Tái cấu trúc hạ tầng, mở đường cho du lịch Quảng Ngãi bứt tốc

Ông Nguyễn Phúc Nhân, Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ngãi cho rằng, đây là thời điểm phải tái cấu trúc, tổ chức lại hệ thống hạ tầng, tạo dư địa mới để du lịch bứt tốc, đồng thời đón dòng vốn lớn từ các nhà đầu tư chiến lược.

- Sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển của Quảng Ngãi đã thay đổi rất lớn. Theo ông, điều này đặt ra yêu cầu gì đối với việc tổ chức lại hệ thống hạ tầng?

Điểm quan trọng nhất sau sáp nhập là không gian phát triển của tỉnh đã được mở rộng, tạo ra một cấu trúc kinh tế - xã hội mới với quy mô lớn hơn, dư địa phát triển rộng hơn và sự liên kết giữa các khu vực mang tính hệ thống, gắn kết hơn.

Nếu trước đây các không gian ven biển, đồng bằng và miền núi được nhìn nhận tương đối độc lập thì nay cần đặt trong một chỉnh thể thống nhất. Quảng Ngãi cần tổ chức lại không gian phát triển theo hướng biển - đồng bằng - đại ngàn, kết nối Dung Quất, Sa Kỳ, Lý Sơn với các vùng phía Tây, Măng Đen, Ngọc Linh và xa hơn là hành lang kinh tế Đông - Tây.

Điều đó đồng nghĩa với việc hạ tầng cũng phải được quy hoạch, đầu tư cho tương ứng. Không thể tiếp tục tư duy đầu tư theo địa giới hành chính mà phải chuyển theo hướng hạ tầng dẫn dắt, kết nối liền mạch thành không gian phát triển.

Đây là yêu cầu rất quan trọng, bởi nếu hạ tầng giao thông, đô thị, du lịch, logistics, cấp điện, cấp nước và các hạ tầng kỹ thuật khác không được tổ chức đồng bộ thì lợi thế về không gian mới sẽ khó chuyển hóa thành động lực tăng trưởng.

- Có thể nói đây là cơ hội để Quảng Ngãi tái cấu trúc không gian du lịch?

Sau sáp nhập, Quảng Ngãi có điều kiện hình thành một không gian du lịch rất khác trước. Chúng ta không chỉ có biển, đảo mà còn có rừng, cao nguyên, văn hóa bản địa đặc thù và các trung tâm đô thị.

Lý Sơn có lợi thế về du lịch biển đảo; Dung Quất, Mỹ Khê, Sa Huỳnh có thể phát triển chuỗi du lịch ven biển cùng với Măng Đen, Ngọc Linh tạo nên không gian du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm vùng cao.

Nếu kết nối được những không gian này bằng hệ thống giao thông thuận lợi, nhất là trục kết nối Đông - Tây sản phẩm du lịch sẽ không còn bị giới hạn trong từng địa phương. Du khách có thể đi từ biển lên đại ngàn, từ Lý Sơn đến các điểm du lịch phía Tây. Đây chính là cách để du khách kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu và nâng giá trị ngành du lịch.

- Trong cấu trúc hạ tầng mới, các sân bay Măng Đen và Lý Sơn được nhìn nhận như thế nào?

Việc quy hoạch, nghiên cứu phát triển các sân bay Măng Đen và Lý Sơn có ý nghĩa rất lớn đối với việc mở rộng không gian du lịch của Quảng Ngãi và khu vực.

Nếu có hạ tầng hàng không phù hợp với quy hoạch và lộ trình được cấp có thẩm quyền phê duyệt, khả năng tiếp cận thị trường khách lớn sẽ được cải thiện đáng kể.

Tương tự, đối với Lý Sơn, một điểm đến có sức hấp dẫn đặc biệt về biển đảo, việc nghiên cứu sân bay theo quy hoạch sẽ mở thêm một phương thức tiếp cận, bên cạnh đường biển qua cảng Sa Kỳ.

Tất nhiên, đây là những công trình lớn, cần được nghiên cứu kỹ về nhu cầu, hiệu quả đầu tư, môi trường và khả năng khai thác. Nhưng về mặt quy hoạch không gian phát triển, cần nhìn nhận đây là những hạ tầng, phương thức vận tải có khả năng tạo ra đột phá về khả năng tiếp cận các cực du lịch.

Khi kết nối đường bộ, đường sắt, đường biển và hàng không được tổ chức thành một mạng lưới đồng bộ, Quảng Ngãi sẽ có điều kiện hình thành hệ thống giao thông đa phương thức, thay vì phát triển từng loại hình riêng lẻ.

- Thực tế, nhiều nhà đầu tư lớn đã bắt đầu quan tâm và triển khai dự án tại Quảng Ngãi. Điều này đặt ra yêu cầu gì về hạ tầng?

