Hà Tĩnh: Lấy năng suất lao động và thu nhập người dân làm thước đo phát triển

Thước đo từ bức tranh GRDP và thu nhập thực tế

Với bệ đỡ vững chắc từ công nghiệp nặng và các đại dự án, thu nhập bình quân đầu người toàn tỉnh đạt khoảng 69,5 - 74,4 triệu đồng/năm.

Dù đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng hàng đầu cả nước, bà Nguyễn Thị Nguyệt, Phó chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh nhìn nhận: “Để phát triển bền vững và thực chất, địa phương phải tiếp tục giải quyết bài toán nâng cao năng suất lao động và thu nhập bình quân tại các khu vực truyền thống - vốn vẫn còn tiệm cận hoặc thấp hơn mặt bằng chung cả nước”.

Sự phân hóa về mức sống biểu hiện tương đối rõ nét qua hai gam màu kinh tế tiêu biểu. Tại đầu tàu công nghiệp và thương mại dịch vụ khu vực Vũng Áng, nơi đóng vai trò trọng điểm công nghiệp ven biển, nhờ có các siêu dự án như Khu liên hợp gang thép Formosa, Nhà máy pin VinES, Nhiệt điện Vũng Áng II, năng suất lao động và thu nhập của công nhân, kỹ sư và các hộ kinh doanh phụ trợ tại đây luôn dẫn đầu toàn tỉnh.  

Trong khi đó, phường Thành Sen, trung tâm hành chính, thương mại của Hà Tĩnh lại thể hiện sức bật vượt trội về kinh tế đô thị, dịch vụ, tài chính và logistics chất lượng cao. Thu nhập của người dân ở hai khu vực trọng điểm này vượt xa mức trung bình tỉnh, thậm chí vượt mức trung bình cả nước.

Ghi nhận tại xã miền núi Hương Khê, ông Nguyễn Văn Hải (58 tuổi) chia sẻ: “Trước đây làm lúa, làm vườn vất vả quanh năm cũng chỉ đủ ăn. Từ ngày chính quyền hướng dẫn cải tạo vườn tạp, chuyển sang trồng bưởi Phúc Trạch theo tiêu chuẩn VietGAP, thu nhập gia đình tôi đạt hơn 150 triệu đồng/năm. Không chỉ đủ ăn, chúng tôi còn xây được nhà kiên cố, nuôi các con ăn học đại học”.

Không riêng vùng nông thôn, bộ mặt đô thị tại các trung tâm kinh tế của tỉnh đang thay đổi nhanh chóng, tạo bước đột phá mạnh mẽ nâng cao chất lượng sống của cư dân thành thị. 

Dù vậy, năng suất lao động trong khối nông nghiệp và dịch vụ truyền thống tại các xã vùng sâu, vùng xa vẫn còn tương đối thấp. Tỷ lệ lao động thủ công lớn kéo thu nhập bình quân của các vùng này nằm ở mức tiệm cận dưới, tạo ra khoảng cách thu nhập khá rõ rệt giữa đô thị và nông thôn.

Chia sẻ với phóng viên Báo Xây dựng, ông Thiều Đình Long, Phó giám đốc Sở Tài Chính Hà Tĩnh cho biết: “Tăng trưởng kinh tế chỉ có ý nghĩa thực chất khi người dân được thụ hưởng. Nếu năng suất lao động thấp, thu nhập không tăng tương xứng thì đời sống người dân vẫn sẽ bấp bênh trước các biến động thị trường hoặc thiên tai".

Các giải pháp đột phá về sinh kế trong thời gian tới

Bà Nguyễn Thị Nguyệt, Phó chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh, chia sẻ: “Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Hà Tĩnh là không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá. Sự phát triển phải thực chất, lấy năng suất lao động làm thước đo kinh tế và lấy mức độ hài lòng, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân làm đích đến. Chúng tôi xác định “không để ai bị bỏ lại phía sau” thông qua các chính sách an sinh xã hội đi vào chiều sâu và tạo sinh kế bền vững”.

Để cải thiện thu nhập bền vững cho người dân và tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng, hướng tới mục tiêu đưa thu nhập bình quân đầu người toàn tỉnh đạt 80 triệu đồng/năm vào năm 2030, Hà Tĩnh đang triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp.

Hà Tĩnh quyết xóa bỏ tình trạng sản xuất nông nghiệp manh mún, nhỏ lẻ bằng cách đẩy mạnh phong trào “phá bờ thửa nhỏ, hình thành ô thửa lớn”. Việc tích tụ ruộng đất cho phép đưa máy móc, công nghệ drone vào gieo sạ, phun thuốc và gặt hái, giúp giảm 50% công lao động thủ công, tăng trực tiếp năng suất trên cùng một đơn vị diện tích.

Gắn nông nghiệp với công nghiệp chế biến và tiêu thụ. Không dừng lại ở việc xuất bán nông sản thô, tỉnh thu hút các doanh nghiệp đầu tư nhà máy chế biến sâu (trái cây, thủy hải sản, gỗ). Phát triển mạnh sản phẩm OCOP gắn với sàn thương mại điện tử để nâng cao giá trị gia tăng, giúp người nông dân có nguồn thu nhập ổn định hơn, không còn cảnh “được mùa mất giá”.

Đồng thời, đột phá chuyển đổi nghề nghiệp và đào tạo lao động. Đối với các khu vực nông thôn có quỹ đất giảm do công nghiệp hóa, tỉnh tập trung ngân sách cho công tác đào tạo nghề ngắn hạn và dài hạn. Chuyển dịch mạnh mẽ lao động nông nghiệp sang lao động công nghiệp và dịch vụ tại Khu kinh tế Vũng Áng, các khu công nghiệp VSIP, tạo sinh kế phi nông nghiệp có thu nhập cao và ổn định cho người dân.

Thực hiện hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia bằng cách giao quyền chủ động cho người dân. Thay vì “cho con cá”, tỉnh “cho cần câu” thông qua việc hỗ trợ vốn vay ưu đãi, chuyển giao mô hình chăn nuôi sinh học, phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái tại các vùng miền núi, ven biển.