Ngân hàng Thế giới dự báo giá cả hàng hóa toàn cầu tăng 23%

Trong báo cáo Triển vọng Thị trường Hàng hóa mới nhất, Ngân hàng Thế giới (World Bank) dự báo giá dầu, khí đốt tự nhiên, thực phẩm và kim loại đều tăng mạnh trong năm nay khi các cú sốc toàn cầu gia tăng. Tình hình có thể xấu đi nếu xung đột ở Trung Đông leo thang và thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga tiếp tục gia tăng.

Giá cả hàng hóa dự kiến sẽ giảm 7% vào năm tới, nhưng các cú sốc tiếp tục - bao gồm dự báo về ảnh hưởng thời tiết El Nino tồi tệ nhất kể từ năm 1950 - có thể khiến giá thực phẩm ở mức cao, làm dấy lên nguy cơ lạm phát cao hơn và chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.

Nền kinh tế toàn cầu hiện dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc nguồn cung trong tương lai. Ngân hàng Thế giới đánh giá trữ lượng dầu mỏ toàn cầu đã cạn kiệt trong suốt cuộc chiến ở Trung Đông và nguồn cung dầu toàn cầu dự kiến sẽ giảm 5,2% trong năm 2026, mức giảm lớn nhất bốn thập kỷ qua, ngoại trừ cuộc suy thoái toàn cầu năm 2020.

"Thị trường hàng hóa đang bị ảnh hưởng bởi nhiều cú sốc lớn cùng lúc. Chi phí năng lượng cao hơn và gián đoạn thương mại đang đẩy giá cả các mặt hàng lên cao trên diện rộng, đe dọa làm trầm trọng thêm lạm phát, tình trạng mất an ninh lương thực và tăng trưởng kinh tế", Phó kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới, Ayhan Kose chia sẻ.

Ngân hàng Thế giới đã công bố báo cáo vào hôm qua, 2 ngày trước khi các bộ trưởng ngoại giao của 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới gặp nhau tại Atlanta, Georgia (Mỹ) cho cuộc họp tập trung vào xung đột ở Trung Đông và Ukraine.

Ông Kose cho biết, Ngân hàng Thế giới đang hướng tới bảo vệ những người nghèo nhất thế giới và hỗ trợ các quốc gia thu nhập thấp vốn đã phải vật lộn với gánh nặng nợ nần. Báo cáo thể hiện ngân hàng đã cung cấp 8,7 tỷ đô la Mỹ dưới dạng các khoản vay lãi suất thấp và các khoản viện trợ khác cho 25 quốc gia bị ảnh hưởng tiêu cực bởi cuộc chiến ở Trung Đông. Trong số đó có 10 quốc gia đã điều chỉnh lại các chương trình hiện có để trang trải các chi phí liên quan đến khủng hoảng và 19 quốc gia đã khai thác các nguồn lực mới, một số quốc gia sử dụng cả hai.

Báo cáo Triển vọng Thị trường Hàng hóa - được công bố hai lần mỗi năm, cho biết giá năng lượng toàn cầu đã tăng 32% trong năm 2026, đạt mức cao nhất kể từ năm 2022.

Với sản lượng dầu giảm, giá dầu Brent dự kiến sẽ vẫn ở mức cao trong thời gian ngắn hạn, trung bình ở mức 92 đô la Mỹ/thùng trong năm nay. Giá sẽ còn cao hơn nữa nếu nhu cầu dầu không giảm (khoảng 2,5%) trong năm nay, mức giảm lớn thứ ba sau cú sốc COVID năm 2020 và cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1980. Báo cáo cho rằng giá cả hàng hóa thực phẩm dự kiến sẽ tăng hơn 10% do gián đoạn vận chuyển ngũ cốc gây ra bởi xung đột giữa Nga và Ukraine ở Biển Đen và tăng thêm hơn 7% vào năm 2027, với mức tăng lũy kế gần 18%.

Một kịch bản bất lợi kết hợp hiện tượng El Nino kỷ lục, thêm gián đoạn vận chuyển ngũ cốc ở Biển Đen, leo thang xung đột ở Trung Đông và thiệt hại liên tục đối với cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga có thể đẩy giá thực phẩm lên cao hơn 12% so với dự kiến, báo cáo cho biết. Điều đó có thể gây ra một cuộc khủng hoảng lương thực như đã xảy ra vào đầu những năm 2010, khi hơn 40 triệu người bị đẩy vào cảnh nghèo cùng cực. Giá phân bón dự kiến tăng 14% do giá urê tăng vọt và sẽ trở lại mức của năm 2025 vào năm 2027.

Giá kim loại được dự báo tăng 25% và đạt mức cao kỷ lục mới, với nhôm, đồng và thiếc đều lập kỷ lục mới do sự gián đoạn nguồn cung và nhu cầu mạnh mẽ từ các khoản đầu tư vào năng lượng tái tạo, xe điện và trung tâm dữ liệu.

Giá kim loại quý cũng sẽ tăng 40%, trong bối cảnh nhu cầu cao đối với các tài sản trú ẩn an toàn do sự bất ổn về địa chính trị và chính sách.