Hoàn thiện khung pháp lý cho hòa giải thương mại tại Việt Nam

Hoàn thiện khung pháp lý để thúc đẩy hòa giải thương mại phát triển chuyên nghiệp

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Mai, Giám đốc VMC thuộc VIAC cho biết, trong bối cảnh chi phí tranh chấp ngày càng gia tăng và doanh nghiệp chú trọng hơn tới quản trị rủi ro tổng thể, hòa giải thương mại đang dần trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược quản trị tranh chấp hiện đại.

Bà Nguyễn Thị Mai, Giám đốc VMC phát biểu khai mạc.

Theo bà Nguyễn Thị Mai, hòa giải không chỉ giúp giải quyết tranh chấp mà còn hỗ trợ các bên kiểm soát xung đột, duy trì quan hệ hợp tác và tạo không gian đối thoại trong những thời điểm khó khăn.

"Trong nhiều trường hợp, một giải pháp được các bên tự nguyện đồng thuận có thể mang lại hiệu quả bền vững hơn cả một phán quyết", bà Nguyễn Thị Mai nhấn mạnh.

Bà Mai cho biết, sau gần một thập kỷ phát triển, Việt Nam hiện có 17 trung tâm hòa giải thương mại, 8 trung tâm trọng tài có chức năng hòa giải cùng hàng trăm hòa giải viên. 

Riêng VMC hiện có 72 hòa giải viên và đã tiếp nhận 42 vụ việc, bao gồm cả các vụ việc phức tạp liên quan tới cơ quan Nhà nước.

Ông Lê Văn Tuấn, Phó cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp).

Tại hội thảo, ông Lê Văn Tuấn, Phó cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) cho rằng, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án như trọng tài và hòa giải đang ngày càng được chú trọng nhờ nhiều ưu điểm như tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian xử lý, bảo mật thông tin và duy trì quan hệ hợp tác kinh doanh.

Theo ông Lê Văn Tuấn, Nghị định số 22/2017/NĐ-CP về hòa giải thương mại được xem là dấu mốc pháp lý quan trọng, lần đầu tiên thiết lập khuôn khổ pháp lý chuyên biệt cho hoạt động hòa giải thương mại tại Việt Nam.

Bộ Tư pháp đang tổng kết 10 năm thực hiện Nghị định 22/2017/NĐ-CP, đồng thời nghiên cứu đề xuất xây dựng Luật Hòa giải thương mại trong giai đoạn 2027 - 2028 nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tiệm cận thông lệ quốc tế và tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, thuận lợi hơn.

"Việc xây dựng Luật Hòa giải thương mại sẽ giúp hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường tính chuyên nghiệp và nâng cao niềm tin của doanh nghiệp đối với phương thức giải quyết tranh chấp này", ông Lê Văn Tuấn nhấn mạnh.

Tăng cường hợp tác quốc tế, nâng cao vị thế ADR Việt Nam trên bản đồ khu vực

Ngay sau lễ khai mạc, VMC và Hiệp hội Hòa giải Thương mại Quảng Tây (GCMA) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) tại Việt Nam. 

Theo Ban tổ chức, hoạt động này nhằm mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế, tăng cường kết nối với cộng đồng hòa giải khu vực và quốc tế, đồng thời góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp thương mại.

VMC và Hiệp hội Hòa giải Thương mại Quảng Tây (GCMA) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) tại Việt Nam.

Trong khuôn khổ hội thảo, ông Nguyễn Trung Nam, Phó giám đốc VMC  trình bày tham luận về "Công ước Singapore 2019 về hòa giải thương mại và bức tranh hòa giải thương mại Việt Nam giai đoạn 2017 - 2026".

Ông Nam nhận định, sau khi Công ước Singapore chính thức có hiệu lực từ năm 2020, hòa giải thương mại ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong hệ sinh thái ADR toàn cầu nhờ cơ chế thúc đẩy công nhận và thi hành các thỏa thuận hòa giải quốc tế.

Theo ông Nguyễn Trung Nam, tại Việt Nam, dù hòa giải thương mại đã có những bước phát triển đáng ghi nhận, song nhận thức của doanh nghiệp về phương thức này vẫn còn hạn chế, số lượng hòa giải viên giàu kinh nghiệm chưa nhiều và yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường hội nhập quốc tế vẫn đang đặt ra mạnh mẽ.

Tại phiên thảo luận chuyên đề, nhiều chuyên gia quốc tế đến từ Malaysia, Nhật Bản và Singapore đã chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong áp dụng hòa giải thương mại, đồng thời phân tích xu hướng kết hợp giữa hòa giải và trọng tài nhằm tối ưu hóa chi phí, thời gian giải quyết tranh chấp và duy trì quan hệ hợp tác giữa các bên.

Toàn cảnh Hội thảo.

Các đại biểu cũng tập trung thảo luận những khó khăn, rào cản trong phát triển hòa giải thương mại tại Việt Nam, đặc biệt là vấn đề chất lượng nguồn nhân lực, cơ chế công nhận kết quả hòa giải thành ngoài tòa án, cũng như nhu cầu tăng cường quảng bá, nâng cao nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp đối với phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án.

Kết thúc hội thảo, các chuyên gia nhận định hòa giải thương mại sẽ tiếp tục là xu hướng quan trọng trong giải quyết tranh chấp quốc tế nhờ tính linh hoạt, hiệu quả và khả năng duy trì quan hệ hợp tác giữa các bên. 

Đồng thời, việc hoàn thiện thể chế pháp luật, nâng cao chất lượng hòa giải viên và mở rộng hợp tác quốc tế sẽ là những yếu tố then chốt để thúc đẩy sự phát triển của hòa giải thương mại tại Việt Nam trong thời gian tới.