Hà Nội thí điểm truy xuất nguồn gốc thực phẩm: Người dân kỳ vọng gì?

Người dân kỳ vọng minh bạch nguồn gốc thực phẩm

Sau khi biết Hà Nội có kế hoạch triển khai thí điểm Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm, bà Nguyễn Thị Hòa, ở Giảng Võ, Hà Nội bày tỏ sự đồng tình, kỳ vọng hệ thống sớm được triển khai rộng rãi, nhất là tại các chợ dân sinh.

Theo bà Hòa, điều người nội trợ quan tâm nhất khi mua thực phẩm là nguồn gốc và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, tại nhiều chợ truyền thống, việc xác định thực phẩm được đưa về từ đâu, đã qua kiểm soát hay chưa vẫn chủ yếu dựa vào thông tin người bán cung cấp.

Người tiêu dùng kỳ vọng việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm sẽ giúp minh bạch thông tin, yên tâm lựa chọn thực phẩm an toàn tại các chợ dân sinh (Ảnh: Khoa Trần).

"Chúng tôi mong rằng, khi hệ thống đi vào hoạt động, người dân có thể sử dụng điện thoại quét mã để biết rõ nơi chăn nuôi, giết mổ và đơn vị phân phối. Việc tra cứu cần đơn giản, thuận tiện để cả người lớn tuổi cũng có thể sử dụng", bà Hòa bày tỏ.

Cùng chung mối quan tâm, ông Trần Việt Khoa, ở tổ 17, phường Định Công, Hà Nội, có con đang theo học tại Trường Mầm non Đại Kim, bày tỏ lo lắng trước những thông tin về thực phẩm có dấu hiệu không bảo đảm chất lượng, nguồn gốc chưa rõ ràng được đưa vào bếp ăn trường học thời gian gần đây.

Theo ông Khoa, những vụ việc liên quan đến thịt lợn có dấu hiệu bất thường, chưa rõ nguồn gốc, xuất xứ khiến nhiều phụ huynh hoang mang, bởi bữa ăn bán trú ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của trẻ nhỏ.

Ông Khoa mong muốn các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ nguồn thực phẩm cung cấp cho trường học, đặc biệt từ khâu lựa chọn nhà cung cấp, vận chuyển, giao nhận đến chế biến. Đồng thời, cần công khai thông tin về nguồn gốc thực phẩm để phụ huynh có thể kiểm tra, giám sát.

"Chúng tôi mong các cơ quan chức năng kiểm soát thật chặt nguồn thực phẩm đưa vào trường học, không để thực phẩm không rõ nguồn gốc lọt vào bếp ăn của trẻ. Việc truy xuất nguồn gốc cần được thực hiện thực chất, thường xuyên để phụ huynh yên tâm khi gửi con đến trường", ông Khoa bày tỏ.

Những kỳ vọng của người dân cũng là mục tiêu Hà Nội hướng tới khi ban hành Kế hoạch số 426/KH-UBND về triển khai thí điểm Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm trên địa bàn.

Theo kế hoạch, thành phố tập trung thí điểm đối với sản phẩm thịt gia súc, gia cầm, trọng tâm là thịt lợn. Hệ thống cho phép theo dõi thông tin xuyên suốt từ chăn nuôi, giết mổ, phân phối, vận chuyển đến tiêu thụ tại các điểm bán lẻ, chợ dân sinh và bếp ăn tập thể.

Trong giai đoạn đầu, Hà Nội lựa chọn ít nhất hai chuỗi liên kết hoàn chỉnh, gồm cơ sở chăn nuôi, giết mổ tập trung, đơn vị phân phối, 20 điểm bán lẻ hoặc chợ và 5 bếp ăn tập thể tại 3 - 5 xã, phường để đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng.

Mỗi cơ sở tham gia được cấp mã định danh số duy nhất, thông tin được quản lý chi tiết đến từng lô hàng. Người tiêu dùng có thể tra cứu nguồn gốc thực phẩm thông qua ứng dụng Công dân số Thủ đô (iHanoi) hoặc cổng thông tin điện tử mà không cần cài đặt thêm ứng dụng riêng.

Đặc biệt, hệ thống tích hợp chức năng cảnh báo theo thời gian thực, cho phép cơ quan quản lý tạm khóa mã QR của lô hàng khi phát hiện nguy cơ mất an toàn thực phẩm, hỗ trợ truy vết và thu hồi sản phẩm kịp thời.

Siết chặt kiểm soát, nâng cao hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm

Việc tăng cường kiểm soát nguồn gốc thực phẩm càng trở nên cấp thiết trước những nguy cơ phát sinh tại các bếp ăn tập thể, trường học trên địa bàn Hà Nội.

Mới đây, sau phản ánh của phụ huynh về thịt lợn có dấu hiệu "bất thường" được cung cấp cho bếp ăn bán trú Trường Mầm non Phương Liệt, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà đã giao chính quyền địa phương phối hợp với các cơ quan chuyên môn khẩn trương kiểm tra, xác minh, làm rõ vụ việc và xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm.

Chỉ đạo này cho thấy yêu cầu kiểm soát thực phẩm không chỉ dừng ở khâu kiểm tra tại điểm bán mà cần được thực hiện xuyên suốt chuỗi cung ứng, đặc biệt đối với thực phẩm phục vụ trẻ em và các bếp ăn tập thể.

Lãnh đạo Sở Công thương Hà Nội khảo sát thực tế tại cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn thực phẩm (Ảnh: Khoa Trần).

Ở góc độ chuyên môn, ông Nguyễn Thành Đạt, Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, một trong những hạn chế hiện nay là dữ liệu quản lý an toàn thực phẩm còn phân tán, thiếu kết nối, gây khó khăn cho công tác giám sát, cảnh báo và truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố.

Theo ông Đạt, trong quá trình xây dựng dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, Bộ Y tế đã đề xuất chính sách quản lý dựa trên hệ thống cơ sở dữ liệu, hướng tới kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan chức năng, nâng cao năng lực phòng ngừa và xử lý nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Từ yêu cầu thực tiễn này, việc Hà Nội thí điểm hệ thống quản lý và truy xuất nguồn gốc được kỳ vọng góp phần khắc phục tình trạng dữ liệu phân tán, nâng cao hiệu quả giám sát và xác định trách nhiệm khi phát sinh sự cố.

Để hệ thống phát huy hiệu quả, bên cạnh ứng dụng công nghệ, Hà Nội cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc cập nhật dữ liệu, đồng thời hướng dẫn tiểu thương, hộ kinh doanh và người dân sử dụng công cụ truy xuất nguồn gốc.

Việc thí điểm không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước mà còn hướng tới hình thành thị trường thực phẩm minh bạch, giúp người dân chủ động lựa chọn sản phẩm an toàn, bảo vệ sức khỏe gia đình và cộng đồng.