Hoàn thiện khung pháp lý phòng chống rửa tiền, tăng cường kiểm soát rủi ro tài chính

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết, dự án Luật được xây dựng nhằm xử lý các vấn đề phát sinh sau sắp xếp tổ chức bộ máy, hoàn thiện quy định về phòng, chống rửa tiền, tháo gỡ vướng mắc trong cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước. 

Đồng thời tạo cơ sở để thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên tại các tổ chức tiền tệ quốc tế, thể chế hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, phát triển thị trường vốn và giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, dự thảo Luật tập trung bổ sung quy định về trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam; giao Chính phủ quy định đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn và hình thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập trạng thái đầu tư quốc tế.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi quy định về hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam theo hướng luật hóa Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối; sửa đổi cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước theo Nghị quyết số 160/2024/QH15 và chuyển thẩm quyền quy định chế độ tài chính từ Thủ tướng Chính phủ sang Chính phủ để thống nhất với Luật Tổ chức Chính phủ.

Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung thẩm quyền để Ngân hàng Nhà nước áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định đối với tổ chức tín dụng nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời sửa đổi các quy định về tổ chức bộ máy, giảm chồng chéo trong kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối Nhà nước.

Liên quan Luật Phòng, chống rửa tiền, việc sửa đổi tập trung vào việc mở rộng khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi; bổ sung đối tượng báo cáo, các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ và trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền liên quan đến lĩnh vực tài sản ảo.

Đồng thời, hoàn thiện quy định về nhận biết khách hàng, xác minh thông tin nhận biết khách hàng; minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý; trách nhiệm báo cáo giao dịch đáng ngờ cho Ngân hàng Nhà nước; trách nhiệm lưu trữ thông tin, hồ sơ, tài liệu và sửa đổi một số quy định để phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy.

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, dự thảo bổ sung hoạt động ngân hàng thương mại được phép thực hiện là đại lý quản lý tài sản bảo đảm cho trái phiếu doanh nghiệp, nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển thị trường vốn và giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung 3 luật và đánh giá hồ sơ dự án luật cơ bản đáp ứng yêu cầu theo quy định.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo nhằm bảo đảm phù hợp với chủ trương, quan điểm của Đảng; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan; đồng thời đánh giá đầy đủ nguồn lực, điều kiện để bảo đảm thi hành luật.

Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cần sớm ban hành các văn bản quy định chi tiết về chủ thể, phạm vi thông tin, cơ chế cung cấp, chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ việc lập trạng thái đầu tư quốc tế; đồng thời rà soát quy định về mở tài khoản của Kho bạc Nhà nước, các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam và cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị quy định rõ cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước; rà soát các quy định về kiểm toán nội bộ và làm rõ cơ chế kiểm toán độc lập thay thế khi bãi bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc triển khai nhiệm vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối Nhà nước.

Đối với quy định cho phép áp dụng các tỷ lệ an toàn khác so với mức quy định, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ các trường hợp, điều kiện, tiêu chí, phạm vi, thời hạn áp dụng, thủ tục công khai, chế độ báo cáo, thẩm quyền quyết định cũng như cơ chế kiểm soát rủi ro.

Về Luật Phòng, chống rửa tiền, cần rà soát khái niệm và hướng dẫn tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi; đánh giá tính khả thi của việc thu thập, cập nhật, xác minh thông tin theo định nghĩa mới cũng như chi phí tuân thủ có thể phát sinh.

Đối với nội dung sửa đổi Điều 114 của Luật Các tổ chức tín dụng, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị, quy định cụ thể trách nhiệm, nghĩa vụ của ngân hàng thương mại khi làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm cho trái phiếu doanh nghiệp; trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước; quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, cùng các điều kiện thực hiện hoạt động này.

Đề xuất giảm thủ tục, đơn giản hóa quy trình đưa lao động Việt Nam đi làm việc nước ngoài

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đề xuất giảm thủ tục hành chính, tăng quyền cho địa phương, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn lao động.