Phú Thọ siết tiến độ, thúc giải ngân vốn đầu tư công các dự án giao thông

Giải ngân đạt 21,2% kế hoạch

Theo báo cáo từ Sở Tài chính Phú Thọ, tổng kế hoạch vốn ngân sách Trung ương năm 2026 và nguồn vốn năm 2025 được phép kéo dài sang năm 2026 dành cho 28 dự án giao thông trên địa bàn tỉnh đạt 3.457,82 tỷ đồng. Tuy nhiên, lũy kế đến ngày 30/9/2026, giá trị giải ngân mới đạt 731,7 tỷ đồng (tương đương 21,2% kế hoạch), số vốn còn phải giải ngân năm 2026 là 2.726,1 tỷ đồng.

Áp lực càng đè nặng trong bối cảnh nguồn vốn năm 2025 chuyển sang chỉ có thời hạn giải ngân nghiêm ngặt đến hết ngày 31/12/2026. Thực tế triển khai tại nhiều công trường cho thấy, tiến độ đang bị kìm hãm bởi các vướng mắc kéo dài về giải phóng mặt bằng, thủ tục bãi đổ thải và sự biến động phức tạp của giá vật liệu xây dựng.

Đơn cử, tại dự án cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu (đoạn Km19+000 - Km53+000), dù công tác bồi thường cơ bản hoàn thành, mặt bằng đã được bàn giao nhưng phần diện tích tại xã Tân Mai và Vân Hồ vẫn còn vướng mắc. Riêng đoạn Km50+900 - Km53+000 qua xã Vân Hồ (tỉnh Sơn La), Ban Quản lý dự án khu vực Hòa Bình đang phối hợp với chính quyền địa phương hoàn thiện hồ sơ bãi đổ vật liệu dư thừa và đường công vụ.

Trên công trường, giá trị thi công đạt khoảng 28% hợp đồng và đã giải ngân 89,1% kế hoạch vốn năm 2026, nhưng bài toán thiếu bãi chứa khối lượng đất đá dôi dư cùng chi phí nhiên liệu tăng cao vẫn đang là thách thức lớn đối với nhà thầu.

Trong khi đó, tại Vĩnh Phúc, dự án Hạ tầng giao thông kết nối Vùng Thủ đô (Vành đai 5) mới bàn giao được 15,92/26,7km mặt bằng (đạt gần 60%). Trên phần diện tích được bàn giao, các nhà thầu đang triển khai nền đường, cống thoát nước và các hạng mục cầu.

Riêng phạm vi thi công của nhà thầu chính, khối lượng đào, đắp nền đạt khoảng 5km/8,4km; trong đó, 2,2km đã hoàn thành lớp móng cấp phối đá dăm và bê tông nhựa. Nhà thầu hoàn thành 13/24 cống thoát nước ngang. Giá trị thực hiện đạt khoảng 193 tỷ đồng trên tổng giá trị hợp đồng hơn 616 tỷ đồng.

Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng chưa hoàn tất cùng với giá vật liệu xây dựng tăng so với thời điểm ký hợp đồng cuối năm 2021 đang ảnh hưởng đến tiến độ tổng thể, kể cả tại một số vị trí đã có mặt bằng.

Một số dự án đường liên xã trọng điểm tại khu vực Vĩnh Phúc cũng gặp trở ngại về giải phóng mặt bằng. Dự án đường liên xã Cao Đại - Tân Phú - Thổ Tang - Lũng Hòa có tổng mức đầu tư 150 tỷ đồng, chiều dài 3,18km. Theo Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc, hiện nay tiến độ thi công và giải ngân vẫn chậm so với kế hoạch. Đến ngày 2/10/2026, xã Vĩnh Thành mới cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, bàn giao cho chủ đầu tư; các nhà thầu tiếp tục phối hợp xử lý vướng mắc tại đoạn cuối tuyến.

Tại dự án đường liên xã Thượng Trưng - Tuân Chính, đoạn đi ngã ba cổng làng Tam Phúc, giải phóng mặt bằng đạt 99,9%, song phương án bồi thường đối với 8 hộ dân còn vướng mắc. Việc thi công qua khu vực ao, hồ gặp khó khăn do địa hình, thời tiết; hạng mục cầu mở rộng số 2 chưa thể triển khai do chưa hoàn tất thủ tục cấp phép thi công.

Trong khi đó, tại dự án đường Thổ Tang - Vĩnh Sơn - Thượng Trưng, các nhà thầu đang tập trung nhân lực, máy móc thi công trên khoảng 1,74km mặt bằng đã bàn giao, trong tổng chiều dài tuyến 2,735km.

Trước thực tế này, Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc đã đề xuất điều chỉnh giảm 71,558 tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026 và bố trí bổ sung vào năm 2027 để quyết toán khối lượng hoàn thành.

Đồng bộ các giải pháp tháo gỡ vướng mắc, tăng tốc về đích

Nhằm vực tiến độ và khơi thông dòng vốn đầu tư công, lãnh đạo tỉnh Phú Thọ đã trực tiếp kiểm tra hiện trường, tổ chức các hội nghị chuyên đề và đưa ra những chỉ đạo quyết liệt.

Tại buổi kiểm tra thực tế ngày 8/10 và hội nghị nghe báo cáo tình hình giải ngân vốn các dự án giao thông sử dụng vốn Trung ương ngày 7/10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Quách Tất Liêm yêu cầu Ban Quản lý dự án các khu vực Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình bắt buộc phải tổ chức giao ban hằng tuần để kiểm điểm sát sao tiến độ, làm rõ trách nhiệm và áp dụng chế tài xử lý nghiêm nhà thầu chây ì, chậm trễ. Các nhà thầu phải lập tức bổ sung nhân lực, máy móc, thiết bị, xây dựng tiến độ thi công chi tiết gắn với thời hạn hoàn thành cụ thể.

Các địa phương khẩn trương hoàn thành thủ tục thu hồi đất phục vụ di dời đường điện; đẩy mạnh vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng và cho phép sử dụng đất làm đường công vụ. Phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư và các địa phương để tháo gỡ điểm nghẽn mặt bằng.

Đồng thời, sớm bổ sung, mở rộng các bãi đổ thải đáp ứng nhu cầu chứa đất đá dôi dư; hoàn thiện thủ tục tận dụng nguồn vật liệu đá cho các dự án đầu tư công có nhu cầu, tháo gỡ vướng mắc đầu vào cho nhà thầu.

Cùng với tăng tốc thi công, chủ đầu tư và nhà thầu phải chủ động hoàn thiện hồ sơ, tổ chức nghiệm thu, thanh toán kịp thời, đúng quy định. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng có khối lượng thi công nhưng chậm làm thủ tục giải ngân.

Những vướng mắc vượt thẩm quyền cần được tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh xem xét, giải quyết; các vấn đề về bãi đổ thải, nguồn vật liệu dôi dư phải sớm có phương án xử lý, không để tiếp tục cản trở tiến độ.

Mục tiêu đặt ra là tận dụng tối đa thời gian còn lại của năm 2026, hoàn thành cao nhất khối lượng kế hoạch, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, bảo đảm chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương.

Với những chỉ đạo quyết liệt và sát sao từ UBND tỉnh Phú Thọ, các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hoà Bình cùng nhà thầu đang tập trung tối đa nguồn lực, tận dụng từng ngày của quý IV/2026 để bứt phá tiến độ, nâng cao tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công, bảo đảm chất lượng và hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương trên địa bàn.