Làm gì để đưa sổ đỏ điện tử vào sử dụng?

Hoàn thiện pháp lý và điều kiện cấp sổ

Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang nghiên cứu, đánh giá khả năng áp dụng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất dạng điện tử.

Theo ông Mai Văn Phấn, Phó cục trưởng Cục Quản lý đất đai, cơ quan này đã xây dựng dự thảo nội dung liên quan đến giấy chứng nhận điện tử. Tuy nhiên, lộ trình triển khai còn phụ thuộc vào nhiều điều kiện, trước hết là tiếp tục hoàn thiện Luật Đất đai sửa đổi, làm rõ quy định về giấy chứng nhận điện tử và giá trị pháp lý của loại giấy này.

Yêu cầu đặt ra là bảo đảm giấy chứng nhận dạng điện tử và dạng giấy có giá trị pháp lý thống nhất, tạo cơ sở để bản điện tử được công nhận, sử dụng trong thực hiện thủ tục và giao dịch đất đai.

Song song với hoàn thiện thể chế, cơ quan quản lý đang tái cấu trúc quy trình, thủ tục hành chính theo hướng điện tử toàn trình. Các địa phương được hướng dẫn lựa chọn những thủ tục có tính khả thi để thực hiện trên môi trường điện tử, hướng tới trả kết quả bằng giấy chứng nhận điện tử thay cho bản giấy.

Một điều kiện quan trọng khác là hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. Ông Phấn cho biết, Cục Quản lý đất đai tiếp tục hướng dẫn, chỉ đạo và đôn đốc các địa phương sớm hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Đây là nền tảng để giải quyết thủ tục hành chính, trong đó có việc cấp giấy chứng nhận cho người sử dụng đất.

Tháo gỡ ba khoảng trống để sử dụng thống nhất

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết, Luật Đất đai năm 2024 và Nghị định số 101/2024/NĐ-CP đã bước đầu ghi nhận giá trị pháp lý của giấy chứng nhận điện tử (GCNĐT) tương đương bản giấy. Cùng với đó, Luật Giao dịch điện tử năm 2023, Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 tạo tiền đề cho việc xác nhận bản gốc dữ liệu, ký số và bảo đảm an ninh mạng.

Tuy nhiên, để triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc, báo cáo nhận diện 3 khoảng trống pháp lý lớn. Thứ nhất là pháp luật đất đai hiện hành chưa có khái niệm chính thức ở cấp luật về giấy chứng nhận điện tử như một hình thức thể hiện độc lập, có giá trị pháp lý bản gốc ngang với bản giấy truyền thống trong toàn bộ hệ thống pháp luật.

Tiếp đến, chưa có khung chính sách bắt buộc liên thông giá trị pháp lý giữa các ngành. Mặc dù pháp luật đất đai công nhận GCNĐT, nhưng chưa có cơ chế buộc các cơ quan, tổ chức như thuế, ngân hàng, công chứng, tòa án, thi hành án phải tiếp nhận, công nhận và sử dụng GCNĐT trong giao dịch dân sự, đăng ký thế chấp, cấp tín dụng hoặc tố tụng. Vì vậy, các giao dịch vẫn có thể phải sử dụng bản giấy.

Cuối cùng là chưa có hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, nghiệp vụ đồng bộ ở cấp bộ về cấu trúc dữ liệu, mã định danh duy nhất, dấu thời gian, quy trình phát hành, cấp đổi, cấp lại, cập nhật biến động, hủy bỏ và lưu trữ điện tử lâu dài đối với GCNĐT.