Mũ 20.000 - 30.000 đồng và dòng cảnh báo bị bỏ qua

20.000 đồng cho một chiếc mũ và sự chủ quan của người dùng

Những chiếc mũ có kiểu dáng giống mũ bảo hiểm nửa đầu, giá chỉ 20.000 - 30.000 đồng, đang được bán tại một số cửa hàng ở Hà Nội và được không ít học sinh, sinh viên lựa chọn. Đáng chú ý, trên chính sản phẩm lại in rõ cảnh báo: "Không sử dụng cho người đi mô tô, xe máy".

Ghi nhận của PV Báo Xây dựng tại một số cửa hàng ở phường Đại Mỗ (TP Hà Nội), những chiếc mũ kiểu dáng lưỡi trai được bày bán với giá chỉ khoảng 25.000 đồng.

Các sản phẩm có vỏ nhựa, quai cài, hình thức khá giống mũ bảo hiểm che nửa đầu thường thấy. Tuy nhiên, thông tin trên tem sản phẩm cho thấy đây là loại mũ dành cho người chơi thể thao, trượt patin, xe đạp.

Đáng chú ý, ngay bên dưới thông tin sản phẩm còn có dòng cảnh báo in rõ: "Chú ý: Không sử dụng cho người đi mô tô, xe máy".

Theo chị Lan, người bán hàng, khách mua loại mũ này chủ yếu là học sinh, sinh viên - nhóm khách hàng quan tâm nhiều đến giá bán và kiểu dáng. Trong khi đó, những chiếc mũ bảo hiểm đạt chuẩn thường có giá khoảng 250.000 - 400.000 đồng.

Tại bãi xe một số trường học trên địa bàn phường Thanh Xuân (TP Hà Nội), PV cũng ghi nhận những chiếc mũ tương tự xuất hiện trên xe máy của học sinh, sinh viên. Một số em cho biết mua với giá chỉ khoảng 20.000 - 30.000 đồng.

Vũ Hoàng Phúc, học sinh Trường THPT Việt Nam - An-giê-ri, cho biết chiếc mũ em đang sử dụng được mua với giá 20.000 đồng. Phúc đội mũ khi đi xe máy cả quãng đường gần và xa nhưng chưa từng tìm hiểu về nguồn gốc, cấu tạo hay công dụng của sản phẩm.

Thậm chí, nam sinh không biết trên chiếc mũ mình đội hằng ngày có dòng chữ "không sử dụng cho người đi mô tô, xe máy".

Tương tự, Nguyễn Thùy Linh, một sinh viên tại Hà Nội, cũng từng lựa chọn loại mũ này vì nhẹ, tiện, kiểu dáng phù hợp và giá thấp. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, nhận thấy phần vỏ khá mỏng, Linh bắt đầu lo ngại về khả năng bảo vệ.

Nữ sinh chuyển sang chiếc mũ chắc chắn hơn khi đi xa hoặc về quê, nhưng vẫn sử dụng mũ giá rẻ cho những quãng đường ngắn.

Thực tế này cho thấy, dù thông tin cảnh báo được in ngay trên sản phẩm, giá rẻ, kiểu dáng gọn nhẹ và sự tiện dụng vẫn có thể khiến người dùng bỏ qua công dụng thực tế của chiếc mũ.

Dễ dàng bắt gặp những chiếc mũ giá rẻ, không dùng cho người đi mô tô, xe máy được treo trên những chiếc xe máy tại các bãi xe ở trường học trên địa bàn TP Hà Nội.

Từ "phải đội mũ bảo hiểm" đến "đội đúng mũ bảo hiểm"

Theo các chuyên gia, việc sử dụng loại mũ không dành cho người đi mô tô, xe máy tiềm ẩn nguy cơ người tham gia giao thông không được bảo vệ phù hợp khi xảy ra va chạm.

Chuyên gia giao thông, TS Phan Lê Bình, Trưởng đại diện Văn phòng Công ty tư vấn OCG (Nhật Bản), cho biết phương tiện hai bánh có tính thăng bằng thấp. Khi xảy ra va chạm, kể cả va chạm nhẹ, người đi mô tô, xe máy dễ bị ngã và vùng đầu có khả năng bị va đập cao.

"Lúc đó rủi ro chấn thương sọ não dẫn đến thương tích nặng hoặc tử vong hoàn toàn có thể xảy ra. Vì vậy, người tham gia giao thông cần sử dụng mũ bảo hiểm đạt chuẩn, có đủ độ cứng và tính năng an toàn phù hợp khi đi mô tô, xe máy", TS Phan Lê Bình nói.

Theo chuyên gia, việc lựa chọn mũ theo tiêu chí đi xa hay gần cũng không phản ánh đúng mức độ rủi ro, bởi tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

"Khả năng bảo vệ vùng đầu phụ thuộc vào tính năng của chiếc mũ tại thời điểm xảy ra va chạm", ông nhấn mạnh.

TS Phan Lê Bình cho rằng, nhận thức chưa đầy đủ về rủi ro khi điều khiển mô tô, xe máy cùng mong muốn giảm chi phí có thể là những yếu tố tác động đến quyết định mua mũ của một bộ phận người sử dụng.

Nêu thực trạng trên thị trường có một số sản phẩm hình thức tương tự mũ bảo hiểm nhưng được sản xuất cho những mục đích khác, TS Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia, cho rằng việc phân định công dụng trên sản phẩm không đồng nghĩa khi đến tay người tiêu dùng, sản phẩm sẽ được sử dụng đúng như khuyến cáo.

Theo ông, dòng cảnh báo "không sử dụng cho người đi mô tô, xe máy" là căn cứ trực tiếp để người tiêu dùng nhận biết loại mũ có phù hợp với phương tiện mình sử dụng hay không.

Với những sản phẩm đã ghi rõ không dành cho mô tô, xe máy, người mua cần lưu ý thông tin này thay vì chỉ lựa chọn dựa trên hình thức hoặc giá bán.

Theo các chuyên gia, công tác tuyên truyền thời gian tới cần tập trung nâng cao nhận thức để người mua hiểu rõ, hiểu đúng và lựa chọn mũ bảo hiểm đạt chuẩn.

Cũng theo TS Khương Kim Tạo, cơ quan chức năng khó có thể kiểm tra chất lượng từng chiếc mũ khi người dân đã sử dụng và lưu thông trên đường. Bên cạnh hoạt động quản lý hàng hóa trên thị trường, việc hướng dẫn người tiêu dùng nhận biết và lựa chọn đúng loại mũ có ý nghĩa quan trọng.

Theo quy định hiện hành, mũ bảo hiểm đạt chuẩn phải đáp ứng yêu cầu tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 2:2021/BKHCN về mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy. Sản phẩm khi bán ra thị trường phải được doanh nghiệp công bố hợp quy, có dấu hợp quy và nhãn hàng hóa trên mũ.

Do đó, theo ông Tạo, công tác tuyên truyền cần đi sâu vào cách lựa chọn sản phẩm đạt chuẩn, thay vì chỉ dừng ở việc nhắc người dân phải đội mũ bảo hiểm.

"Điều này càng cần thiết với những sản phẩm có hình thức gần giống mũ bảo hiểm thông thường", ông Tạo nhấn mạnh.