Sửa chính sách thuế, kiểm soát nguy cơ lợi ích nhóm

Bộ Tài chính tiếp thu đề nghị kiểm soát quyền lực

Bộ Tài chính đã lấy ý kiến hồ sơ dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng (Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng). 

Bộ nhận được 25 văn bản góp ý từ 8 bộ, cơ quan ngang bộ, 16 địa phương và một doanh nghiệp; trong đó, 20 đơn vị nhất trí hoàn toàn.

Góp ý dự thảo, Bộ Nội vụ đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ danh mục sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác đã chế biến thành sản phẩm khác, bảo đảm đúng pháp luật, tháo gỡ thực chất, kịp thời khó khăn của doanh nghiệp.

Bộ Nội vụ cũng đề nghị bảo đảm phù hợp với quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật.

Tiếp thu ý kiến, Bộ Tài chính cho biết đã rà soát, bổ sung vào dự thảo tờ trình Chính phủ. Theo phần giải trình của Bộ Tài chính, các quy định được rà soát đặt ra yêu cầu kiểm soát quyền lực, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm hành vi tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Bộ cũng rà soát để việc sửa đổi, bổ sung quy định tháo gỡ thực chất, kịp thời khó khăn của doanh nghiệp.

Chỉ đề xuất điều chỉnh bốn nhóm kim loại

Thanh tra Chính phủ lưu ý, dự thảo đề xuất đưa các nhóm sản phẩm đồng, nhôm, kẽm và thiếc ra khỏi Phụ lục II về sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác đã chế biến thành sản phẩm khác. Trong khi đó, các nhóm sản phẩm niken, chì, coban, vonfram và một số kim loại khác vẫn được giữ lại.

Cơ quan này đề nghị rà soát, xử lý thống nhất các nhóm sản phẩm, phù hợp với lập luận trong thuyết minh dự thảo rằng kim loại là mức chế biến cao nhất của khoáng sản kim loại trong chuỗi giá trị nên cần đưa ra khỏi Phụ lục II.

Thanh tra Chính phủ cũng cho rằng, dự thảo quy định nghị định có hiệu lực từ ngày ký ban hành nhưng chưa có quy định chuyển tiếp đối với hàng hóa đã làm thủ tục xuất khẩu, hóa đơn đã lập và hồ sơ hoàn thuế đang giải quyết trước thời điểm này. Cơ quan này đề nghị cân nhắc bổ sung quy định chuyển tiếp, bảo đảm không có khoảng trống pháp lý.

Giải trình kiến nghị của Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài chính cho biết, theo quy định hiện hành, khi cần điều chỉnh danh mục sản phẩm xuất khẩu cho phù hợp với bối cảnh kinh tế, xã hội và định hướng không khuyến khích, hạn chế xuất khẩu tài nguyên, khoáng sản thô trong từng thời kỳ, Bộ Công thương có trách nhiệm xác định, đề xuất điều chỉnh.

Bộ Tài chính chủ trì nghiên cứu đề xuất, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.

Dự thảo lần này được xây dựng trên cơ sở ý kiến của Bộ Công thương về các mặt hàng nhôm, đồng, kẽm và thiếc. Với các sản phẩm kim loại khác, Bộ Công thương không có đề xuất nên Bộ Tài chính cho biết không có cơ sở tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.

Về quy định chuyển tiếp, Bộ Tài chính cho biết quy định hiện hành cho phép khấu trừ toàn bộ thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT.

Theo Bộ Tài chính, với sản phẩm được đưa ra khỏi danh mục, khi xuất khẩu đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất GTGT 0%, doanh nghiệp sẽ được kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào kể từ ngày nghị định có hiệu lực. Trên cơ sở đó, Bộ cho rằng không cần bổ sung điều khoản chuyển tiếp tại nghị định.