Nhu cầu điện cho trung tâm dữ liệu và xe điện tăng nhanh

Xe điện chiếm 0,26% nhu cầu điện cả nước

Thông tin được Bộ Công thương đưa ra trong báo cáo tính toán điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện VIII điều chỉnh).

Theo báo cáo, đến cuối năm 2025, Việt Nam ước có hơn 77 triệu xe máy và khoảng 6,8 triệu ô tô đang lưu hành. Số phương tiện đăng ký mới tăng mạnh, với 624.300 ô tô, tăng 27% và hơn 3,23 triệu xe máy, tăng 34,9% so với năm 2024.

Trong đó, ô tô điện đạt 110.898 xe, chiếm 17,8% số ô tô đăng ký mới; xe máy điện đạt 507.274 xe, chiếm 15,7%. Riêng xe tải điện chỉ có 77 xe, cho thấy quá trình điện hóa vận tải hàng hóa vẫn ở giai đoạn đầu.

Trên cơ sở số lượng phương tiện, quãng đường di chuyển và mức tiêu hao điện năng, Bộ Công thương ước tính nhu cầu điện cho giao thông vận tải năm 2025 đạt khoảng 754,9 triệu kWh, tương đương 0,26% sản lượng điện thương phẩm cả nước (287,9 tỷ kWh), chưa bao gồm một số tuyến đường sắt đô thị.

Đáng chú ý, dù số lượng ít hơn nhiều so với xe máy điện, ô tô điện chiếm khoảng 80% nhu cầu điện của lĩnh vực giao thông do mức tiêu thụ điện bình quân trên mỗi phương tiện cao hơn.

Theo thống kê của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), điện năng tiêu thụ tại các trụ, trạm sạc năm 2025 đạt khoảng 612,6 triệu kWh, chủ yếu phục vụ ô tô điện. Trong khi đó, phần lớn xe máy điện được sạc qua hệ thống điện dân dụng nên số liệu tại các trạm sạc chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu điện của toàn bộ phương tiện điện.

Bộ Công thương nhận định, dù tỷ trọng tiêu thụ điện còn nhỏ, tốc độ gia tăng phương tiện điện cho thấy nhu cầu này có thể tiếp tục tăng nhanh. Đặc biệt, việc tập trung các trạm sạc công suất lớn tại một số khu vực có thể gây áp lực lên lưới điện cục bộ.

Do đó, công tác dự báo phụ tải cần tính đến vị trí, công suất và thời điểm sạc để có phương án đầu tư, vận hành lưới điện phù hợp.

Công suất trung tâm dữ liệu dự kiến tăng hơn 20 lần

Bên cạnh giao thông điện, nhu cầu điện phục vụ trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được Bộ Công thương đưa vào tính toán trong điều chỉnh Quy hoạch điện VIII.

Hiện tổng công suất các trung tâm dữ liệu và AI đạt khoảng 193,1 MW, tập trung chủ yếu tại Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng.

Trong đó, Đông Nam Bộ đạt 106,5MW, chiếm 55,2%; Đồng bằng sông Hồng đạt 85,47MW, chiếm 44,3%. Các khu vực còn lại có quy mô không đáng kể.

Theo thống kê của Bộ Khoa học và Công nghệ, đến năm 2030, tổng công suất các trung tâm dữ liệu và AI dự kiến đạt 3.982MW, gấp khoảng 20,6 lần hiện nay, tương đương tăng thêm gần 3.789MW.

Đông Nam Bộ tiếp tục dẫn đầu với 2.282MW, chiếm 57,3% tổng công suất. Đồng bằng sông Cửu Long vươn lên vị trí thứ hai với 1.002MW, chiếm 25,2%; tiếp đến là Đồng bằng sông Hồng với 529MW, chiếm 13,3%.

Bộ Công thương đánh giá, ba khu vực này chiếm khoảng 95,8% tổng công suất dự kiến, cho thấy nhu cầu điện phục vụ trung tâm dữ liệu và AI sẽ tập trung tại một số vùng, đặt ra yêu cầu đáp ứng phụ tải và phát triển hạ tầng lưới điện.

Theo Bộ Công thương, giai đoạn 2016-2025, cơ cấu tiêu thụ điện cả nước không có nhiều biến động. Công nghiệp và xây dựng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, trên 50%; tiếp đến là quản lý và tiêu dùng dân cư, chiếm khoảng 33-35%. Các lĩnh vực còn lại chiếm tỷ trọng nhỏ, khoảng 3-5%.

Trong bối cảnh đó, sự phát triển nhanh của xe điện, trung tâm dữ liệu và AI đang hình thành những nhu cầu phụ tải mới, cần được tính toán trong quy hoạch và đầu tư hệ thống điện thời gian tới.