Mỗi năm hơn 30 nghìn ca tử vong do thương tích

Theo kế hoạch dự phòng thương tích tại cộng đồng của ngành y tế giai đoạn 2026-2030 do PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế ký ban hành, thương tích hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, tàn tật và gánh nặng bệnh tật trên toàn cầu. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính mỗi năm có khoảng 5,8 triệu người tử vong do thương tích.

Tại Việt Nam, trung bình mỗi năm có hơn 30.000 trường hợp tử vong và gần 1 triệu trường hợp phải nhập viện vì thương tích. Trong đó, tai nạn giao thông, đuối nước, ngã, bỏng và tai nạn lao động là những nguyên nhân phổ biến nhất. Không chỉ gây tổn thất về sức khỏe và tính mạng, thương tích còn kéo theo nhiều hệ lụy về kinh tế - xã hội và làm gia tăng áp lực đối với hệ thống y tế.

Theo kế hoạch, Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố sẽ xây dựng và triển khai các hoạt động truyền thông về dự phòng và sơ cứu, cấp cứu thương tích tại cộng đồng. Ít nhất 80% xã, phường, đặc khu lồng ghép nội dung dự phòng thương tích vào các hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe và triển khai tuyên truyền thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở hoặc các hình thức phù hợp khác.

Ít nhất 80% xã, phường, đặc khu triển khai hoạt động giám sát theo quy định, sử dụng kết quả giám sát để xây dựng kế hoạch can thiệp và triển khai các biện pháp giảm thiểu yếu tố nguy cơ gây thương tích tại địa phương; 

100% tỉnh, thành phố sẽ bố trí đội ngũ giảng viên là nhân viên y tế đã được đào tạo về sơ cứu, cấp cứu để tham gia huấn luyện tại cộng đồng. Toàn bộ xã, phường, đặc khu sẽ tổ chức tập huấn kỹ năng sơ cứu, cấp cứu thương tích cho nhân viên y tế cấp xã, nhân viên y tế trường học, y tế thôn bản, cộng tác viên, tình nguyện viên và đại diện các đơn vị quản lý khu vực công cộng có nguy cơ cao như chợ, trung tâm thương mại, khu vui chơi, bến xe, bến tàu...

Để thực hiện các mục tiêu trên, Bộ Y tế đề ra bốn nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là tăng cường truyền thông, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng về dự phòng thương tích cho người dân thông qua việc xây dựng các sản phẩm truyền thông phù hợp với từng vùng miền, dân tộc; tổ chức tập huấn kỹ năng truyền thông cho cán bộ y tế và duy trì các hoạt động truyền thông thường xuyên tại cộng đồng.

Song song với đó, ngành y tế sẽ nâng cao năng lực giám sát và can thiệp thông qua việc xây dựng hướng dẫn giám sát, tổ chức tập huấn cho các đơn vị y tế, triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong giám sát và huy động sự tham gia của các cấp, ngành, đoàn thể trong giảm thiểu các nguy cơ gây thương tích.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là nâng cao năng lực sơ cứu, cấp cứu ban đầu bằng việc kiện toàn đội ngũ giảng viên nòng cốt; đào tạo cán bộ y tế, cộng tác viên, tình nguyện viên và hướng dẫn người dân chủ động trang bị, sử dụng phương tiện sơ cứu tại gia đình cũng như tại các khu vực công cộng.

Bộ Y tế cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường sự chỉ đạo của chính quyền các cấp, đẩy mạnh phối hợp liên ngành, huy động nguồn lực trong nước và quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm với WHO và các quốc gia trong khu vực nhằm nâng cao hiệu quả công tác dự phòng thương tích tại cộng đồng.