Rà soát, hoàn thiện quy định về khoảng cách an toàn trên cao tốc, phù hợp thực tế

Phát biểu mở đầu cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, tai nạn giao thông vẫn là vấn đề đáng lo ngại, gây thiệt hại về người và tài sản, để lại những hậu quả nặng nề cho gia đình và xã hội. Tai nạn giao thông xuất phát từ nhiều nguyên nhân, cả chủ quan và khách quan, trong đó có ý thức của người tham gia giao thông, chất lượng phương tiện, điều kiện hạ tầng và tổ chức giao thông.

Thời gian qua, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Xây dựng, Bộ Công an và các cơ quan liên quan triển khai nhiều giải pháp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông như nghiên cứu đầu tư, nâng cấp hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả bảo đảm an toàn trên các tuyến đường.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các bộ, ngành tập trung rà soát các quy định hiện hành về khoảng cách an toàn giữa các phương tiện khi lưu thông phải dựa trên quy định pháp luật và điều kiện thực tế của Việt Nam. Trong đó, cần đánh giá những nội dung đang thực hiện phù hợp và những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện, bổ sung, thống nhất những giải pháp căn cơ, khả thi, gắn với điều kiện thực tế và tổ chức thực hiện hiệu quả. Mục tiêu là bảo đảm an toàn giao thông và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình tham gia giao thông.

Quy định phải dễ nhận biết, dễ thực hiện

Báo cáo tại cuộc làm việc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, qua rà soát hệ thống pháp luật hiện hành, các quy định về khoảng cách an toàn giữa các phương tiện đã có cơ sở pháp lý, phù hợp với thực tiễn giao thông trong nước, thông lệ quốc tế và các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia. Việc duy trì khoảng cách phù hợp là cần thiết để phòng ngừa nguy cơ tai nạn, nâng cao ý thức chấp hành của người tham gia giao thông.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu cách quy định khoảng cách theo hướng dễ nhận biết, dễ thực hiện, phù hợp với các điều kiện giao thông, thời tiết và tình huống thực tế khác nhau. Bộ cũng đề nghị đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn để người dân hiểu rõ quy định, tăng cường ứng dụng công nghệ và hệ thống giao thông thông minh để cảnh báo, hỗ trợ người điều khiển phương tiện.

Bộ Xây dựng đề xuất tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan, trong đó nghiên cứu điều chỉnh một số nội dung của Thông tư số 38/2024/TT-BGTVT quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông trên đường bộ.

Bộ Xây dựng cũng sẽ phối hợp với Bộ Công an nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện việc xử lý đối với những trường hợp vi phạm quy định về khoảng cách an toàn, nhất là các hành vi đi quá sát phương tiện phía trước, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trên đường cao tốc. Những trường hợp phát sinh do điều kiện khách quan cũng cần được xem xét để có hình thức hướng dẫn, nhắc nhở phù hợp.

Các ý kiến tại cuộc làm việc cơ bản thống nhất về sự cần thiết duy trì khoảng cách phù hợp giữa các phương tiện, tạo đủ thời gian xử lý tình huống, phòng ngừa tai nạn và bảo đảm an toàn giao thông.

Đại diện Bộ Công an cho rằng cần tiếp tục nâng cao hiệu quả thực thi các quy định, trong đó chú trọng các hành vi đi quá sát phương tiện phía trước, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn. Việc xử lý vi phạm cần dựa trên dữ liệu, chứng cứ rõ ràng và gắn với các điều kiện cần thiết về biển báo, vạch sơn, hệ thống giám sát để bảo đảm tính minh bạch, thuyết phục.

Các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về khoảng cách an toàn, biển báo, vạch sơn và tổ chức giao thông trên cao tốc. Trong đó cần nghiên cứu, làm rõ các tình huống như phương tiện nhập làn, chuyển làn, ùn tắc hoặc phải giảm tốc độ để tránh việc áp dụng quy định máy móc, gây khó khăn cho người tham gia giao thông.

