Phú Thọ: Công ty TNHH MTV Thủy lợi Liễn Sơn đảm bảo tưới tiêu phát triển kinh tế bền vững

Năm 2025 khép lại với nhiều khó khăn, song Công ty TNHH MTV Thủy lợi Liễn Sơn đã đạt được những kết quả tích cực khi hoàn thành gần 93% kế hoạch đề ra. Hệ thống thủy lợi do đơn vị quản lý tiếp tục phát huy hiệu quả, phục vụ hơn 70.000ha đất nông nghiệp, thủy sản và tiêu thoát nước cho phần lớn diện tích trong tỉnh.

Hiện, toàn hệ thống gồm 87 trạm bơm với 167 máy bơm, gần 90km kênh chính, hàng trăm km kênh nhánh cùng 7 hồ chứa. Các trạm bơm lớn như Bạch Hạc, Đại Định, Liễu Trì được vận hành tối đa công suất, kết hợp với hàng chục điểm bơm dã chiến được lắp đặt linh hoạt tại các khu vực khó khăn về nguồn nước.

Trong mùa mưa, công tác tiêu nước đệm và điều tiết cống được triển khai hiệu quả, góp phần hạn chế ngập úng. Dù vẫn xảy ra ngập cục bộ tại một số vùng trũng, toàn bộ diện tích sản xuất cơ bản được bảo vệ, không để xảy ra tình trạng thiệt hại nghiêm trọng.

Bước sang năm 2026, tình hình được dự báo chưa có nhiều cải thiện. Vụ Đông Xuân có nguy cơ đối mặt với tình trạng thiếu nước nghiêm trọng khi lượng mưa trong các tháng đầu năm ở mức thấp, trong khi mực nước các sông lớn như sông Hồng, sông Lô có thể tiếp tục xuống mức thấp lịch sử.

Đáng chú ý, kế hoạch lấy nước năm nay chỉ còn 2 đợt trong tổng số 12 ngày, giảm so với thông lệ, khiến áp lực điều hành và cấp nước gia tăng đáng kể. Các trạm bơm tiếp tục phụ thuộc lớn vào lịch xả nước từ các hồ thủy điện và diễn biến thủy triều.

Trước những thách thức đó, Công ty đặt mục tiêu phục vụ 85.725ha trong năm 2026. Trong đó, hơn 55.000ha dành cho sản xuất nông nghiệp, trên 3.200ha nuôi trồng thủy sản và hơn 27.000ha tiêu thoát nước.

Riêng vụ Đông Xuân cần khoảng 182 triệu m³ nước - một con số lớn trong điều kiện nguồn nước hạn chế. Để đảm bảo đáp ứng nhu cầu, đơn vị đã xây dựng phương án cụ thể, tập trung vào việc vận hành tối đa các trạm bơm hút sâu, bố trí tới 464 vị trí bơm dã chiến khi cần thiết, đồng thời tăng cường nạo vét, tích trữ và điều tiết nguồn nước hợp lý từ đầu mối Liễn Sơn.

Kinh phí dự kiến cho công tác chống hạn riêng vụ Đông Xuân khoảng 5,864 tỷ đồng. Bên cạnh đó, trong mùa mưa, các trạm bơm tiêu lớn sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ lực nhằm hạn chế ngập úng, bảo vệ sản xuất và đời sống người dân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành thủy lợi địa phương vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn mang tính lâu dài. Mực nước các triền sông ngày càng hạ thấp, khiến hoạt động của các trạm bơm phụ thuộc nhiều vào việc xả nước từ các hồ thủy điện. Một số công trình đã xuống cấp, hiệu suất giảm trong khi nguồn lực đầu tư còn hạn chế.

Tình trạng lấn chiếm hành lang công trình thủy lợi, xả rác xuống kênh mương vẫn diễn ra, gây cản trở dòng chảy và làm gia tăng chi phí vận hành. Việc phân cấp quản lý thủy lợi nội đồng cũng còn tồn tại những vướng mắc về cơ chế và kinh phí.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động trong bối cảnh biến đổi khí hậu, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Liễn Sơn kiến nghị cần có sự phối hợp chặt chẽ trong điều tiết nguồn nước từ các hồ thủy điện, đồng thời tăng cường đầu tư nâng cấp các trạm bơm trọng điểm và đảm bảo nguồn điện vận hành ổn định.

Về lâu dài, việc hiện đại hóa hạ tầng thủy lợi, chủ động nguồn nước và nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ công trình được xác định là những giải pháp then chốt. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để đảm bảo an ninh nguồn nước, phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững trong những năm tới.