Quốc hội thông qua Nghị quyết kết thúc giai đoạn đầu tư đường Hồ Chí Minh 2 làn xe

Báo cáo giải trình, tiếp thu trước khi đại biểu Quốc hội bấm nút, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, có 21 ý kiến đại biểu Quốc hội, gồm 19 ý kiến tại tổ và 2 ý kiến tại hội trường. Chính phủ đã rà soát, tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, báo cáo Quốc hội tại Báo cáo số 1032 ngày 12/11/2026.

Bộ trưởng cảm ơn Quốc hội đã ghi nhận nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và sự đồng thuận của nhân dân trong triển khai các nghị quyết về chủ trương đầu tư đường Hồ Chí Minh. Tuyến đường đã mở ra không gian phát triển mới ở hành lang phía Tây Tổ quốc, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh.

Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết để chính thức khép lại giai đoạn phân kỳ đầu tư đường Hồ Chí Minh quy mô 2 làn xe.

Về tiến độ thực hiện, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, theo các nghị quyết của Quốc hội, mục tiêu đến hết năm 2026 cơ bản nối thông đường Hồ Chí Minh trên cơ sở sử dụng quốc lộ 32, quốc lộ 21, với tổng chiều dài 2.656,5km.

Kết quả cho thấy, đến năm 2025, tuyến đường đã hoàn thành 2.499km và đến hết năm 2026, tiếp tục hoàn thành 144,5km, còn lại 13km thông xe trên nền cấp phối và sẽ được hoàn thành dứt điểm vào quý I/2027.

Bộ trưởng cho biết, những khó khăn, nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ đã được Chính phủ báo cáo và mong Quốc hội chia sẻ với nỗ lực của các cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai dự án.

Đối với công tác quyết toán, Bộ trưởng thông tin, giai đoạn 1 đã hoàn tất quyết toán từ năm 2016. Ở giai đoạn 2, chi phí xây lắp đã được phê duyệt quyết toán khoảng 89,4%, tương ứng 1.017km trên tổng số 1.138km. Phần còn lại sẽ được hoàn thành quyết toán trong năm 2027 theo quy định pháp luật.

Về kết quả thực hiện các kết luận thanh tra, kiểm toán, dự án đã được 40 đoàn thanh tra, kiểm toán thực hiện với 74 lượt dự án. Nhìn chung các kết luận thanh tra, báo cáo kiểm toán đánh giá quá trình tổ chức thực hiện đầu tư cơ bản tuân thủ các quy định pháp luật về quản lý đầu tư, về chi phí và các quy định có liên quan.

Một số tồn tại được các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư, ban quản lý dự án nghiêm túc tiếp thu, nhất là việc xử lý hành chính và hoàn thiện các cơ chế, chính sách. Đối với xử lý tài chính cũng được các đơn vị khẩn trương khắc phục. Theo số liệu tại Báo cáo số 1032/BC-CP, tổng giá trị đề nghị xử lý tài chính là 1.186,484 tỷ đồng; số đã thực hiện đạt 1.178,631 tỷ đồng, tương đương 99,34%. Phần còn lại tiếp tục được thực hiện trong quá trình thanh, quyết toán các dự án.

Về xử lý khó khăn, vướng mắc tại các dự án BOT trên tuyến, Chính phủ đã xây dựng hành lang pháp lý, phân loại các nhóm đối tượng để tổ chức tháo gỡ. Việc xử lý được thực hiện trên cơ sở kiểm toán cụ thể, bảo đảm rõ ràng, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân theo quy định pháp luật.

Đối với những ý kiến đề nghị giải quyết dứt điểm các tồn tại về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đồng thời nghiên cứu đầu tư đồng bộ hệ thống đường gom, hầm chui, đường kết nối dân sinh và hỗ trợ phát triển sinh kế cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, Chính phủ nghiêm túc tiếp thu trong dự thảo Nghị quyết.

Các nội dung này được nghiên cứu lồng ghép với Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa, xã hội, nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhằm giải quyết những vấn đề còn tồn tại, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân vùng dự án.

Về định hướng đầu tư giai đoạn tiếp theo, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ tiếp thu ý kiến đại biểu và mong Quốc hội ủng hộ chủ trương tiếp tục đầu tư nâng cấp các tuyến đường Hồ Chí Minh, nhất là những tuyến có quy mô cao tốc, phù hợp với quy hoạch được phê duyệt.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, sau hơn 20 năm triển khai, dù còn một số tồn tại do nguyên nhân chủ quan và khách quan, đường Hồ Chí Minh đã hình thành, cơ bản đáp ứng yêu cầu, mục tiêu mà Đảng, Quốc hội đề ra đối với tuyến đường mang tên Bác.

Theo Bộ trưởng, việc khép lại Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13 là dịp đánh giá những kết quả đạt được, rút ra bài học thực tiễn, đồng thời mở ra cơ hội để Chính phủ tiếp tục xây dựng các đề án, chính sách mới. Đây cũng là động lực để các thế hệ cán bộ, kỹ sư, người lao động ngành Xây dựng chuẩn bị, tổ chức triển khai những dự án đầu tư mới, nhất là các tuyến cao tốc đã được hoạch định theo chủ trương của Đảng và Quốc hội.

Bộ trưởng trân trọng cảm ơn sự đồng hành, góp ý và giám sát của Quốc hội đối với dự án trong thời gian qua, đồng thời mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của Quốc hội đối với các đề xuất của Chính phủ về những dự án mới trên tuyến đường mang tên Bác trong thời gian tới.