Chỉ sau một cú nhấp chuột trên máy tính hoặc thao tác trên điện thoại, hệ thống số do Liên danh chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội CT3 Kim Chung cung cấp đã xác định chủ nhân của 580 căn hộ mua, 128 căn hộ thuê mua và 53 căn hộ thuê.
Liên danh chủ đầu tư khẳng định, kết quả bốc thăm trực tuyến quyền mua, thuê mua, thuê căn hộ dự án nhà ở xã hội CT3 Kim Chung minh bạch, có thể kiểm chứng.
Ngay sau đó, trên các hội nhóm mạng xã hội, người trúng quyền mua chia sẻ niềm vui, tìm "hàng xóm" tương lai. Người chưa may mắn thì hỏi nhau thủ tục rút hồ sơ hoặc chuẩn bị hồ sơ mới nộp vào dự án nhà ở xã hội khác đang được mở bán trên cùng địa bàn.
Một cú nhấp chuột tưởng như rất nhỏ, nhưng lại gợi mở một câu chuyện lớn hơn nhiều về chuyển đổi số trong lĩnh vực nhà ở xã hội.
Lâu nay, mỗi đợt mở bán nhà ở xã hội đều tạo áp lực lớn đối với cả người dân, chủ đầu tư và chính quyền địa phương. Hình ảnh quen thuộc là hàng nghìn người xếp hàng nộp hồ sơ - chờ xét duyệt - tập trung bốc thăm bởi số lượng căn hộ tại các dự án nhà ở xã hội luôn khiêm tốn hơn rất nhiều so với nhu cầu các đối tượng chính sách. Chỉ cần quy trình thiếu minh bạch hoặc thông tin chưa được công khai đầy đủ cũng dễ phát sinh băn khoăn, thậm chí khiếu nại.
Bởi vậy, giá trị lớn nhất của chuyển đổi số không nằm ở việc thay một buổi bốc thăm trực tiếp bằng phần mềm trực tuyến. Điều quan trọng hơn là công nghệ giúp củng cố niềm tin rằng mọi người đều có cơ hội như nhau và mọi thao tác đều có thể kiểm chứng.
Tại dự án CT3 Kim Chung, quá trình bốc thăm sử dụng thuật toán ngẫu nhiên ba lớp (random), được thiết kế để không thể dự đoán trước và không thể bị can thiệp. Toàn bộ lịch sử thao tác của hệ thống được mã hóa, lưu vết để phục vụ hậu kiểm. Chính khả năng kiểm chứng ấy mới là giá trị cốt lõi của chuyển đổi số, bởi nó góp phần hạn chế nguy cơ tiêu cực, gian lận và trục lợi.
Thực tế cũng cho thấy, khi quy trình được số hóa, người dân không còn phải chen chúc chờ đợi nhiều giờ chỉ để hoàn thành một thủ tục; chủ đầu tư giảm áp lực tổ chức; cơ quan quản lý có thêm công cụ theo dõi, thanh tra và hậu kiểm.
Một giải pháp cùng lúc mang lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp và Nhà nước rõ ràng không nên chỉ dừng ở phạm vi một vài dự án, nhất là khi cả nước đang tăng tốc thực hiện mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030, còn Hà Nội phấn đấu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn trong giai đoạn 2026-2030.
Tuy nhiên, nếu mỗi dự án lại tự xây dựng một nền tảng riêng, mỗi nơi một cách làm thì chuyển đổi số rất dễ trở thành những "ốc đảo" công nghệ, hiệu quả ở từng dự án nhưng khó tạo thành sức mạnh chung.
Điều người dân cần không chỉ là một lần nộp hồ sơ hay bốc thăm trực tuyến, mà là một quy trình số thống nhất từ đầu đến cuối. Khi đã nộp đầy đủ hồ sơ chứng minh điều kiện về nhà ở, thu nhập và đối tượng thụ hưởng ở một dự án, người dân có cần phải lặp lại toàn bộ quy trình khi đăng ký dự án khác?
Toàn bộ lịch sử thao tác của hệ thống bốc thăm trực tuyến dự án nhà ở xã hội CT3 Kim Chung được mã hóa, lưu vết để phục vụ hậu kiểm.
Từ thực tiễn này cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu xây dựng một hệ thống số dùng chung, áp dụng thống nhất cho toàn thành phố, tiến tới mở rộng trên phạm vi lớn hơn. Cùng với đó là từng bước liên thông dữ liệu giữa cơ quan thuế, cơ quan đăng ký đất đai và các đơn vị liên quan để việc xác minh điều kiện về thu nhập, nhà ở được thực hiện tự động, chính xác và minh bạch hơn.
Khi dữ liệu được kết nối đồng bộ, thời gian xét duyệt sẽ được rút ngắn, khiếu nại giảm bớt, hiệu quả giám sát của cơ quan quản lý được nâng cao và niềm tin của người dân đối với chính sách phát triển nhà ở xã hội được củng cố.
Chuyển đổi số không chỉ là đưa thủ tục lên môi trường điện tử. Chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy giá trị khi dữ liệu được kết nối, quy trình được chuẩn hóa và các cơ quan cùng sử dụng chung một nền tảng quản lý. Khi đó, người dân chỉ cần cập nhật thông tin thay vì làm lại hồ sơ từ đầu; cơ quan quản lý có thêm công cụ kiểm soát; còn chủ đầu tư có thể tập trung vào nhiệm vụ cốt lõi là phát triển dự án, bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.
Một cú nhấp chuột không làm thay đổi chính sách nhà ở xã hội. Nhưng khi cú nhấp chuột ấy được đặt trong một quy trình số minh bạch, dữ liệu được liên thông và mọi thao tác đều có thể kiểm chứng, nó sẽ góp phần tạo nên điều quan trọng nhất: niềm tin của người dân vào sự công bằng của chính sách. Đó mới là giá trị bền vững và cũng là đích đến của chuyển đổi số trong phát triển nhà ở xã hội.
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận