Gia Lai: Kết nối nông sản với ẩm thực, du lịch để nâng tầm giá trị

Đưa nông sản vào hành trình trải nghiệm của du khách

Ngày 16/10, UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam tổ chức hội thảo chuyên đề "Nông sản Việt Nam: Từ trang trại lên bàn ăn thế giới" với sự tham dự của nhiều chuyên gia, doanh nghiệp trong lĩnh vực văn hóa ẩm thực.

Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho biết: Địa phương có nhiều lợi thế để phát triển các sản phẩm du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng và du lịch ẩm thực nhờ nguồn tài nguyên nông nghiệp phong phú, hệ sinh thái đa dạng cùng kho tàng văn hóa, ẩm thực giàu bản sắc.

Từ cà phê, hồ tiêu, rau củ, trái cây của vùng cao nguyên đến dừa, thủy hải sản vùng ven biển, mỗi sản vật và món ăn truyền thống đều chứa đựng những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán và đời sống cộng đồng.

Theo bà Lịch, giá trị của một sản phẩm nông nghiệp không chỉ nằm ở sản lượng hay giá bán nguyên liệu. Giá trị lớn hơn được tạo ra khi sản phẩm được chuẩn hóa, xây dựng thương hiệu, kể được câu chuyện về vùng đất và con người, đưa vào ẩm thực, trở thành quà tặng, trải nghiệm và sản phẩm du lịch để tiếp cận những thị trường có giá trị cao hơn.

"Chúng tôi mong muốn không chỉ đưa sản phẩm ra thị trường, mà từng bước đưa sản phẩm vào hành trình trải nghiệm của du khách và vào bàn ăn của người tiêu dùng trong nước, quốc tế", bà Lịch chia sẻ.

Để hiện thực hóa định hướng này, Phó chủ tịch UBND tỉnh đề nghị hội thảo tập trung vào 5 nhóm giải pháp, gồm nâng cao chất lượng, chuẩn hóa nông sản và sản phẩm OCOP, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ; xây dựng mô hình kết nối vùng nguyên liệu, OCOP, ẩm thực và du lịch; phát triển các tour trải nghiệm nông trại, ẩm thực, mùa vụ; kết nối sản phẩm với nhà hàng, khách sạn, doanh nghiệp lữ hành và các kênh phân phối; đồng thời khuyến khích mô hình xanh, tận dụng phụ phẩm, phát triển kinh tế tuần hoàn.

"Tỉnh mong đề xuất hợp tác cụ thể hóa bằng đối tác rõ ràng, sản phẩm cụ thể, lộ trình khả thi và thị trường hướng đến", bà Lịch nhấn mạnh.

Những định hướng trên được đặt trong bối cảnh Gia Lai có nguồn nông sản dồi dào và lượng khách du lịch tăng trưởng tích cực.

Theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh đón 8,75 triệu lượt khách, tăng 19%, hướng tới mục tiêu 15 triệu lượt khách cả năm. Trong 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh vượt 2,3 tỷ USD, riêng cà phê đạt khoảng 976 triệu USD, chiếm hơn 41%.

Tuy nhiên, dư địa phát triển còn lớn, nhất là ở thị trường khách quốc tế. Năm 2025, Gia Lai đón khoảng 125.000 lượt khách quốc tế, trong khi mục tiêu đến năm 2030 là 1 triệu lượt. 

Theo ông Kỳ, để đạt mục tiêu này, tỉnh cần tạo ra những trải nghiệm khác biệt, trong đó ẩm thực gắn với nông sản bản địa có thể trở thành lợi thế thu hút du khách.

Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam nhấn mạnh: "Ẩm thực là ngôn ngữ dễ hiểu nhất để Việt Nam kể câu chuyện của mình với thế giới, và nông sản là những chữ cái đầu tiên của ngôn ngữ đó".

Theo ông Kỳ, mỗi sản vật đều chứa đựng câu chuyện về vùng đất, con người và bản sắc văn hóa. Khi được kết nối với chế biến, trải nghiệm du lịch và quảng bá phù hợp, nông sản không chỉ gia tăng giá trị mà còn tạo thêm cơ hội kinh doanh, nâng cao thu nhập cho người dân.

Ông cho rằng, ẩm thực có thể trở thành động lực thu hút và giữ chân du khách. Cần hình thành chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu, chế biến món ăn đến quảng bá qua điện ảnh, truyền hình và video ngắn, đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng, đồng thời khuyến khích du khách trực tiếp trải nghiệm và mua sắm.

