Khơi thông nguồn lực, bảo đảm năng lượng cho tăng trưởng hai con số

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 trưa ngày 3/10, đại diện Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công thương thông tin về kết quả, giải pháp điều hành những tháng cuối năm. Yêu cầu đặt ra là đáp ứng nguồn lực cho tăng trưởng, đồng thời giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn.

Đẩy mạnh giải ngân, phát triển thị trường vốn

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, kinh tế - xã hội 9 tháng năm 2026 tiếp tục đạt kết quả tích cực. GDP quý III ước tăng 9,95%, tính chung 9 tháng tăng 9,01%. Có 12/34 địa phương đạt mức tăng trưởng GRDP hai con số, nổi bật là Quảng Ninh, Hải Phòng, Bắc Ninh.

Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12,3%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,4%. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%; vốn thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD; thu ngân sách nhà nước ước đạt 2.187.000 tỷ đồng, bằng 86,5% dự toán.

Chính phủ kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026, yêu cầu phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ, tài khóa và các chính sách vĩ mô để kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng, bảo đảm không thiếu điện, xăng dầu.

Nhiệm vụ trọng tâm là giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công, hoàn thành các dự án trọng điểm đúng tiến độ; cắt giảm vốn tại các bộ, địa phương giải ngân chậm để chuyển sang công trình có khả năng hấp thụ vốn.

Cùng với hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục và chi phí đầu vào, Chính phủ yêu cầu thúc đẩy đầu tư tư nhân, tập trung triển khai hơn 1.000 dự án đã được tháo gỡ vướng mắc. Các tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải hoàn thành kế hoạch sản xuất, kinh doanh. Trong ba tháng cuối năm, các cơ quan thực hiện kế hoạch hành động 100 ngày, giải ngân toàn bộ vốn ngân sách dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Về chứng khoán, việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế. Bộ Tài chính dự kiến trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán tại kỳ họp tháng 10, đáp ứng yêu cầu sau nâng hạng, cập nhật tiến bộ công nghệ và cắt giảm thủ tục.

Bộ đồng thời khuyến khích doanh nghiệp quy mô lớn, quản trị tốt và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài niêm yết; phát triển trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu xanh, sản phẩm phái sinh. Thu hút, đào tạo nhà đầu tư được gắn với tăng cường giám sát, xử lý vi phạm, bảo đảm thị trường minh bạch, công bằng.

Hướng tín dụng vào các động lực tăng trưởng

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Thanh Hà cho biết, đến ngày 30/9, tổng dư nợ của hệ thống tổ chức tín dụng đạt khoảng 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm trước và tăng 16,69% so với cùng kỳ. Điều hành tín dụng được đặt trong yêu cầu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an toàn hệ thống.

Để tạo dư địa cấp vốn, Ngân hàng Nhà nước đã hướng dẫn các tổ chức tín dụng chủ động cho vay những lĩnh vực, nhu cầu quan trọng như nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất, nhà hàng, khách sạn, khu du lịch sinh thái, khu nghỉ dưỡng. Dư nợ phát sinh trong các lĩnh vực này không tính vào dư nợ tín dụng cần kiểm soát.

Cơ quan này cũng hướng dẫn ngân hàng thương mại chủ động không tính vào dư nợ tín dụng tăng thêm đối với các công trình, dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính lan tỏa, liên kết vùng và phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Từ đầu tháng 8, chương trình tín dụng hướng tới các động lực tăng trưởng và doanh nghiệp nhỏ và vừa được triển khai. Từ bốn ngân hàng thương mại nhà nước đăng ký ban đầu, đến nay có 19 ngân hàng tham gia, với quy mô khoảng 409 nghìn tỷ đồng.

Đã có 10 ngân hàng giải ngân, với 12.900 lượt khách hàng có dư nợ; tổng dư nợ khoảng 18,6 nghìn tỷ đồng. Lãi suất cho vay thấp hơn từ 1 - 3,6% so với mức cho vay thông thường của chính các ngân hàng tham gia.

Chương trình cho vay liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đã giải ngân khoảng 5.000 tỷ đồng. Lãi suất thấp hơn tối thiểu 1% so với lãi suất cho vay cùng kỳ hạn của các ngân hàng tham gia.

Trong quý IV, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và cơ chế tín dụng, tạo thuận lợi cho hoạt động cho vay, tiếp cận vốn. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu tập trung vốn vào lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng, đồng thời kiểm soát chặt những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Ngành ngân hàng tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; nông, lâm, thủy sản; hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược và nhà ở xã hội. Thủ tục, quy trình cho vay cần được đơn giản hóa, tăng ứng dụng công nghệ số. Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục được hỗ trợ đẩy mạnh tín dụng chính sách theo chỉ đạo của Chính phủ.

Thúc đẩy điện mặt trời mái nhà, tháo gỡ vướng mắc đầu tư nguồn điện

Thứ trưởng Bộ Công thương Trương Thanh Hoài cho biết, nhu cầu điện mỗi năm tăng khoảng trên dưới 10%, trong khi các dự án nguồn và lưới điện cần nhiều thời gian triển khai. Điện mặt trời mái nhà có lợi thế thi công nhanh, không phải thu hồi, giải phóng mặt bằng, giảm áp lực lên hệ thống truyền tải.

Theo thống kê của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), công suất điện mặt trời mái nhà trên cả nước hiện đạt khoảng 11.000 MWp, đóng góp đáng kể vào việc đáp ứng nhu cầu điện quốc gia.

Bộ Công thương đã trình Chính phủ ban hành Chỉ thị 10, khuyến khích tổ chức, cá nhân phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và lắp đặt pin lưu trữ. Chỉ tiêu phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng loại hình này.

Trong Quy hoạch điện VIII, Bộ đã phân bổ chỉ tiêu đến từng tỉnh, đồng thời yêu cầu UBND các tỉnh triển khai quyết liệt các giải pháp, ban hành chính sách hỗ trợ theo thẩm quyền. Một số tỉnh đã ban hành chính sách; Bộ sẽ tiếp tục đôn đốc các địa phương thực hiện.

Về bổ sung nguồn điện, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài nhìn nhận tiến độ triển khai Quy hoạch điện VIII còn tương đối chậm. Để đạt mục tiêu đến năm 2030, Bộ đang xem xét sửa đổi Luật Điện lực, đồng thời rà soát, điều chỉnh quy hoạch để thay thế, cập nhật các nguồn điện chậm tiến độ.

Nhiệm vụ trọng tâm là thúc đẩy các dự án nguồn và lưới điện trong quy hoạch. Theo phân cấp, phân quyền, các địa phương phải chịu trách nhiệm chủ quản đầu tư những dự án trên địa bàn. Bộ Công thương sẽ trình Luật Điện lực sửa đổi tại kỳ họp Quốc hội tháng 10, nhằm tháo gỡ rào cản, tạo thuận lợi thu hút nguồn lực đầu tư.

Cùng với phát triển nguồn điện, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài nhấn mạnh yêu cầu triển khai quyết liệt các giải pháp tiết kiệm điện theo Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, góp phần đáp ứng nhu cầu điện tăng khoảng 10% mỗi năm, phục vụ phát triển kinh tế.