Hướng dẫn xử phạt công trình xây dựng không phép, sai phép theo quy định mới

Bộ Xây dựng cho biết, vừa qua nhận được đơn phản ánh kiến nghị của công dân Nguyễn Tiến Ngọc Tú (qua cổng dịch vụ công) đề nghị hướng dẫn, giải thích Nghị định 339/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 26/8/2026.

Trong đơn, ông Tú hỏi, đối với công trình xây dựng không phép, sai phép đã hoàn thành trước ngày Nghị định 339/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành, nay phù hợp với quy hoạch xây dựng hiện hành, thì ngoài việc bị xử phạt tiền, chủ đầu tư có được phép tiếp tục áp dụng trình tự, thủ tục quy định tại Điều 84 Nghị định 16/2022/NĐ-CP (nộp số lợi bất hợp pháp, xin cấp/điều chỉnh Giấy phép xây dựng) để làm cơ sở pháp lý cho việc nghiệm thu và đăng ký công nhận quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hay không?

Thứ hai, với trường hợp không thực hiện được thì công trình xây dựng không phép hoặc sai phép đáp ứng đủ điều kiện theo Điều 84, Nghị định 16/2022/NĐ-CP nay xử lý như thế nào?

Sau khi nghiên cứu, Bộ Xây dựng có ý kiến như sau: Tại khoản 2, khoản 3, Điều 89, Nghị định số 339/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản quy định:

Đối với hành vi vi phạm hành chính đã xảy ra và kết thúc trước thời điểm Nghị định này có hiệu lực thi hành mà bị phát hiện hoặc đang xem xét, giải quyết khi Nghị định này có hiệu lực thi hành thì áp dụng Nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan có hiệu lực thi hành tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm để xử lý.

Đối với hành vi vi phạm hành chính xảy ra trước thời điểm Nghị định này có hiệu lực thi hành nhưng vẫn đang diễn ra khi Nghị định này đã có hiệu lực thi hành thì áp dụng quy định của Nghị định này để xử lý.

Với câu hỏi thứ 2, Bộ Xây dựng khẳng định, cần xác định hành vi vi phạm hành chính xảy ra tại thời điểm nào, kết thúc tại thời điểm nào để áp dụng quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính có hiệu lực tương ứng theo từng thời kỳ. 

Căn cứ vào từng thời điểm xảy ra hành vi vi phạm, hồ sơ vi phạm hành chính cụ thể của từng công trình, dự án để xem xét áp dụng xử lý theo quy định.

Bộ Xây dựng đề nghị ông Tú nghiên cứu và thực hiện theo quy định của pháp luật.