Đây là tín hiệu rất đáng chú mừng. Khi những tập đoàn, nhà đầu tư lớn chính thức tìm đến Quảng Ngãi, đầu tư vào những không gian có tiềm năng như khu vực đảo ngọc giữa sông Trà Khúc hay Măng Đen, Khu kinh tế Dung Quất, điều đó cho thấy dư địa phát triển của tỉnh đã được thị trường nhìn nhận.

Nhà đầu tư lớn không chỉ quan tâm vào một dự án đơn lẻ mà nhìn vào cả hệ sinh thái xung quanh dự án. Họ cần giao thông thuận lợi, quỹ đất sạch, hạ tầng kỹ thuật, đô thị, dịch vụ, nguồn nhân lực và đặc biệt là khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế, du lịch khác.

Do đó, sự xuất hiện của các nhà đầu tư chiến lược cũng tạo áp lực tích cực để chúng ta phải đi nhanh hơn trong phát triển hạ tầng.

Quan điểm của chúng tôi là không chạy theo nhà đầu tư bằng việc làm hạ tầng đáp ứng ngay, mà phải chủ động chuẩn bị hạ tầng khung, tạo không gian đủ lớn để các dự án có thể phát triển thành những quần thể du lịch, đô thị và dịch vụ có sức cạnh tranh.

- Vậy những tuyến hạ tầng nào cần được ưu tiên để kết nối các cực phát triển mới?

Trước hết phải hoàn thiện tuyến đường ven biển Dung Quất – Sa Huỳnh, bởi đây sẽ là trục xương sống của không gian phát triển ven biển, kết nối các khu kinh tế, đô thị, khu du lịch và cảng biển.

Cùng với đó là nâng cấp quốc lộ 24, đầu tư tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum và các tuyến cao tốc phía Tây, tạo hành lang kết nối từ Dung Quất qua Ba Tơ lên Măng Đen, Ngọc Linh và hướng tới cửa khẩu quốc tế Bờ Y.

Hệ thống này cần được kết nối hiệu quả với cao tốc Bắc - Nam, đường sắt Bắc - Nam, cảng Dung Quất, cảng Sa Kỳ và sân bay Chu Lai. Khi đó, chúng ta sẽ hình thành được một mạng lưới giao thông đa phương thức, trong đó mỗi loại hình đảm nhận một vai trò nhưng cùng phục vụ một không gian phát triển.

- Nhưng để hạ tầng thực sự trở thành động lực, đâu là điểm nghẽn cần tháo gỡ?

Điểm nghẽn lớn nhất vẫn là tính đồng bộ và nguồn lực. Quy hoạch của các địa phương có thể đầy đủ, nhưng nếu các tuyến giao thông không được đầu tư đồng thời, nếu quy hoạch du lịch không khớp với quy hoạch giao thông, đô thị và logistics thì hiệu quả sẽ bị hạn chế.

Một vấn đề khác là giải phóng mặt bằng. Đây vẫn là khâu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án. Vì vậy, cần chủ động quỹ đất, khu tái định cư và xử lý sớm những tồn tại về đất đai.

Về nguồn lực, đầu tư công cần tập trung cho các công trình khung, có tính chất dẫn dắt và liên vùng. Đồng thời, phải tạo cơ chế đủ hấp dẫn để huy động nguồn lực tư nhân vào cảng biển, logistics, đô thị, du lịch và hạ tầng dịch vụ.

- Ông kỳ vọng gì về diện mạo du lịch Quảng Ngãi trong không gian phát triển mới?

Nếu hạ tầng được tổ chức và đầu tư đồng bộ, Quảng Ngãi có thể hình thành một không gian du lịch có tính bổ trợ rất lớn.

Biển và đảo là Lý Sơn, Dung Quất, Sa Huỳnh; đại ngàn là Măng Đen, Ngọc Linh; giữa hai không gian đó là các đô thị, di sản, văn hóa và hệ thống dịch vụ.

Khi giao thông thuận lợi, chúng ta không còn bán từng điểm đến mà có thể bán cả hành trình. Đó mới là giá trị lớn nhất của liên kết hạ tầng.

Tôi cho rằng, sau một năm sáp nhập, Quảng Ngãi đang đứng trước một cơ hội rất lớn để tổ chức lại không gian phát triển. Hạ tầng phải đi trước một bước, nhưng quan trọng hơn là phải đi đúng hướng, đúng không gian và tạo ra khả năng kết nối các cực tăng trưởng.

Khi những công trình hạ tầng chiến lược được hoàn thiện, cùng với sự tham gia của các nhà đầu tư lớn, lợi thế "biển - đồng bằng - đại ngàn" của Quảng Ngãi sẽ không chỉ nằm trên bản đồ quy hoạch mà có thể trở thành một không gian kinh tế - du lịch thực sự năng động.

Đó cũng là nền tảng để Quảng Ngãi bứt tốc du lịch, thu hút dòng vốn mới và nâng cao vị thế trong không gian phát triển miền Trung - Tây Nguyên.

Xin cảm ơn ông!