Kiến nghị nâng chi phí kinh doanh định mức xăng E10 cao hơn xăng khoáng

Bộ Công thương cho biết, đã tổ chức hội nghị triển khai chỉ đạo của Thủ tướng về khả năng đẩy sớm lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học E10, dự kiến ngay trong tháng 4/2026, thay vì mốc tháng 6 như kế hoạch trước đó.

Tại hội nghị ngày 26/3, các doanh nghiệp đầu mối nhận định có thể triển khai kinh doanh xăng E10 trên diện rộng từ trung tuần đến cuối tháng 4, song một số đơn vị cần thêm thời gian, có thể đến tháng 5/2026 mới sẵn sàng.

Nguy cơ "tắc nghẽn cục bộ" nếu điều hành không phù hợp

Dù hạ tầng và nguồn cung cơ bản đã sẵn sàng, ông Trịnh Quang Khanh, Phó chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam lưu ý, xăng sinh học không thể xuất bán ngay như xăng khoáng do cần thời gian pha chế.

"Nếu công tác điều hành không hợp lý, đặc biệt trong giai đoạn chuyển đổi, có thể phát sinh điểm nghẽn cục bộ trong cung ứng, dù tổng thể nguồn lực toàn hệ thống vẫn đảm bảo", ông Khanh cảnh báo.

Để thúc đẩy lộ trình, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đề nghị cơ quan quản lý cần đồng hành, tháo gỡ các vướng mắc chính sách.

Trước hết, cần điều chỉnh chi phí kinh doanh định mức đối với xăng E10 ở mức cao hơn xăng khoáng, do phát sinh thêm các chi phí như pha chế, phối trộn, vận chuyển, bảo quản và đầu tư hệ thống. Nếu không tính đúng, tính đủ, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng.

Về thuế, hiện xăng khoáng đầu vào chịu thuế tiêu thụ đặc biệt 10%, trong khi xăng sinh học đầu ra là 7%. Theo Hiệp hội, mức chênh lệch 3% này gây áp lực lớn lên dòng tiền doanh nghiệp, do đó cần xem xét áp dụng thống nhất mức 7% để tạo động lực chuyển đổi.

Một trong những điểm nghẽn đáng chú ý là quy định về hàm lượng oxy trong xăng. Thực tế, xăng sản xuất trong nước thường có hàm lượng oxy rất thấp hoặc không có, trong khi xăng nhập khẩu phổ biến ở mức 1,3-1,5%.

Vì vậy, Hiệp hội đề xuất điều chỉnh quy chuẩn theo hướng linh hoạt hơn, nâng trần hàm lượng oxy lên khoảng 5-5,2% để phù hợp thực tế.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng kiến nghị sớm cho phép thuê phòng thử nghiệm được cấp phép, thay vì phải đầu tư thiết bị đo chỉ số octan với chi phí lên tới hàng chục tỷ đồng.

Về thuế bảo vệ môi trường, Hiệp hội đề xuất áp dụng thống nhất một mức đối với xăng sinh học nhằm tạo thuận lợi cho cả doanh nghiệp và người tiêu dùng trong giai đoạn chuyển đổi.

Một vấn đề khác là tâm lý thị trường. Hiện người tiêu dùng vẫn còn băn khoăn về xăng sinh học, nhất là với ô tô. Do đó, cần có thông tin chính thức về các dòng xe phù hợp với E10 để tránh hiểu lầm không cần thiết.

Bên cạnh đó, trong quá trình vận chuyển và tồn chứa, xăng E10 có thể suy giảm tỷ lệ ethanol xuống mức tương đương E8. Đây vẫn là sản phẩm đạt chất lượng, song nếu thiếu hướng dẫn cụ thể, doanh nghiệp có thể gặp rủi ro trong kiểm tra, xử lý.

Cơ quan quản lý vào cuộc ra sao?

Liên quan đến các kiến nghị, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết đã phát hành công văn lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật đối với xăng, trong đó có đề xuất nâng trần hàm lượng oxy từ 3,7% lên khoảng 5%.

Hạn cuối nhận góp ý là ngày 24/4. Sau đó, cơ quan soạn thảo dự kiến hoàn thiện dự thảo trong khoảng một tuần để trình ban hành quy chuẩn mới.

Đối với các nội dung về phòng thử nghiệm, cấp phép và chứng nhận hợp quy, Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị doanh nghiệp sớm tổng hợp, gửi kiến nghị chính thức để xem xét xử lý.

Về chính sách thuế, đại diện Bộ Tài chính cho biết, đang tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Các đề xuất liên quan đến thuế bảo vệ môi trường cần được làm rõ về mức điều chỉnh, phạm vi áp dụng cũng như đánh giá tác động đến ngân sách và thị trường trước khi xem xét quyết định.