Quảng Ngãi kêu gọi đầu tư khu xử lý rác thải đồng bộ, hiện đại

Khẩn trương phê duyệt thông tin dự án xử lý rác hơn 700 tỷ đồng

Ngày 25/6, UBND tỉnh Quảng Ngãi thông tin, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển đã ký quyết định giao Sở Nông nghiệp và Môi trường thẩm định, trình phê duyệt thông tin dự án Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nghĩa Kỳ.

Theo đó, đơn vị được giao nhiệm vụ có trách nhiệm khẩn trương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan để tổ chức xem xét sự phù hợp của hồ sơ đề xuất dự án, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt thông tin theo đúng thời gian quy định.

Theo phương án đề xuất, dự án có quy mô hơn 68ha. Trong đó, hơn 30ha thuộc xã Nghĩa Giang, hơn 20ha thuộc xã Phước Giang và hơn 17ha thuộc xã Nghĩa Hành.

Dự án có khả năng tiếp nhận, xử lý khoảng 1.500 tấn chất thải/ngày, được phân kỳ đầu tư thành hai giai đoạn đầu tư. Giai đoạn 1 có công suất 900 tấn/ngày, với năng lực phân loại, tái chế, xử lý và đốt các loại chất thải, gồm: Rác thải sinh hoạt – công nghiệp, bùn thải và rác thải xây dựng… đảm bảo yêu cầu về môi trường. 

Giai đoạn 2 dự án nâng công suất lên 1.500/ngày khi lượng rác thực tế tăng tương ứng.

Theo phương án, dự án dành phần lớn diện tích để bố trí cho các công trình chức năng phục vụ tiếp nhận, xử lý các loại rác thải. Sơ bộ, tổng vốn đầu tư của dự án hơn 700 tỷ đồng.

Theo Phó giám đốc Sở Tài chính Quảng Ngãi Nguyễn Đức Thạnh, dự án thuộc trường hợp đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, có tên trong danh mục các khu đất thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư vừa được HĐND tỉnh quyết định. Bên cạnh đó, dự án phù hợp với quy hoạch tỉnh, vị trí đề xuất phù hợp với quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 được tỉnh phê duyệt năm 2021.

Dự án được đầu tư với mục tiêu xây dựng một khu liên hợp xử lý các loại chất thải áp dụng công nghệ hiện đại, đảm bảo các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Từ đó giải quyết căn cơ nhu cầu tiếp nhận, xử lý lượng rác phát sinh trên địa bàn, giảm áp lực chôn lấp, tiết kiệm tài nguyên đất đai và bảo vệ môi trường.

Bài toán xử lý rác căn cơ cần sớm có lời giải

Khu liên hợp xử lý rác thải rắn Nghĩa Kỳ có quy mô khoảng 137ha, trong đó vùng lõi chôn lấp đảm bảo cự ly cách khu dân cư 1.000m rộng khoảng 20,8ha, xung quanh là các công trình tiếp nhận, xử lý rác. 

Đây là vùng tiếp nhận rác thải lớn nhất Quảng Ngãi, cách đô thị trung tâm hơn 10km.

Năm 2016, Quảng Ngãi cấp quyết định chủ trương đầu tư cho Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng phát triển Miền Bắc triển khai Dự án Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt tại đây với quy mô gần 12ha, tổng mức đầu tư khoảng 300 tỷ đồng, công suất xử lý 250 tấn rác/ngày. 

Theo kế hoạch, nhà máy sẽ vận hành chính thức ngày 30/9/2019. Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án chậm tiến độ, nhiều hạng mục đầu tư dở dang kéo dài, không đủ điều kiện hoạt động chính thức. Sau nhiều lần loay hoay điều chỉnh chủ trương, gia hạn tiến độ hoàn thành, dự án chính thức lâm cảnh "đắp chiếu". 

Hơn 3 năm qua, nhà máy ngưng hoàn toàn việc tiếp nhận và xử lý rác, buộc địa phương phải tìm giải pháp tình thế.

Trước tính cấp bách của yêu cầu tiếp nhận, xử lý hơn 300 tấn rác/ngày, cuối năm 2022 tỉnh Quảng Ngãi buộc phải chọn giải pháp khẩn cấp xây hố chôn lấp rộng 2,8ha, nhưng chỉ sau 2 năm đã lấp kín. Hố rác nhanh chóng được lấp đầy, phình to và biến thành núi nên đến năm 2025, đơn vị thu gom phải tổ chức cơi nới các hố chôn lấp hiện hữu để tăng dung tích, làm nơi chứa rác.

Đầu năm 2026, Quảng Ngãi tiếp tục chi gần 20 tỷ đồng tiền ngân sách để khẩn cấp xây thêm 3 hố chứa rác rộng 5,6ha, với tổng dung tích hơn 151.000m3, tương đương khả năng chứa hơn 121.000 tấn rác. Đến nay, 1 hố đã được lấp kín, 2 hố còn lại đang được khẩn trương hoàn thành, nhưng được dự báo sẽ lấp đầy trong vòng 1 năm tới.

Khi cả 3 hố trên đầy, việc tiếp tục mở rộng hoặc đào thêm hố chôn lấp để tiếp nhận rác sẽ gặp trở ngại vì không đảm bảo cự ly 1.000m với khu dân cư gần nhất theo quy định. Do đó, từ cuối năm 2027 trở đi, đây sẽ là bài toán hóc búa, chưa có lời giải được đặt ra với địa phương.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển cho biết, nhiều năm qua địa phương vẫn loay hoay với phương án xử lý rác thải căn cơ. 

Ông Hiển cho rằng, Quảng Ngãi đã, đang và sẽ đón nhiều dự án công nghiệp, hạ tầng và đô thị lớn. Nhà máy nhiều, đô thị hóa mạnh và tốc độ gia tăng dân số nhanh, tất yếu sẽ làm phát sinh lượng rác thải cần được xử lý. Trong ngắn hạn, áp lực thu dung và xử lý rác đảm bảo tuân thủ các quy định về môi trường là rất lớn.

Do đó, hiện nay tỉnh đang tập trung mời gọi các nhà đầu tư có tiềm lực, kinh nghiệm trong thu gom, xử lý rác thải tham gia đầu tư, xây dựng các khu xử lý rác đồng bộ, áp dụng công nghệ hiện đại.

"Việc quan tâm đến vấn đề xử lý rác thải không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt, mà còn tạo nền tảng hạ tầng môi trường đồng bộ và bền vững cho tương lai, trợ lực trong thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội địa phương", ông Hiển nói.