Một số ý kiến đề nghị nghiên cứu tổ chức giao thông theo hướng phân định rõ chức năng các làn xe, ưu tiên làn bên trái cho xe vượt hoặc phương tiện có tốc độ cao. Đồng thời, hạn chế tình trạng phương tiện chạy chậm, xe tải, xe container đi song song gây cản trở lưu thông. Việc điều chỉnh tốc độ tối thiểu hoặc phân làn đối với từng nhóm phương tiện cần tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá kỹ trước khi áp dụng.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông trên đường cao tốc. Nội dung đào tạo, sát hạch lái xe cần chú trọng hơn đến kỹ năng xử lý tình huống, giữ khoảng cách và bảo đảm an toàn khi lưu thông trên cao tốc.

Mọi giải pháp phải hướng tới thuận lợi, an toàn cho người dân

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá cao Bộ Xây dựng, Bộ Công an, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp thời gian qua đã nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, triển khai nhiều giải pháp tạo thuận lợi cho người dân tham gia giao thông, bảo đảm tính kết nối và an toàn. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, an toàn của người dân là trước hết và trên hết. Tổ chức giao thông thuận lợi, an toàn không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn góp phần giảm chi phí, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nhất là giảm chi phí logistics.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu rà soát, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan, trong đó có các quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn giữa các xe, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Việc thực hiện các cam kết, điều ước quốc tế cũng cần được xem xét trên cơ sở điều kiện hạ tầng, tổ chức giao thông và ý thức của người tham gia giao thông trong nước.

Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Công an, Bộ Tư pháp và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, rà soát Thông tư số 38/2024/TT-BGTVT, bảo đảm các quy định về tốc độ, khoảng cách an toàn phù hợp với thực tế tổ chức giao thông trên các tuyến cao tốc, đề xuất lộ trình xử lý những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện.

Cùng với rà soát quy định, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu kiểm tra, đánh giá đầy đủ điều kiện hạ tầng trên các tuyến cao tốc. Hệ thống biển báo, vạch kẻ đường, camera giám sát và các điều kiện kỹ thuật phải được hoàn thiện theo tiêu chuẩn, quy chuẩn, đáp ứng yêu cầu về tốc độ, khoảng cách an toàn và tổ chức giao thông. Việc tổ chức thực hiện phải gắn với điều kiện hạ tầng, có lộ trình phù hợp.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh công tác truyền thông chính sách, tuyên truyền, phổ biến pháp luật phải được thực hiện đồng bộ giúp người dân hiểu rõ quy định, mục đích của việc giữ khoảng cách an toàn và các yêu cầu khi tham gia giao thông. Thông tin phải chính thống, kịp thời, dễ tiếp cận, tránh để phát sinh cách hiểu khác nhau.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị tăng cường giáo dục về an toàn giao thông trong trường học, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền tại các nhà máy, khu công nghiệp và những nơi tập trung đông người lao động. Bộ Công an chỉ đạo các cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe đưa nội dung về khoảng cách an toàn và các quy định liên quan vào chương trình đào tạo, sát hạch. Qua đó, hình thành ý thức tuân thủ ngay từ khi người dân học và thi lấy giấy phép lái xe.

Đối với việc kiểm tra, xử lý vi phạm, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu bảo đảm đầy đủ các điều kiện về hạ tầng, thiết bị và tiêu chuẩn trước khi triển khai. Việc thực hiện cần có lộ trình phù hợp, kết hợp tuyên truyền, hướng dẫn và xử lý để người dân từng bước hình thành thói quen chấp hành. Các giải pháp phải xuất phát từ thực tế, bảo đảm tính phù hợp, khả thi, không áp dụng máy móc.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị nghiên cứu phương án tăng cường lực lượng cảnh sát giao thông trên các tuyến cao tốc trong những ngày cao điểm, lễ, Tết và tại các tuyến đường có lưu lượng phương tiện lớn. Các đơn vị ứng trực có nhiệm vụ hướng dẫn, hỗ trợ, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, kịp thời xử lý sự cố, tổ chức phân luồng và hạn chế ùn tắc khi có tình huống phát sinh.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, mọi biện pháp tổ chức giao thông phải hướng tới mục tiêu phục vụ người dân, lấy người dân làm trung tâm. Mục tiêu không phải là xử phạt được bao nhiêu trường hợp hay thu được bao nhiêu tiền phạt, mà là bảo đảm người dân đi lại thuận lợi, an toàn. Qua đó, từng bước nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và hình thành văn hóa giao thông.