Tạo chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu đến bàn ăn

Cùng bàn về giải pháp gia tăng giá trị nông sản, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho rằng, nông sản không nên chỉ có một cuộc đời.

Trong tham luận "Từ một mùa vụ đến một miền thương nhớ", ông lấy ví dụ một quả chanh dây có thể bán tươi, chế biến thành đồ uống, đưa vào món tráng miệng hoặc phát triển thành quà tặng. Khu vườn không chỉ là nơi cung cấp nguyên liệu mà trở thành không gian để du khách trải nghiệm thu hoạch, khám phá cách chế biến và tìm hiểu câu chuyện sản phẩm.

"Các tầng giá trị bổ sung cho nhau. Món ăn khiến khách muốn đến vườn; chuyến thăm vườn tạo niềm tin; câu chuyện tử tế khiến người mua quay lại", ông Hoan nói.

Tuy nhiên, ông lưu ý việc xây dựng câu chuyện phải đi cùng chất lượng thực chất. Bao bì đẹp không thể bù đắp sự thiếu an toàn; mã truy xuất nguồn gốc chỉ có ý nghĩa khi thông tin đáng tin cậy.

Dẫn kinh nghiệm quốc tế, ông Hoan cho biết, Hàn Quốc từng sử dụng bộ phim "Nàng Dae Jang Geum" để đưa ẩm thực vào nghệ thuật kể chuyện. Thái Lan cũng kết nối ẩm thực, thương mại và du lịch thông qua chương trình Thai SELECT cùng sáng kiến "Mỗi gia đình, một sức mạnh mềm", khuyến khích cộng đồng khai thác tri thức bản địa, phát triển sản phẩm, tạo việc làm và thu nhập.

Từ những kinh nghiệm này, ông Hoan gợi ý Gia Lai thử nghiệm mô hình trong 90 ngày tại một vùng nguyên liệu, với một nhóm sản phẩm, một số hộ gia đình sáng tạo, một hợp tác xã và các doanh nghiệp sẵn sàng hợp tác.

Trong tháng đầu tiên, các bên xác định sản phẩm, nhu cầu và đối tác; tháng thứ hai phát triển món ăn, quà tặng và hoạt động trải nghiệm; tháng cuối tổ chức thử nghiệm, ghi nhận phản hồi và đánh giá khả năng duy trì. Hiệu quả cần được xem xét trên nhiều phương diện, từ lượng khách, doanh thu đến thu nhập người dân, số hợp đồng, tỷ lệ khách quay lại, cơ hội dành cho người trẻ và khả năng gìn giữ bản sắc.

"Một mô hình tăng doanh thu nhưng để cộng đồng gánh phần lớn rủi ro khó được coi là bền vững", ông Hoan nhấn mạnh.

Theo ông, Gia Lai không cần sao chép nguyên mẫu từ nơi khác mà cần nhận diện tiềm năng sẵn có trong từng khu vườn, gian bếp, làng chài và cộng đồng, sau đó kết nối với tri thức và thị trường.

Từ góc độ kết nối ngành, Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam cam kết kết nối nghệ nhân, đầu bếp, doanh nghiệp và nhà sáng tạo với địa phương; đồng thời phối hợp xây dựng bộ tư liệu có nguồn về những món ăn, nguyên liệu và nghề truyền thống tiêu biểu của Gia Lai.

Thông qua hội thảo, việc liên kết nông nghiệp, ẩm thực và du lịch được kỳ vọng mở ra hướng khai thác hiệu quả tiềm năng địa phương, giúp nông sản không chỉ dừng ở khâu sản xuất, tiêu thụ nguyên liệu mà còn tạo thêm giá trị từ chế biến, trải nghiệm và quảng bá văn hóa.

Theo ông Kỳ, du khách có thể đến Gia Lai vì một thước phim, một bức ảnh hay lời giới thiệu, nhưng trải nghiệm ẩm thực và những câu chuyện chân thực về con người, vùng đất mới là yếu tố góp phần giữ chân họ.

Gia Lai kết nối nông sản, ẩm thực với điện ảnh để thúc đẩy du lịch

Gia Lai sắp tổ chức chuỗi hội thảo hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia 2026, tập trung nâng cao giá trị nông sản qua ẩm thực, kết nối điện ảnh, truyền hình và nội dung số để quảng bá bản sắc Việt Nam, thu hút du khách.