Liên tiếp các ca uốn ván co cứng hàm, cơ toàn thân nhập viện

Hệ lụy từ vết thương nhỏ

ThS.BS Phạm Thanh Bằng. Bệnh viện Bệnh nhiệt đới cho biết, gần đây bệnh viện tiếp nhận nhiều bệnh nhân uốn ván, nhập viện trong tình trạng nặng. 

Điển hình là bệnh nhân L.H.K, 19 tuổi, trú tại Nghệ An, nhập viện trong tình trạng cứng hàm và co cứng cơ toàn thân. Trước đó, người bệnh bị ngã khi đi bộ, chống tay xuống đường gây xây xát lòng bàn tay phải, dị vật đất đá găm vào vết thương. Sau tai nạn, bệnh nhân chỉ tự rửa vết thương tại nhà và sinh hoạt bình thường. Khoảng 5 ngày trước nhập viện, người bệnh bắt đầu xuất hiện co cứng cơ hàm, há miệng hạn chế, sau đó lan sang co cứng cơ tay chân và cơ bụng nên đến cơ sở y tế địa phương. Tại đây, bệnh nhân được rửa và cắt lọc lại vết thương, tiêm phòng uốn ván và chuyển ngay đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Theo BS Bằng, chẩn đoán uốn ván chủ yếu dựa vào lâm sàng với các dấu hiệu đặc trưng như cứng hàm, co cứng cơ lan tỏa và tăng phản xạ cơ, do độc tố tetanospasmin của vi khuẩn Clostridium tetani gây rối loạn dẫn truyền thần kinh. Sau khoảng một tháng điều trị, độc tố được đào thải dần, bệnh nhân hồi phục tốt, tự thở, ăn uống được và tình trạng co cứng cơ giảm rõ rệt.

Tương tự là bệnh nhân nữ 76 tuổi ở Hải Phòng, nhập viện trong tình trạng co cứng cơ toàn thân nhưng không xác định rõ vết thương ban đầu. Bệnh khởi phát với biểu hiện giống đột quỵ nên ban đầu được điều trị theo hướng bệnh lý thần kinh. Khi xuất hiện cứng hàm, co cứng lan tỏa và suy hô hấp tiến triển, bệnh nhân được mở khí quản cấp cứu trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Theo BS Bằng, ở người cao tuổi, đáp ứng với thuốc an thần và quá trình đào thải độc tố thường chậm hơn do thay đổi sinh lý và tích lũy thuốc trong mô mỡ, vì vậy thời gian hồi phục kéo dài hơn so với người trẻ dù phác đồ điều trị tương tự. Sau thời gian điều trị tích cực, bệnh nhân đã qua giai đoạn nguy hiểm, tự thở được nhưng mức độ tỉnh táo và vận động hồi phục chậm.

Phòng bệnh bằng vaccine uốn ván

Từ các trường hợp trên, ThS.BS Phạm Thanh Bằng nhấn mạnh uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn tồn tại trong đất, bụi bẩn và phân động vật, xâm nhập qua các vết thương hở. 

Thời gian ủ bệnh kéo dài từ vài ngày đến vài tuần nên dễ bị bỏ sót, đặc biệt khi vết thương nhỏ hoặc đã lành bên ngoài. Khi xuất hiện các dấu hiệu như cứng hàm, khó há miệng, co cứng cơ sau chấn thương, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được điều trị sớm.

Bệnh uốn ván được coi là vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt là đối với trẻ sơ sinh với tỷ lệ tử vong lên đến 95%. Nguy cơ tử vong tăng lên do suy hô hấp, rối loạn thần kinh thực vật và ngừng tim.

BS Bằng cũng khuyến cáo tiêm phòng uốn ván đầy đủ và tiêm nhắc lại định kỳ là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất, bởi kháng thể kháng uốn ván không tồn tại lâu dài trong cơ thể. Đặc biệt, những người thường xuyên lao động chân tay, dễ bị xây xát hoặc chấn thương cần chủ động tiêm dự phòng trước, không chờ đến khi xảy ra tai nạn mới xử trí.