Quy hoạch phát triển đô thị Đà Nẵng phải nhìn di sản như một hệ thống đa tầng

Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho hay, Đà Nẵng là một trong những đô thị phát triển nhanh nhất nước, giữ vai trò trung tâm kinh tế - xã hội của khu vực miền Trung - Tây Nguyên. 

Khi chưa sáp nhập, Đà Nẵng và Quảng Nam trước đã có tư duy phát triển đô thị gắn với bảo tồn bản sắc, chuyển dần từ tư duy phát triển đô thị thuần túy theo hướng mở rộng không gian xây dựng sang tiếp cận phát triển bền vững, chú trọng yếu tố cảnh quan, môi trường và bản sắc văn hóa địa phương.

Tuy nhiên, ông Chính cho rằng đi cùng với đó là nhiều áp lực đối với văn hóa di sản - yếu tố tạo nên chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng của đô thị Đà Nẵng.

"Sau sáp nhập, Đà Nẵng có điều kiện mở rộng và kết nối các không gian văn hóa từ khu vực đô thị trung tâm ven sông Hàn, ven biển đến các vùng sinh thái, làng nghề, khu vực miền núi phía Tây và các di sản lịch sử - cách mạng. Bên cạnh đó, sự đa dạng văn hóa cộng đồng là nguồn lực quan trọng để phát triển công nghiệp văn hóa, các sản phẩm du lịch sáng tạo và xây dựng thương hiệu văn hóa địa phương. Điều này tạo nên cấu trúc không gian văn hóa đa dạng, có chiều sâu lịch sử và cảnh quan đặc biệt...

Đây là điều kiện thuận lợi để Đà Nẵng phát triển mô hình quản lý đô thị thông minh gắn với bảo tồn di sản. Nếu khai thác tốt các giá trị văn hóa di sản sau sáp nhập, Đà Nẵng không chỉ là đô thị hiện đại, năng động mà còn có thể định vị xây dựng thương hiệu 'Đô thị đáng sống có chiều sâu văn hóa'. Đây sẽ là lợi thế cạnh tranh quan trọng trong thu hút đầu tư, du lịch, nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao chất lượng sống đô thị trong dài hạn", ông Chính nhấn mạnh.

KTS Trần Ngọc Chính cho hay, hội thảo cần tập trung trao đổi, thảo luận một số nhóm nội dung cụ thể. Đó là đánh giá tác động của quá trình sáp nhập, điều chỉnh địa giới hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đối với công tác quy hoạch đô thị, quản lý kiến trúc và bảo tồn văn hóa di sản. Ngoài ra, cần thảo luận về cơ chế, chính sách cho công tác bảo tồn và phát triển văn hóa di sản tại thành phố Đà Nẵng, coi đây là nền tảng quan trọng để hài hòa giữa yêu cầu phát triển đô thị hiện đại với gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đà Nẵng cho hay, trong bối cảnh Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, hội thảo có ý nghĩa thiết thực. 

"Đây không chỉ là diễn đàn chuyên môn về quy hoạch, kiến trúc và bảo tồn di sản, mà con là dịp để cùng nhìn lại chiều sâu văn hóa của vùng đất Quảng Nam - Đà Nẵng, nhận diện đúng giá trị đang có, những thách thức đang đặt ra và lựa chọn phát triển có tính quyết định cho tương lai của thành phố", ông Thanh nói.

Ông Lê Trí Thanh nói thêm, hội thảo cần góp phần làm rõ một nhận thức rất quan trọng đó là bảo tồn và phát triển không phát là hai mục tiêu đối lập.

"Bảo tồn đúng cách sẽ tạo nền tảng cho phát triển bền vững; phát triển đúng hướng sẽ tạo nguồn lực để bảo tồn tốt hơn. Để thực hiện mục tiêu đó, công tác quy hoạch, kiến trúc đô thị của Đà Nẵng trong thời gian đến cần nhận diện lại hệ giá trị di sản bằng tư duy tích hợp, quy hoạch phải nhìn di sản như một hệ thống đa tầng. Ngoài ra, cần đặt người dân và cộng đồng ở vị trí trung tâm của bảo tồn di sản; coi di sản là nguồn lực phát triển kinh tế đô thị, nhưng phải là nguồn lực được quản trị có trách nhiệm...", ông Thanh chia sẻ.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đà Nẵng nhìn nhận, với vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đơn vị đặc biệt quan tâm đến yếu tố đồng thuận xã hội trong quá trình phát triển đô thị. Quy hoạch chỉ thực sự có sức sống khi được nhân dân hiểu, đồng tình, tham gia và giám sát.