Huế: Chủ động các kịch bản phòng ngừa, ứng phó thiên tai cực đoan

Nhìn thiệt hại của "lũ chồng lũ"

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, giai đoạn 2020–2025, diễn biến thời tiết tại Huế ngày càng bất thường và tàn phá nghiêm trọng. 

Đỉnh điểm cuối năm 2025, trận mưa kỷ lục, lượng mưa 24 giờ tại Bạch Mã gần chạm mốc 1.740mm. Mưa liên tục khiến "lũ chồng lũ" 3 lần liên tiếp làm 32/40 xã, phường bị chia cắt, hơn 46.489 ngôi nhà ngập sâu, gây thiệt hại ước tính vượt mốc 3.500 tỷ đồng

Theo thống kê của ngành Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, mưa lũ gây lở đất đá ở miền núi A Lưới, Nam Đông và xói lở bờ sông, bờ biển ở Thuận An… đang ở mức báo động. Cụ thể, trên địa bàn TP Huế có khoảng 1.056km bờ sông, đã ghi nhận hơn 64km sạt lở, trong đó có trên 44km sạt lở nghiêm trọng.

Các "điểm nóng" sạt lở tập trung tại sông Ô Lâu, đoạn qua phường Phong Dinh sạt lở 1, km; sông Hương và khu vực Kim Long sạt lở khoảng 3km; sạt lở hơn 1,5km bờ sông Tả Trạch, xã Nam Đông; sạt lở hai bên sông Tả Trạch tại Khe Tre ăn sâu 20-40m; khoảng 10km sông, suối tại A Lưới 4…

Sạt lở làm ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 1.000 hộ dân, làm mất trên 60ha đất sản xuất, đồng thời đe dọa đường giao thông, trạm bơm, đường điện, công trình di tích và hạ tầng ven sông.

Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế cho biết, tuyến bờ biển qua thành phố có chiều dài khoảng 128km, đến nay ghi nhận có hơn 20km bờ biển bị xói lở, trong đó trên 10km sạt lở đặc biệt nghiêm trọng. 

Sạt lở ven biển làm ảnh hưởng, đe dọa đến hơn 2.000 hộ dân, tuyến quốc lộ 49B, các tuyến đường ven biển, cơ sở du lịch, đất sản xuất, dải cồn cát và hệ sinh thái đầm phá Tam Giang - Cầu Hai.

Chuyển từ "ứng phó" sang "quản lý rủi ro" thiên tai cực đoan

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế nhìn nhận, khi ngập lụt sẽ làm mất điện, ảnh hưởng đến viễn thông, cấp nước và y tế và giao thông bị chia cắt khiến công tác cứu trợ chậm hơn. 

Các công trình bị hư hỏng có thể làm suy giảm hoạt động của nhiều ngành. Vì thế, bảo vệ tính liên tục của hệ thống trở thành một mục tiêu quan trọng.

Chính vì vậy, chiến lược trong 5 năm tới, TP Huế tập trung vào các trọng tâm mang tính chiến lược. Cụ thể, gia cố giao thông huyết mạch, đê điều, trạm bơm; trang bị nguồn điện dự phòng cho bệnh viện, trường học và các khu vực trọng yếu…

Qua đó, phát huy tối đa hiệu quả các nền tảng Hue-S, Trung tâm IOC, hệ thống quan trắc tự động và còi cảnh báo cộng đồng. Đáng chú ý, thành phố chuyển từ việc thông báo hiện tượng thời tiết sang "cảnh báo tác động" giúp người dân biết chính xác mình cần phải làm gì để tự bảo vệ.

Sau thiên tai, thay vì chỉ khắc phục tạm thời, thành phố định hướng nâng cao cao trình, gia cố bền vững để các công trình có khả năng chống chịu tốt hơn trước những đợt thiên tai tiếp theo.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, rủi ro thiên tai phụ thuộc rất lớn vào cách tổ chức không gian đô thị, bố trí dân cư và xây dựng hạ tầng. 

Trong giai đoạn mới, TP Huế quy định 100% dự án phát triển mới tại vùng thấp bắt buộc phải thực hiện đánh giá tác động thoát nước. Đánh giá này phải dựa trên tính toán cộng dồn của toàn bộ lưu vực và đặt trong kịch bản mưa lũ cực đoan nhất, đảm bảo phát triển đô thị không tạo thêm rủi ro thiên tai mới.

Chuẩn bị kỹ cho phương châm "4 tại chỗ"

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế cho hay, toàn thành phố đã quy hoạch 480 điểm sơ tán tại 40 xã, phường với sức chứa khoảng 85.752 người. Để các điểm này thực sự "nơi trú ẩn an toàn" khi thiên tai kéo dài, thành phố đang gấp rút rà soát và khắc phục các điểm thiếu hụt về nguồn nước sinh hoạt, nhà vệ sinh, bếp nấu và lối đi cho người khuyết tật.

Người dân ở vùng ven biển, khu vực ngập sâu hay miền núi bị cô lập đòi hỏi phải có phương án ứng phó khác nhau. Các điểm tránh bão phải được kiểm tra kỹ nguy cơ ngập lụt và khả năng tiếp cận; tuyến sơ tán phải có phương án thay thế khi tuyến đường chính bị chia cắt.

Qua đó, lập danh sách chi tiết từng hộ người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật, phụ nữ mang thai; phân công rõ cá nhân/lực lượng chịu trách nhiệm hỗ trợ và phương tiện di chuyển khi có lệnh sơ tán.

Kiện toàn và huấn luyện thực chiến cho 40 đội xung kích tại 40 xã, phường, đảm bảo tính chủ động cao nhất theo phương châm "bốn tại chỗ".

Mục tiêu cao nhất là bảo vệ tuyệt đối an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân, giữ vững nhịp sống và sự phát triển ổn định cho vùng đất di sản trước mọi thử thách của thiên nhiên.