ đội Biên phòng tăng cường tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Trạm cũng thành lập tổ chuyên trách để rà soát, xử lý những tàu cá không đủ điều kiện mới phát sinh. Đồng thời, phối hợp với Công an phường xác minh thông tin chủ tàu. "Những tàu không đủ điều kiện, tàu vi phạm các quy định thì kiên quyết không cho xuất bến", thượng úy Chu Đình Tài cho hay.

Một điểm đáng chú ý trong công tác quản lý hiện nay là việc ứng dụng dữ liệu số vào theo dõi tàu cá. Dữ liệu tàu thuyền được cập nhật thường xuyên trên phần mềm, giúp lực lượng chức năng theo dõi tình trạng tàu, xác định vị trí tàu đang neo đậu và phục vụ công tác kiểm tra, tổng hợp, báo cáo.

Việc quản lý vì vậy không chỉ dừng ở kiểm tra hồ sơ tại cảng mà từng bước được thực hiện xuyên suốt quá trình hoạt động của tàu. Những trường hợp có dấu hiệu không bảo đảm điều kiện được rà soát, xác minh trước khi quyết định cho xuất bến.

Từ thực tế tại Hòn Rớ cho thấy, tuyên truyền, kiểm soát tại cảng và giám sát hoạt động trên biển đang được triển khai đồng thời. Đây cũng là những khâu quan trọng trong quá trình Khánh Hòa khắc phục các tồn tại, thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác IUU.

Kiểm soát đội tàu, nâng chất lượng truy xuất nguồn gốc

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, cùng với kiểm soát tại các cảng cá, Khánh Hòa đang tập trung xử lý những tồn tại trong quản lý đội tàu, dữ liệu nghề cá, giám sát hành trình và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Đặc biệt, từ năm 2024 đến nay, Khánh Hòa không có tàu cá vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài.

Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, thời gian qua, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Các sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, tập trung khắc phục những tồn tại, hạn chế được chỉ ra trong quá trình quản lý hoạt động khai thác thủy sản.

Cùng với công tác kiểm tra, kiểm soát, việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân được triển khai thường xuyên với nhiều hình thức. Nội dung tập trung vào các quy định trong khai thác thủy sản trên biển, nhất là việc chấp hành quy định về giám sát hành trình tàu cá. Qua đó, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của chủ tàu, thuyền trưởng từng bước được nâng lên.

Một trong những kết quả được Khánh Hòa chú trọng là công tác chứng nhận sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác. Các nội dung này được triển khai theo quy định của Luật Thủy sản, đáp ứng yêu cầu theo các khuyến nghị của EC và không có hồ sơ xuất khẩu thủy sản có sai sót phải xác minh, giải trình.

Tuy nhiên, để khắc phục những tồn tại và nâng cao hiệu quả quản lý, trong thời gian tới, Khánh Hòa đang tập trung vào việc kiểm soát chặt đội tàu và hoàn thiện dữ liệu quản lý. Các tàu cá đủ điều kiện sẽ được hoàn thành thủ tục đăng ký, đăng kiểm, cấp hoặc gia hạn giấy phép; thông tin tàu cá được cập nhật đầy đủ, chính xác vào Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), hệ thống giám sát tàu cá và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, VNeID.

Đối với những tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu tăng cường quản lý, rà soát từng trường hợp, nhất là các tàu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình trong thời gian dài. Cơ quan chức năng sẽ phối hợp với đơn vị cung cấp thiết bị để kiểm tra, xác định nguyên nhân và kích hoạt lại hệ thống VMS đối với những tàu đủ điều kiện.

Tại các cảng cá, việc kiểm soát tàu rời, cập cảng và giám sát sản lượng thủy sản khai thác, bốc dỡ qua cảng tiếp tục được tăng cường. Phạm vi kiểm soát cũng được đặt ra đối với các điểm, cảng cá tư nhân chưa được công bố mở cảng nhằm bảo đảm hoạt động bốc dỡ thủy sản được quản lý và phục vụ truy xuất nguồn gốc.

Cùng với các biện pháp quản lý, Khánh Hòa tiếp tục xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về thủy sản. Trong đó, tập trung vào những trường hợp cố tình ngắt kết nối thiết bị giám sát hành trình hoặc vượt ranh giới cho phép trên biển. Việc xử lý vi phạm được thực hiện song song với tuyên truyền, hướng dẫn nhằm nâng cao ý thức chấp hành của chủ tàu và thuyền trưởng.

Ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa cho biết, về lâu dài, địa phương không chỉ tập trung vào kiểm soát và xử lý vi phạm mà còn hướng tới cơ cấu lại đội tàu. Theo đó, tiếp tục triển khai chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề và giải bản đối với những tàu cá không còn nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản theo Nghị quyết số 10 của HĐND tỉnh.

Các giải pháp này được triển khai đồng thời với yêu cầu tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản, cùng các nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo Quốc gia về IUU giao cho địa phương.

"Theo hướng này, công tác chống khai thác IUU tại Khánh Hòa đang được chuyển từ việc xử lý từng vụ việc sang quản lý xuyên suốt đội tàu, từ đăng ký, đăng kiểm, cấp phép, xuất bến, giám sát hoạt động trên biển đến cập cảng, bốc dỡ và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Đây cũng là cơ sở để địa phương duy trì kết quả không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, đồng thời tiếp tục khắc phục những tồn tại trong quản lý nghề cá", ông Quang cho biết thêm.