Khai mạc Không gian sáng tạo Văn hoá - Nghệ thuật “Xóm Đoài”

Thiết kế không gian từ những chất liệu quen thuộc

Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động hướng tới Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Hội Kiến trúc sư Hà Nội phối hợp tổ chức.

Ông Nguyễn Văn Hải, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Hà Nội phát biểu khai mạc (Ảnh: Thụy An).

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Hải, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho biết, "Xóm Đoài" được hình thành từ trăn trở trước những biến đổi nhanh chóng của kiến trúc làng quê trong quá trình đô thị hóa.

Xứ Đoài từ lâu được biết đến là vùng đất giàu bản sắc văn hóa, lưu giữ những giá trị đặc trưng của kiến trúc làng quê Bắc bộ như nhà gỗ, cổng, vì kèo, cửa võng, hoa văn chạm khắc và các không gian sinh hoạt cộng đồng. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh chóng đang khiến nhiều công trình kiến trúc truyền thống bị tháo dỡ, thay thế bằng những công trình mới.

"Điều đáng tiếc không chỉ là chúng ta mất đi một ngôi nhà hay một chiếc cổng cổ. Chúng ta có thể mất đi cả một phần ký ức của cộng đồng", ông Hải nhấn mạnh.

Điểm nhấn của Xóm Đoài nằm ở cách đưa những chất liệu quen thuộc vào không gian bằng tư duy thiết kế. Những chiếc đèn giấy giang được biến đổi bằng nét vẽ thủ công lấy cảm hứng từ hoa văn thổ cẩm của các vùng đất phía Tây Hà Nội. Những tấm vải được lựa chọn, may thành khăn trải bàn, không chỉ đảm nhiệm chức năng sử dụng mà trở thành một phần của tổng thể không gian.

Những cánh cửa gỗ cũ hay tấm gỗ cháy, tưởng như đã hoàn thành sứ mệnh, cũng được đặt trong một ngữ cảnh mới và trở thành những tác phẩm sáng tạo. Qua cách lựa chọn, xử lý và sắp đặt, các vật liệu cũ tiếp tục có một đời sống mới trong không gian.

Mỗi góc tại Xóm Đoài được hình thành từ cách nhìn ấy, lấy những điều gần gũi, làm mới bằng tư duy sáng tạo và đưa chúng vào một bố cục mới. Không gian vì vậy không đơn thuần là nơi trưng bày các sản phẩm mà bản thân cách tổ chức, sắp đặt vật liệu cũng trở thành một phần của thiết kế.

Những góc sáng tạo tại Đoài To The West.

Gợi mở cho thiết kế đương đại

Trong ngày hoạt động, Đoài To The West mở đầu bằng lễ hội cồng chiêng chào đón khách. Từ đó, không gian tiếp tục trở thành nơi diễn ra nhiều hoạt động trải nghiệm, dành cho cả trẻ em và công chúng quan tâm đến thiết kế, nghệ thuật, thủ công truyền thống.

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo đồ thủ công truyền thống dán giấy giang của các cụ mang những kỹ thuật, chất liệu thủ công vào một không gian tương tác. Các bạn nhỏ cũng có cơ hội trực tiếp tham gia hoạt động trải nghiệm, thay vì chỉ quan sát hay thưởng thức không gian từ bên ngoài.

Một điểm nhấn khác là hoạt động sáng tác graffiti trực tiếp tại nhà không gian sáng tạo Đoài. Việc nghệ thuật đường phố xuất hiện ngay trong không gian văn hóa tạo nên sự kết nối giữa các hình thức biểu đạt đương đại với những chất liệu và câu chuyện bản địa.

Hoạt động trải nghiệm tại Đoài To The West.

Một trong những nội dung đáng chú ý là tọa đàm về kiến trúc truyền thống ứng dụng trong không gian đời sống hiện đại. Từ những giá trị của kiến trúc truyền thống, câu chuyện đặt ra là cách nhìn nhận, kế thừa và vận dụng các yếu tố bản địa trong những không gian sống hôm nay.

Bên cạnh các hoạt động sáng tạo, khách tham quan còn có cơ hội thưởng thức ẩm thực văn hóa xứ Đoài. Qua đó, hành trình khám phá không gian không chỉ dừng ở kiến trúc hay nghệ thuật mà mở rộng đến những trải nghiệm văn hóa gắn với đời sống.

Với chuỗi hoạt động đa dạng, Đoài To The West - Xóm Đoài mang đến một không gian để công chúng trực tiếp tham gia, trải nghiệm và khám phá. Ở đó, những vật liệu cũ có thể trở thành tác phẩm mới, các giá trị truyền thống được tiếp tục kể bằng ngôn ngữ sáng tạo, còn văn hóa xứ Đoài trở thành nguồn cảm hứng cho những kết nối giữa quá khứ và hiện tại.