Hà Nội bàn giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn viễn thông

Doanh nghiệp sẵn vốn, hạ tầng vẫn nghẽn vì cơ chế

Thị trường viễn thông đang đứng trước sức ép chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Theo thông tin tại Hội nghị tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp viễn thông do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội vừa tổ chức, trong 9 tháng năm 2026, chỉ số giá nhóm thông tin và truyền thông, đặc biệt là viễn thông, có xu hướng giảm 0,5%; riêng quý III giảm 0,66%.

Dù chỉ số giá giảm không đồng nghĩa doanh thu toàn ngành suy giảm, diễn biến này phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Trong khi dư địa tăng trưởng từ dịch vụ truyền thống thu hẹp, doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục đầu tư công nghệ, mở rộng vùng phủ sóng và nâng cao chất lượng mạng lưới.

Đáng chú ý, khó khăn không chỉ đến từ thị trường mà còn nằm ở những rào cản trong triển khai hạ tầng.

Ông Nguyễn Duy Nghiêm, Phó giám đốc VNPT Hà Nội, cho biết khi mạng 5G đang được triển khai và ngành viễn thông hướng tới công nghệ 6G, một số khu vực vẫn gặp khó khăn trong bảo đảm vùng phủ sóng phục vụ người dân và hoạt động kinh tế số.

Một trong những trở ngại lớn là tìm kiếm vị trí xây dựng trạm thu phát sóng di động (BTS).

Đại diện VNPT Hà Nội kiến nghị thành phố nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp sử dụng những khu vực đất công phù hợp quy hoạch, đáp ứng điều kiện kỹ thuật và pháp lý để phát triển hạ tầng.

Khi có quy chế thống nhất, doanh nghiệp có thể chủ động chuẩn bị phương án đầu tư, rút ngắn thời gian hoàn thiện thủ tục.

Bên cạnh đó, việc chỉnh trang, hạ ngầm mạng cáp quang cũng đặt ra nhiều khó khăn. Tình trạng thuê bao chuyển đổi giữa các nhà mạng khiến một lượng cáp cũ tồn tại trên hệ thống, ảnh hưởng mỹ quan đô thị.

Việc thu hồi, sắp xếp lại mạng cáp đòi hỏi chi phí lớn về vật tư, nhân lực và sự phối hợp giữa các đơn vị quản lý hạ tầng.

Ở góc độ quy hoạch, ông Trần Lê Phong, Phó giám đốc Hạ tầng Viettel Hà Nội, nhấn mạnh muốn chuyển đổi số phải có hạ tầng số.

Theo ông Phong, khi hình thành các khu đô thị, khu công nghiệp mới, hạ tầng viễn thông cần được quy hoạch đồng bộ như điện, nước và các công trình hạ tầng kỹ thuật thiết yếu.

Đại diện Viettel Hà Nội phản ánh việc thiếu quy hoạch hạ tầng viễn thông thụ động phù hợp trên địa bàn đang gây khó khăn cho quá trình đầu tư, xây dựng trạm phát sóng.

Thực tế này đặt ra yêu cầu thay đổi tư duy quy hoạch đô thị. Nếu điện, nước và giao thông được xem là điều kiện bắt buộc thì hạ tầng kết nối số cũng cần có vị trí tương xứng.

Theo ông Phong, một đô thị khó có thể vận hành thông minh nếu hạ tầng viễn thông chỉ được tính đến sau khi các công trình đã hoàn thành.

Ông Nguyễn Văn Nghị, Trưởng phòng Kinh doanh Giải pháp số MobiFone Hà Nội cho biết, doanh nghiệp đã đề xuất 132 vị trí triển khai hạ tầng tại 42 phường, xã nhưng chưa được phê duyệt.

Một trong những vướng mắc là chưa có đơn giá thống nhất đối với việc sử dụng đất công, khiến chính quyền cơ sở thiếu căn cứ ký hợp đồng với doanh nghiệp.

Đại diện MobiFone kiến nghị thành phố sớm xây dựng cơ chế xác định đơn giá, tạo hành lang pháp lý để doanh nghiệp triển khai trạm phát sóng.

Từ gỡ thủ tục đến kiến tạo thị trường kinh tế số

Trước những kiến nghị của doanh nghiệp, ông Cù Ngọc Trang, đại diện lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, đề nghị các đơn vị tập trung nhận diện khó khăn cụ thể, đồng thời đề xuất giải pháp có khả năng triển khai.

Theo ông Trang, Sở sẽ tổng hợp kiến nghị để báo cáo UBND thành phố và các bộ, ngành liên quan. Những vấn đề thuộc thẩm quyền sẽ tiếp tục được nghiên cứu, xử lý nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.

Đáng chú ý, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội sẵn sàng đóng vai trò đầu mối kết nối nhu cầu chuyển đổi số của các sở, ban, ngành, bệnh viện, trường học và đơn vị thuộc thành phố với doanh nghiệp viễn thông.

Một hướng phát triển đáng chú ý được MobiFone đề xuất là mở rộng mạng viễn thông dùng riêng (private network) tại các khu công nghiệp, khu đô thị và những khu vực ứng dụng công nghệ cao.

Theo ông Nguyễn Văn Nghị, khi Hà Nội thúc đẩy phát triển robot, thiết bị bay không người lái (drone) và kinh tế số, hạ tầng kết nối phải đáp ứng yêu cầu về tốc độ, độ ổn định và khả năng vận hành đồng bộ.

Doanh nghiệp đề xuất nghiên cứu quy hoạch mạng dùng riêng tại những khu vực phù hợp, đồng thời xây dựng kế hoạch phát triển hạ tầng cho các khu đô thị, khu công nghiệp mới trong giai đoạn 2026-2027.

Giải đáp trực tiếp các kiến nghị của doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Trưởng phòng Kết nối và Hạ tầng số cho biết, về công tác quy hoạch, đơn vị đã tham mưu đưa định hướng phát triển hạ tầng viễn thông thụ động vào quy hoạch chung của Thủ đô, đồng thời xử lý gần 50 quy hoạch chi tiết của các xã, phường từ đầu tháng 8.

Đối với các trạm BTS, phòng đã tham mưu văn bản đề nghị giữ nguyên các vị trí hiện tại nhằm bảo đảm chất lượng dịch vụ, và sẽ tiếp tục xin ý kiến chỉ đạo đối với các trường hợp cần di dời để vừa tiết kiệm chi phí vừa duy trì hạ tầng mạng lưới cho hơn 13.000 trạm trên địa bàn.

Bên cạnh đó, phòng tiếp tục nghiên cứu và tham mưu lãnh đạo Sở về cơ chế giá theo quy định đối với việc khai thác tài sản ngầm, tận dụng các mô hình thử nghiệm (sandbox) từ các doanh nghiệp lớn như Viettel và VNPT.