Hoàn thiện tiêu chuẩn, thúc đẩy ứng dụng kết cấu gỗ tại Việt Nam

Hội thảo có sự tham gia của cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, cơ sở đào tạo, chuyên gia và doanh nghiệp trong nước, quốc tế nhằm trao đổi về tiêu chuẩn, công nghệ và thực tiễn ứng dụng kết cấu gỗ trong xây dựng.

Tập trung hoàn thiện tiêu chuẩn kết cấu gỗ

Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Minh Long, Phó vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) cho rằng, phát triển kết cấu gỗ tại Việt Nam có nhiều tiềm năng nhưng cần một lộ trình bài bản, dựa trên khoa học, tiêu chuẩn và thực nghiệm, trong đó yêu cầu về an toàn phải được đặt lên hàng đầu.

Ông Lê Minh Long cho biết, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, các sản phẩm gỗ kỹ thuật như gỗ ghép thanh, gỗ ghép lớp, gỗ nhiều lớp và các hệ kết cấu gỗ hiện đại đã mở rộng đáng kể phạm vi ứng dụng của vật liệu này. 

Tuy nhiên, việc mở rộng ứng dụng phải bảo đảm các yêu cầu về an toàn chịu lực, an toàn cháy, độ bền, khả năng chống chịu tác động môi trường, chất lượng vật liệu, liên kết, thi công và bảo trì công trình.

Về hệ thống tiêu chuẩn, ông Lê Minh Long cho biết, theo định hướng triển khai Đề án Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật xây dựng tại Quyết định số 198 ngày 9/2/2018 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã lựa chọn hệ thống tiêu chuẩn châu Âu làm một cơ sở chính để xây dựng các TCVN về kết cấu, địa kỹ thuật, vật liệu xây dựng và các phương pháp thử có liên quan.

Đến nay, hệ thống theo định hướng mới đã xác định 408 TCVN cần triển khai; trong đó 207 dự thảo TCVN đã được hoàn thiện và gửi Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện thủ tục thẩm định, công bố theo quy định.

Đối với kết cấu gỗ, kế hoạch xây dựng TCVN năm 2026 có nhiệm vụ "Thiết kế kết cấu gỗ - Yêu cầu chung và yêu cầu cho nhà" trên cơ sở EN 1995-1-1 và "Thiết kế kết cấu gỗ - Thiết kế kết cấu chịu lửa" trên cơ sở EN 1995-1-2, do Bộ Xây dựng giao Viện Khoa học công nghệ xây dựng triển khai.

Gắn kết cấu gỗ với chuyển đổi xanh

Theo ông Nguyễn Hồng Hải, Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ xây dựng, ngành Xây dựng đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải các-bon, phát triển vật liệu bền vững và nâng cao hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của công trình. Trong xu hướng đó, gỗ và các sản phẩm gỗ kỹ thuật đang ngày càng được quan tâm.

Sự phát triển của các sản phẩm như gỗ ghép lớp GLT, gỗ CLT và các sản phẩm gỗ kỹ thuật khác đã mở rộng phạm vi ứng dụng của gỗ, từ các công trình quy mô nhỏ đến những công trình có yêu cầu cao về kết cấu và kiến trúc.

Theo ông Nguyễn Hồng Hải, để kết cấu gỗ phát triển rộng rãi và bền vững tại Việt Nam, cần giải quyết đồng bộ các vấn đề về tiêu chuẩn thiết kế, đặc tính và chất lượng vật liệu, liên kết, khả năng chịu lực, độ bền, công nghệ chế tạo - thi công và kiểm soát chất lượng công trình.

Phát triển kết cấu gỗ cũng được đặt trong yêu cầu chuyển đổi xanh và giảm phát thải của ngành Xây dựng. Việt Nam đang thực hiện mục tiêu đưa mức phát thải ròng về "0" vào năm 2050. 

Tuy nhiên, việc đánh giá hiệu quả của vật liệu gỗ cần được xem xét trên toàn bộ vòng đời, từ nguồn nguyên liệu, khai thác, sản xuất, vận chuyển, thiết kế, thi công, vận hành đến tái sử dụng hoặc xử lý cuối vòng đời.

Do đó, cùng với phát triển kết cấu gỗ cần quan tâm đến nguồn gỗ hợp pháp và bền vững, công nghệ chế biến, chất lượng và tính ổn định của sản phẩm, khả năng tái sử dụng cũng như các giải pháp thiết kế, chế tạo và thi công công nghiệp hóa.

Tại Hội thảo, các chuyên gia trình bày nhiều tham luận về chiến lược phát triển vật liệu gỗ xây dựng Việt Nam gắn với mục tiêu Net Zero và kinh tế tuần hoàn; kinh nghiệm xây dựng tiêu chuẩn về gỗ xây dựng tại New Zealand; thiết kế kết cấu gỗ theo BS EN 1995-1-1 trong điều kiện Việt Nam; đánh giá độ bền và phương pháp bảo quản gỗ; ứng dụng kết cấu gỗ tại Việt Nam và kinh nghiệm thực tiễn.

Hội thảo cũng trao đổi về tư duy thiết kế kết cấu gỗ chịu lửa của Nhật Bản, an toàn cháy và thử nghiệm khả năng chịu lửa đối với kết cấu gỗ tại Việt Nam.

Từ các nội dung trao đổi, các đại biểu đề cập yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đồng bộ tiêu chuẩn về vật liệu, sản phẩm, liên kết, thi công, nghiệm thu và thử nghiệm; tăng cường nghiên cứu thực nghiệm về đặc trưng cơ lý, khả năng chịu lực, độ bền trong điều kiện khí hậu nóng ẩm và khả năng chống mối mọt, chống ẩm.

Trong đó, an toàn cháy được xác định là vấn đề cần đặc biệt quan tâm, với yêu cầu có đầy đủ cơ sở về thiết kế chịu lửa, phương pháp thử, giải pháp bảo vệ và đánh giá khả năng làm việc của kết cấu gỗ trong điều kiện cháy.

Hội thảo cũng nhấn mạnh việc gắn nghiên cứu tiêu chuẩn với các dự án, công trình thí điểm để kiểm chứng giải pháp thiết kế, chế tạo, thi công, quản lý chất lượng và bảo trì, qua đó bổ sung dữ liệu thực tiễn phục vụ hoàn thiện tiêu chuẩn và từng bước mở rộng ứng dụng kết cấu gỗ tại Việt Nam.

Các tham luận cũng tập trung vào thiết kế kết cấu gỗ chịu lửa của Nhật Bản, an toàn cháy và thử nghiệm khả năng chịu lửa đối với kết cấu gỗ tại Việt Nam.

Thông qua Hội thảo, các đại biểu trao đổi kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn trong nước, góp phần cung cấp cơ sở khoa học, kỹ thuật cho việc hoàn thiện tiêu chuẩn, nghiên cứu công nghệ và từng bước mở rộng ứng dụng kết cấu gỗ tại Việt Nam.