Quy hoạch Thủ đô Hà Nội xác định 15 di tích lịch sử - văn hóa đặc biệt cần bảo vệ

Một trong những quan điểm xuyên suốt trong quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm là coi "văn hiến - bản sắc - sáng tạo" là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển để Thủ đô tiên phong, đột phá và dẫn dắt sự phát triển trong kỷ nguyên mới; phát triển hài hòa giữa hiện đại và truyền thống, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử nghìn năm văn hiến và anh hùng của Thủ đô…

Triển khai thực hiện quan điểm nêu trên, quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã xác định rõ quy hoạch khu bảo tồn, khu vực cần được bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.

Theo đó, các vùng bảo tồn cấp quốc gia, cấp vùng trên địa bàn Thủ đô thực hiện theo Quyết định số 45/QĐ-TTg ngày 8/1/2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn đa dạng sinh học của cả nước đến năm 2020, định hướng đến năm 2030.

Các khu bảo tồn trên địa bàn Thủ đô bao gồm: Vườn quốc gia Ba Vì; khu dự trữ thiên nhiên Quan Sơn; khu bảo vệ cảnh quan Vật Lại; cảnh quan Chùa Thầy; quần thể di tích - danh thắng Hương Sơn; khu di tích K9 - Lăng Hồ Chí Minh; hồ Đồng Mô - Ngải Sơn; hồ Hoàn Kiếm; hồ Tây; hồ Suối Hai. Trong đó, thành phố Hà Nội sẽ ưu tiên bảo tồn đa dạng sinh học, kết hợp phát triển du lịch sinh thái và nghiên cứu khoa học tại Vườn quốc gia Ba Vì.

Khu vực bảo vệ các di tích lịch sử - văn hóa quốc gia, di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đặc biệt của Thủ đô Hà Nội bao gồm 15 khu: Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch; khu trung tâm Hoàng Thành Thăng Long; Văn Miếu - Quốc Tử Giám; di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Cổ Loa; đình Tây Đằng Xã Quảng Oai; đền Hai Bà Trưng; đền Hát Môn; đền Ngọc Sơn và khu vực Hồ Hoàn Kiếm; di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Phù Đổng; chùa Thầy và khu vực núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách; Đền Sóc; chùa Tây Phương; di tích chùa Kim Liên tại phường Quảng An (Tây Hồ), bông sen vàng bên Hồ Tây; chùa Đậu; di tích nhà số 48 Hàng Ngang thuộc phường Hàng Đào (Hoàn Kiếm).

Ngoài ra, Hà Nội còn xác định các vùng cảnh quan kiến trúc đặc thù là khu Hoàng Thành Thăng Long; khu Trung tâm chính trị Ba Đình; khu phố cổ và khu phố cũ; khu vực xung quanh hồ Gươm, khu vực xung quanh hồ Tây; khu vực vành đai xanh sông Nhuệ; khu vực hai bên sông Hồng.

Mỗi khu vực sẽ có những phương án quy hoạch cụ thể nhằm bảo tồn kiến trúc, cảnh quan đặc thù. Trong đó, thành phố Hà Nội sẽ bảo tồn vòng ranh giới của khu Hoàng Thành Thăng Long (bao gồm toàn bộ phần đất bao quanh các đường Lý Nam Đế, Phan Đình Phùng, Nguyễn Tri Phương, Trần Phú) thành trung tâm văn hoá, giáo dục, phục vụ du lịch, quảng bá hình ảnh Hà Nội và Việt Nam.

Các khu dân cư, các khu chức năng đô thị không phù hợp với mục đích bảo tồn sẽ được di dời ra bên ngoài. Các khu vực xung quanh cần có kiểm soát để không ảnh hưởng đến di tích. Mật độ xây dựng thấp tầng, không xây dựng các công trình cao tầng gây chắn tầm nhìn hoặc các công trình có hình thái kiến trúc gây phá vỡ, lấn át cảnh quan xung quanh khu vực Hoàng Thành.

Đối với khu Trung tâm chính trị Ba Đình, thành phố Hà Nội sẽ bảo tồn các công trình đặc biệt (Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bảo tàng Hồ Chí Minh...); duy tu thường xuyên đối với các công trình di tích lịch sử đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích lịch sử cấp quốc gia (Khu di tích Phủ Chủ tịch, chùa Một Cột); bảo tồn định kỳ các công trình trụ sở cơ quan Trung ương Đảng và Nhà nước; bảo dưỡng thường xuyên các công trình kiến trúc Pháp đầu thế kỷ XX đang được sử dụng làm cơ quan.

Đồng thời, Hà Nội sẽ tôn tạo không gian cảnh quan kiến trúc đô thị bề thế, trang nghiêm trên các trục, tuyến đường giao thông chính phục vụ đối ngoại, quảng trường; gắn kết với không gian hồ Tây và các khu vực liền kề phía Nam (khu vực Quốc Tử Giám, ga Hà Nội), phía Tây (khu phố cổ và phố cũ)…