Sửa đổi 26 nghị định, đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực quản lý của Bộ Xây dựng

Chính phủ ban hành Nghị định số 14/2026/NĐ-CP ngày 13/1/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của 26 Nghị định để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.

Nghị định số 14/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của 26 nghị định gồm: Nghị định 87/2009/NĐ-CP; 62/2016/NĐ-CP; 06/2021/NĐ-CP; 175/2024/NĐ-CP; 58/2017/NĐ-CP; 70/2016/NĐ-CP; 78/2016/NĐ-CP; 160/2016/NĐ-CP; 171/2016/NĐ-CP; 05/2017/NĐ-CP; 29/2017/NĐ-CP; 37/2017/NĐ-CP; 143/2017/NĐ-CP; 16/2018/NĐ-CP; 82/2019/NĐ-CP; 76/2021/NĐ-CP; 57/2024/NĐ-CP; 111/2016/NĐ-CP; 60/2023/NĐ-CP; 116/2017/NĐ-CP; 85/2020/NĐ-CP; 30/2013/NĐ-CP; 96/2021/NĐ-CP; 125/2015/NĐ-CP; 05/2021/NĐ-CP; 92/2016/NĐ-CP.

Trong đó, Nghị định số 62/2016/NĐ-CP về điều kiện hoạt động giám định tư pháp xây dựng và thí nghiệm chuyên ngành xây dựng (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 35/2023/NĐ-CP), Nghị định số 14/2026/NĐ-CP điều chỉnh phạm vi, đối tượng áp dụng; sửa đổi các điều kiện đối với tổ chức hoạt động thí nghiệm chuyên ngành xây dựng; quy định về phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng và trạm thí nghiệm hiện trường; đồng thời bổ sung quy định về công bố công khai thông tin năng lực hoạt động thí nghiệm chuyên ngành xây dựng.

Theo quy định mới, tổ chức hoạt động thí nghiệm chuyên ngành xây dựng là tổ chức kinh doanh dịch vụ thí nghiệm chuyên ngành xây dựng, quan trắc công trình xây dựng, đáp ứng các điều kiện năng lực theo quy định.

Cụ thể, tổ chức phải được thành lập theo quy định của pháp luật; đáp ứng các yêu cầu chung của tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC 17025:2017 hoặc tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 17025:2017 và các yêu cầu cụ thể phù hợp với các chỉ tiêu thí nghiệm tự công bố. Người quản lý trực tiếp hoạt động thí nghiệm phải tốt nghiệp đại học chuyên ngành phù hợp với lĩnh vực thí nghiệm; thí nghiệm viên phải tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên và có văn bằng, chứng chỉ đào tạo phù hợp với từng lĩnh vực thí nghiệm...

Đối với Nghị định số 58/2017/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Bộ Luật Hàng hải Việt Nam về quản lý hoạt động hàng hải, Nghị định số 14/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung về thủ tục công bố mở cảng biển, cảng dầu khí ngoài khơi và công bố đưa luồng hàng hải vào sử dụng; sửa đổi quy định về đóng bến cảng, cầu cảng, bến phao và khu nước, vùng nước...

Nghị định quy định bến cảng, cầu cảng, bến phao và khu nước, vùng nước trong vùng nước cảng biển được đóng khi đáp ứng một trong các điều kiện: không còn tồn tại hoặc không đủ điều kiện hoạt động; hoạt động không hiệu quả; hoặc vì lý do bảo đảm quốc phòng, an ninh hay các lý do đặc biệt khác. Chủ sở hữu thực hiện việc đóng các công trình thuộc sở hữu của mình và có trách nhiệm thông báo bằng văn bản tới Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Cảng vụ hàng hải hoặc Cảng vụ đường thủy nội địa (trực thuộc Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam) quản lý khu vực trước khi dừng khai thác. Sau khi đóng, chủ đầu tư tiếp tục thông báo thời điểm đóng và thực hiện tháo dỡ, thu hồi hoặc xử lý công trình, thiết bị theo quy định.

Còn tại Nghị định số 160/2016/NĐ-CP về điều kiện kinh doanh vận tải biển, kinh doanh dịch vụ đại lý tàu biển và dịch vụ lai dắt tàu biển, Nghị định số 14/2026/NĐ-CP cắt bỏ các điều kiện kinh doanh về tàu thuyền, tổ chức bộ máy và nhân lực đối với doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển quốc tế phải đáp ứng các điều kiện đó là: Doanh nghiệp phải được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật, được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh vận tải biển và có bảo lãnh theo quy định với mức tối thiểu 5 tỷ đồng hoặc mua bảo hiểm để bảo đảm nghĩa vụ của chủ tàu đối với thuyền viên.

Đối với thủ tục cấp Giấy phép nhập khẩu pháo hiệu hàng hải tại Nghị định số 70/2016/NĐ-CP, Nghị định số 14/2026/NĐ-CP bổ sung hình thức nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, dịch vụ bưu chính hoặc nộp trực tiếp tại UBND cấp tỉnh. Thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn từ 12 ngày xuống còn 9 ngày làm việc, đồng thời phân cấp thẩm quyền cấp giấy phép từ Bộ Xây dựng về UBND cấp tỉnh.

Ngoài ra, Nghị định số 14/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung Nghị định số 82/2019/NĐ-CP theo hướng phân cấp thẩm quyền giải quyết ba thủ tục hành chính liên quan đến cơ sở phá dỡ tàu biển từ Cục Hàng hải Việt Nam về UBND cấp tỉnh.

Theo đó, thời gian quyết định đưa cơ sở phá dỡ tàu biển vào hoạt động được rút ngắn từ 5 ngày xuống còn 3 ngày làm việc; thẩm quyền quyết định dừng ngay hoặc dừng hoạt động cơ sở phá dỡ tàu biển được giao cho UBND cấp tỉnh trên cơ sở đề nghị của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền gồm: Cơ sở phá dỡ tàu biển không đáp ứng điều kiện hoạt động; vì lý do bảo đảm quốc phòng, an ninh; khi có dịch bệnh, thiên tai, thảm họa và các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.