Hà Nội giữ vai trò trung tâm phát triển Vùng Thủ đô trong Quy hoạch tầm nhìn 100 năm

Chiều 15/1, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc chủ trì hội nghị Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội làm việc với các tỉnh, thành phố Vùng Thủ đô về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Hội nghị nhằm thống nhất định hướng liên kết vùng, làm rõ vai trò trung tâm, động lực phát triển của Hà Nội trong không gian phát triển quốc gia và khu vực.

Theo điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia, cả nước được sắp xếp còn 34 tỉnh, thành phố và 6 vùng kinh tế trọng điểm. Trong đó, Hà Nội giữ vị trí trung tâm của Vùng Đồng bằng sông Hồng và Vùng Thủ đô Hà Nội, với phạm vi liên kết mở rộng tới các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và Phú Thọ. Không gian phát triển của Thủ đô được mở rộng theo hướng gắn kết chặt chẽ với các hành lang kinh tế, đô thị, công nghiệp, dịch vụ và logistics của toàn vùng.

Quy hoạch xác định Hà Nội đóng vai trò trung tâm, động lực chính, có trách nhiệm điều phối, dẫn dắt và lan tỏa sự phát triển trên mọi lĩnh vực. Trong đó, mối liên kết giữa Hà Nội với các địa phương được tổ chức theo các tiểu vùng chức năng.

Với Thái Nguyên và Bắc Ninh, hình thành chuỗi đô thị – công nghiệp – dịch vụ công nghệ cao dọc hành lang kinh tế Bắc – Nam, vành đai 3, quốc lộ 1B, quốc lộ 3 và quốc lộ 18. Với Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh, kết nối qua hành lang Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, cao tốc 5B và vành đai 4, tạo trục động lực phát triển kinh tế cửa khẩu, kinh tế biển và logistics.

Với Ninh Bình, phát triển hành lang công nghiệp hỗ trợ, du lịch văn hóa – tâm linh, y tế chất lượng cao thông qua các trục giao thông Bắc – Nam, vành đai 5. Với Phú Thọ, liên kết qua hành lang Xuyên Á Nội Bài – Lào Cai, phát triển du lịch sinh thái, công nghiệp cơ khí và công nghiệp hỗ trợ.

Một nội dung quan trọng của Quy hoạch tổng thể Thủ đô là mô hình cấu trúc Vùng đô thị Hà Nội theo dạng “chùm đô thị hướng tâm”.

Theo đó, Hà Nội là đô thị trung tâm, xung quanh là hệ thống các đô thị vệ tinh cấp vùng thuộc các tỉnh lân cận, có tính liên kết, hỗ trợ, chia sẻ nguồn lực và tạo đối trọng phát triển. Hệ thống đô thị vệ tinh được tổ chức theo các trục kết nối Bắc, Đông Bắc, Đông Nam, Nam, Tây và Đông, hình thành mạng lưới đô thị đa trung tâm, góp phần giãn dân, giảm áp lực cho khu vực nội đô Hà Nội.

Quy hoạch cũng xác định các vùng đệm không gian phát triển Thủ đô gồm vùng phía Tây và Tây Bắc, phía Nam, phía Đông và Đông Nam. Với cấu trúc liên kết vùng này, Hà Nội từng bước giải quyết các bài toán lớn về giao thông, môi trường, cung ứng dịch vụ đô thị, đồng thời mở rộng không gian phát triển bền vững cho cả Thủ đô và các địa phương trong vùng.

Thảo luận tại hội nghị, các ý kiến đều thống nhất, đánh giá cao dự thảo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, cũng như định hướng xây dựng Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TƯ của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô. Nhiều ý kiến nhấn mạnh vai trò hạt nhân, cực tăng trưởng của Hà Nội trong liên kết vùng, không chỉ ở tầm quốc gia mà còn hướng tới hội nhập quốc tế.

Các địa phương trong vùng đã nêu nhiều kiến nghị cụ thể nhằm tăng cường tính kết nối và khả thi của quy hoạch, nhất là về hạ tầng giao thông, đường sắt đô thị, giao thông đường thủy, không gian ngầm và cơ chế điều phối vùng.

Đại diện các bộ, ngành Trung ương cho rằng, cùng với quy hoạch, cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm sự thống nhất giữa quy hoạch tổng thể, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết; đồng thời tăng cường công tác công bố, tuyên truyền để người dân và xã hội cùng giám sát việc thực hiện.

Kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc khẳng định, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, việc xây dựng Nghị quyết thay thế Nghị quyết 15-NQ/TƯ và sửa đổi Luật Thủ đô là nhiệm vụ lớn, có ý nghĩa chiến lược, không chỉ của riêng Hà Nội mà là việc chung của cả vùng và cả nước.

Hà Nội sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý để hoàn thiện các dự thảo, đồng thời mong muốn các bộ, ngành Trung ương và các địa phương trong vùng tiếp tục phối hợp chặt chẽ, chủ động tham gia vào quá trình xây dựng và triển khai.

Bí thư Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh, cơ chế phát triển vùng chỉ thực sự hiệu quả khi các địa phương cùng xác định rõ những vấn đề chung cần phối hợp giải quyết, xây dựng các tiêu chuẩn thống nhất về hạ tầng, giao thông, môi trường và dịch vụ đô thị. Việc xác định rõ chất lượng, định hướng phát triển của các đô thị vệ tinh sẽ là cơ sở quan trọng để Hà Nội thực hiện tốt vai trò trung tâm liên kết vùng.

Thông tin về lộ trình triển khai, Bí thư Thành ủy cho biết, Luật Thủ đô sửa đổi sẽ được lấy ý kiến trong quý I/2026 và trình Quốc hội tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI; Nghị quyết thay thế Nghị quyết 15-NQ/TƯ dự kiến trình Bộ Chính trị trong tháng 2/2026; hồ sơ Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm sẽ được hoàn thiện, trình theo đúng tiến độ.

Đây là giai đoạn đòi hỏi sự phối hợp khẩn trương, trách nhiệm cao của Hà Nội và các địa phương trong Vùng Thủ đô, nhằm xây dựng nền tảng thể chế và không gian phát triển bền vững cho Thủ đô và cả vùng trong kỷ nguyên mới.